mexanik va elektromagnit to‘lqinlar

PPTX 32 стр. 5,0 МБ Бесплатная загрузка

32 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 5,0 МБ

Тип файла PPTX

Страницы 32

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 32

mm_18 elektrodinamika k.p.abduraxmanov, v.s.xamidov, m.f.raxmatullaeva 3 – ma’ruza fizika kafedrasi 2019 mexanik va elektromagnit to‘lqinlar 1 2 ma’ruza rejasi to‘lqin jarayonlari. siljish tenglamasi va yassi to‘qinning differensial tenglamasi. to‘lqinning amplitudasi, fazasi, chastotasi, to‘lqin uzunligi va to‘lqin tarqalish tezligi. to‘lqinlarning guruhli tezligi. to‘lqin energiyasi. umov vektori. 3 fazoda moddalar yoki maydonlarni turli ko‘rinishdagi g‘alayonlanishining tarqalishi - to‘lqin deb ataladi. to‘lqin hodisasi g‘alayonlanish energiyasining ko‘chishida namoyon bo‘ladi. mexanik to‘lqin – bu g‘alayonlanish yoki tebranishning elastik muhitidagi tarqalish jarayonidir. bu to‘lqinlarni yuzaga keltiruvchi jism to‘lqin manbai deb ataladi. muhitning tebranayotgan zarrachalarini hali tebranishga ulgurmaganlaridan ajratuvchi sirt to‘qin fronti deb ataladi. bir xil fazalarda tebranayotgan nuqtalardan o‘tuvchi sirt to‘lqin sirti deb ataladi. elastik to‘lqin muhit zarrachalari tebranishi garmonik harakterda bo‘lsa garmonik tebranish deb ataladi. 4 muhitning tebranayotgan zarrachalarini hali tebranishga ulgurmaganlaridan ajratuvchi sirt to‘lqin fronti deb ataladi. 5 yassi to‘lqinning to‘lqin fronti sferik to‘lqinning to‘lqin fronti nurlar nurlar muhitning tebranayotgan zarrachalarini hali tebranishga ulgurmaganlaridan …

2 / 32

rtlari konsentrik sferalardan iborat bo‘ladi); - silindrik to‘lqinlar. to‘lqin tarqalish yo‘nalishini ko‘rsatuvchi chiziq to‘lqin nuri deb ataladi. izotrop muhitlarda to‘lqin nurlari to‘lqin sirtlariga normaldir. yassi to‘lqinlar, ular faqat bir xil yo‘nalishda tarqaladilar (ularning to‘lqin sirti tarqalish yo‘nalishiga perpendikulyar); sferik to‘qinlar – manbadan barcha yo‘nalishlarda tarqaladilar (to‘lqin sirtlari konsentrik sferalardan iborat bo‘ladi) 8 to‘lqin turlari muhitda hosil bo‘ladigan elastik deformatsiyalarning harakteriga qarab to‘lqinlarni quyidagi turlarga ajratish mumkin: bo‘ylama to‘lqinlar – muhitning zarrachalari to‘lqin tarqalish yo‘nalishi bo‘ylab tebranadi. bo‘ylama to‘lqinlarning tarqalishi elastik muhitning siqilish va cho‘zilish deformatsiyalariga bog‘liq va barcha muhitlarda: suyuqlik, qattiq jism va gazlarda sodir bo‘ladi; ko‘ndalang to‘lqinlar – muhit zarrachalari to‘lqin tarqalish yo‘nalishiga perpendikulyar yo‘nalishda tebranadilar. ko‘ndalang to‘lqinning tarqalishi siljish deformatsiyasiga bog‘liq bo‘ladi va u faqat qattiq jismlarda kuzatiladi. bo‘ylama to‘qinlarda muhitning zarrachalari to‘lqin tarqalish yo‘nalishi bo‘ylab tebranadilar. 10 ko‘ndalang to‘lqinlarda muhit zarrachalari to‘lqin tarqalish yo‘nalishiga perpendikulyar yo‘nalishlarda tebranadilar. 11 bo‘ylama to‘lqinlarning tarqalish tezligi vb = dan iborat. bu …

3 / 32

dasi, siklik chastotasi va boshlang‘ich fazasidir. u holda 0x o‘qidagi m nuqtada ξ kattalikning tebranishi tebranishdan faza bo‘yicha orqada qoladi: to‘lqin uzunligi deb to‘lqin frontining t bir davrga teng vaqtda ko‘chgan masofasiga aytiladi. a- to‘lqin amplitudasi t- tebranish davri ν- to‘lqin chastotasi λ-to‘lqin uzunligi a- to‘lqin amplitudasi λ- to‘lqin uzunligi 14 to‘lqindagi zarrachaning tebransih tenglamasi to‘lqindagi x=0 tekislikda yotgan barcha nuqtalar garmonik qonun bo‘yicha tebranadilar. x tekislikda yotgan barcha nuqtalar quyidagi qonun bo‘yicha tebranadilar. tebranishning to‘xtash vaqti 15 yassi to‘lqin tenglamasi umumiy holda muhitdagi o‘qning musbat yo‘nalishi bo‘ylab tarqalayotgan, energiyani yutmaydigan yassi to‘lqinning tenglamasi quyidagichadir: a- to‘lqin amplitudasi ω-siklik chastota φ- boshlang‘ich faza yassi to‘lqin fazasi 16 k to‘lqin sonini inobatga olgandagi yassi chopar to‘lqinning tenglamasi eksponensial ko‘rinishdagi yassi to‘lqinning tenglamasi - to‘lqin soni 17 sferik to‘lqinning tenglamasi sferik to‘lqin tebranish amplitudasi yassi to‘lqin amplitudasidan farqli, masofa oshishi bilan quyidagi qonun bo’yicha kamayib boradi r – to‘lqin markazidan muhitdagi kuzatilayotgan …

4 / 32

imi yassi va sferik to‘lqinlarning tenglamasidir. laplas operatori 21 to‘lqin energiyasi oqimining zichligi birlik vaqtda qandaydir yuzadan ko‘chiriladigan energiya yuza orqali ko‘chiriladigan energiya oqimi deb ataladi. birlik vaqtda to‘lqin tarqalish yo‘nalishiga perpendikulyar bo‘lgan birlik sirt yuzasidan ko‘chiriladigan energiya – energiya oqimining zichligi deb ataladi. energiya oqimi zichligi vektorining yo‘nalishi energiya ko‘chishi yo‘nalishiga mos keladi. muhitning har bir nuqtasidagi energiya zichligi 22 energiya oqimi zichligi vektori umov vektori deb ataladi - energiya oqimining zichligi - umov vektori umov vektorining o‘rtacha qiymati - 23 xulosa energiya ko‘chishi miqdor jihatidan energiya oqimi zichligi vektori bilan xarakterlanadi. bu vektorning yo‘nalishi energiyani tarqalish yo‘nalishi bilan mos tushadi, uning moduli birlik vaqtda to‘lqinga perpendikulyar joylashgan birlik yuzadan ko‘chirilayotgan energiyaga tengdir. 24 dopler effekti dopler effekti deb, tebranish manbai va qabul qiluvchi qurilmaning bir-biriga nisbatan harakatida qabul qiluvchi qurilmadagi tebranish chastotasining o‘zgarishiga aytiladi. manba 25 – manba’ va qabul qiluvchining tezliklari (yaqinlashganda musbat va uzoqlashganda manfiydir); – …

5 / 32

a: qabul qilgich va manba bir-biriga qarab harakatlanganda (yaqinlashayotganda) “-” ishora olinadi qabul qilgich va manba bir-biriga nisbatan uzoqlashayotganda “+” ishora olinadi 30 foydalanilgan adabiyotlar savelev i. v. kurs fiziki. m.: nauka 1989 t. 1 savelev i. v. kurs fiziki. m.: nauka 1989 t. 2 savelev i. v. kurs fiziki. m.: nauka 1989 t. 3 trofimova t. i. kurs fiziki. m.: visshaya shkola, 1985g. abduraxmanov k.p., egamov u. fizika kursi , 2011 y. detlaf a.a., yavorskiy b.m. kurs fiziki. m.: visshaya shkola, 1989 g. epifanov g.i. fizika tverdogo tela. m. visshaya shkola, 1977. ogurtsov n.a. kurs lektsiy po fizike, xarkov,2007. kolmakov yu.n. kurs lektsiy po fizike, tula, 2002. oplachko t.m.,tursunmetov k,a. fizika, tashkent, 2007. 31 ta’lim saytlari va internet resurslari fizika.uz – talabalar va fizika o‘qituvchilari uchun sayt neutrino.ucoz.ru- tatu fizika kafedrasi dotsenti o.e.tigayning shaxsiy sayti fizik.ru - tatu fizika kafedrasi kata o‘qituvchisi v.s.xamidovning shaxsiy sayti. estudy.uz- tatu talabalari uchun …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 32 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "mexanik va elektromagnit to‘lqinlar"

mm_18 elektrodinamika k.p.abduraxmanov, v.s.xamidov, m.f.raxmatullaeva 3 – ma’ruza fizika kafedrasi 2019 mexanik va elektromagnit to‘lqinlar 1 2 ma’ruza rejasi to‘lqin jarayonlari. siljish tenglamasi va yassi to‘qinning differensial tenglamasi. to‘lqinning amplitudasi, fazasi, chastotasi, to‘lqin uzunligi va to‘lqin tarqalish tezligi. to‘lqinlarning guruhli tezligi. to‘lqin energiyasi. umov vektori. 3 fazoda moddalar yoki maydonlarni turli ko‘rinishdagi g‘alayonlanishining tarqalishi - to‘lqin deb ataladi. to‘lqin hodisasi g‘alayonlanish energiyasining ko‘chishida namoyon bo‘ladi. mexanik to‘lqin – bu g‘alayonlanish yoki tebranishning elastik muhitidagi tarqalish jarayonidir. bu to‘lqinlarni yuzaga keltiruvchi jism to‘lqin manbai deb ataladi. muhitning tebranayotgan zarrachalarini hali teb...

Этот файл содержит 32 стр. в формате PPTX (5,0 МБ). Чтобы скачать "mexanik va elektromagnit to‘lqinlar", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: mexanik va elektromagnit to‘lqi… PPTX 32 стр. Бесплатная загрузка Telegram