маханик ва електромагнит тўлқинлар

PPTX 33 sahifa 5,8 MB Bepul yuklash

33 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 5,8 MB

Fayl turi PPTX

Sahifalar 33

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 33

мм_18 электродинамика k.p.abduraxmanov, v.s.xamidov, m.f.raxmatullaeva 3 – ma’ruza fizika kafedrasi 2018 mexanik va elektromagnit to‘lqinlar 1 2 маъруза режаси тўлқин жараёнлари. силжиш тенгламаси ва ясси тўлқиннинг дифференциал тенгламаси. тўлқиннинг амплитудаси, фазаси, частотаси, тўлқин узунлиги ва тўлқин тарқалиш тезлиги. to‘lqinlarning guruhli tezligi. тўлқин энергияси. умов вектори. 3 фазода модда ёки майдонларни турли кўринишдаги ғалаёнланишининг тарқалиши - тўлқин деб аталади. тўлқин ҳодисаси ғалаёнланиш энергиясининг кўчишида намоён бўлади. механик тўлқин - бу ғалаёнланиш ёки тебранишнинг эластик муҳитдаги тарқалиш жараёнидир. bu to‘lqinlarni yuzaga keltiruvchi jism to‘lqin manba’i deb ataladi. muhitning tebranayotgan zarrachalarini hali tebranishga ulgurmaganlaridan ajratuvchi sirt to‘qin fronti deb ataladi. bir xil fazalarda tebranayotgan nuqtqlardan o‘tuvchi sirt to‘lqin sirti deb ataladi. эластик тўлқин, муҳит заррачалари тебраниши гармоник характерда бўлса, гармоник деб аталади. 4 муҳитнинг тебранаётган заррачаларини ҳали тебранишга улгурмаганларидан ажратувчи сирт тўлқин фронти деб аталади. 5 ясси тўлқиннинг тўлқин фронти сферик тўлқиннинг тўлқин фронти нурлар нурлар муҳитнинг тебранаётган заррачаларини ҳали тебранишга улгурмаганларидан ажратувчи …

2 / 33

arqalish yo‘nalishini ko‘rsatuvchi chiziq to‘lqin nuri deb ataladi. izotrop muxitlarda to‘lqin nurlari to‘lqin sirtlariga normaldir. ясси тўлқинлар, улар фақат бир хил йўналишда тарқаладилар (уларнинг тўлқин сирти тарқалиш йўналишига перпендикулярдир); сферик тўлқинлар - манбадан барча йўналишларда тарқаладилар (тўлқин сиртлари концентрик сфералардан иборат бўлади) 8 to‘lqin turlari muxitda hosil bo‘ladigan elastik deformasiyalarning xarakteriga qarab to‘lqinlarni quyidagi tutlarga ajratish mumkin: bo‘ylama to‘lqinlar. muhitning gzarrachalari to‘lqin tarqalish yo‘nalishi bo‘ylab tebranadilar. bo‘ylama to‘lqinlarning tarqalishi elastik muhitning siqilish va cho‘zilish deformasiyalariga bog‘liqdir va barcha muhitlarda: syuqlik, qattiq jism va gazlarda sodir bo‘ladi; ko‘ndalang to‘lqinlar. muhit zarrachalari to‘lqin tarqalish yo‘nalishiga perpendikulyar yo‘nalishlarda tebranadilar. ko‘ndalang to‘lqinning trqalishi siljish deformasiyasiga bog‘liq bo‘ladi va u faqat qattiq jismlarda kuzatiladi. бўйлама тўлқинларда муҳитнинг заррачалари тўлқин тарқалиш йўналиши бўйлаб тебранадилар. 10 кўндаланг тўлқинларда муҳит заррачалари тўлқин тарқалиш йўналишига перпендикуляр йўналишларда тебранадилар. 11 bo‘ylama to‘lqinlarning tarqalish tezligi vb = dan iborat. bu erda e – yung moduli; ρ – elastik muhitning zichligi. ko‘ndalang …

3 / 33

tebranishdan faza bo‘yicha orqada qoladi: тўлқин узунлиги деб тўлқин фронтининг т бир даврга тенг вақтда кўчган масофасига айтилади. а- тўлқин амплитудаси т-тебраниш даври ν- тўлқин частотаси λ-тўлқин узунлиги а- тўлқин амплитудаси λ-тўлқин узунлиги 15 тўлқиндаги заррачанинг тебраниш тенгламаси тўлқиндаги х = 0 текисликда ётган барча нуқталар гармоник қонун бўйича тебранадилар. х текисликда ётган барча нуқталар қуйидаги қонун бўйича тебранадилар. тебранишнинг тўхташ вақти 16 ясси тўлқин тенгламаси умумий ҳолда, муҳитдаги ўқнинг мусбат йўналиши бўйлаб тарқалаётган, энергияни ютмайдиган ясси тўлқиннинг тенгламаси қуйидагичадир. а- тўлқин амплитудаси ω-циклик частота φ- бошланғич фаза ясси тўлқин фазаси 17 k тўлқин сонини инобатга олгандаги ясси чопар тўлқиннинг тенгламаси экспоненциал кўринишдаги ясси тўлқиннинг тенгламаси -тўлқин сони 18 сферик тўлқиннинг тенгламаси сферик тўлқин тебраниши амплитудаси, ясси тўлқин амплитудасидан фарқли, масофа ошиши билан қуйидаги қонун бўйича камайиб боради r – тўлқин марказидан муҳитдаги кузатилаётган нуқтагача бўлган масофа 19 тўлқиннинг фазали тезлиги синусоидал тўлқинларнинг тарқалиш тезлиги фазавий тезлик деб аталади. у …

4 / 33

бирлик вақтда тўлқин тарқалиш йўналишига перпендикуляр бўлган бирлик сирт юзасидан кўчириладиган энергия - энергия оқимининг зичлиги деб аталади. энергия оқими зичлиги векторининг йўналиши энергия кўчиши йўналишига мос келади. муҳитнинг ҳар бир нуқтасидаги энергия зичлиги 23 энергия оқими зичлиги вектори умов вектори деб аталади - энергия оқимининг зичлиги. - умов вектори умов векторининг ўртача қиймати - 24 хулоса энергия кўчиши миқдор жиҳатдан энергия оқими зичлиги вектори билан характерланади. бу векторнинг йўналиши энергияни тарқалиш йўналиши билан мос тушади, унинг модули бирлик вақтда, тўлқинга перпендикуляр жойлашган бирлик юзадан кўчирилаётган энергияга тенгдир. 25 доплер эффекти доплер эффекти деб, тебраниш манбаи ва қабул қилувчи қурилманинг бир – бирига нисбатан ҳаракатида, қабул қилувчи қурилмадаги тебраниш частотасининг ўзгаришига айтилади. манб 26 – манбаъ ва қабул қилувчининг тезликлари (яқинлашганда мусбат ва узоқлашганда манфийдир); – манбаъ тебранишининг частотаси; – берилган муҳитдаги товушнинг тарқалиш тезлиги. товуш манбаъи ва қабул қилувчи қурилма уларни туташтирувчи тўғри чизиқ бўйлаб ҳаракат қилсин ва 27 …

5 / 33

в и. в. курс физики. м.: наука 1989 т. 3 трофимова т. и. курс физики. м.: высшая школа, 1985 г. абдурахманов к.п., эгамов у. физика курси , 2011 й. детлаф а.а., яворский б.м. курс физики. м.: высшая школа, 1989 г. епифанов г.и. физика твердого тела. м. высшая школа, 1977. огурцов н.а. курс лекций по физике, харьков,2007. колмаков ю.н. курс лекций по физике, тула, 2002. оплачко т.м.,турсунметов к,а. физика, ташкент, 2007. 32 таълим сайтлари ва интернет ресурслари fizika.uz – талабалар ва физика ўқитувчилари учун сайт neutrino.ucoz.ru- тату физика кафедраси доценти о.э.тигайнинг шахсий сайти. fizik.ru - тату физика кафедраси катта ўқитувчиси в.с.хамидовнинг шахсий сайти. estudy.uz- тату талабалари учун физикадан масофавий таълим тизими yenka.com http://phet.colorado.edu/ http://www.falstad.com/mathphysics.html http://www.quantumatomica.co.uk/download.htm http://school-collection.edu.ru 33 image1.png image2.jpeg image3.png image4.png image5.png image6.png image7.png image8.gif image9.gif image10.png image11.png image12.png image13.png image14.png image15.png image16.png image17.png image18.png image19.png image18.wmf image19.wmf image20.png image21.png image22.png image23.png image24.png image25.png image26.wmf image27.wmf oleobject1.bin oleobject2.bin image28.png image29.png image30.wmf …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 33 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"маханик ва електромагнит тўлқинлар" haqida

мм_18 электродинамика k.p.abduraxmanov, v.s.xamidov, m.f.raxmatullaeva 3 – ma’ruza fizika kafedrasi 2018 mexanik va elektromagnit to‘lqinlar 1 2 маъруза режаси тўлқин жараёнлари. силжиш тенгламаси ва ясси тўлқиннинг дифференциал тенгламаси. тўлқиннинг амплитудаси, фазаси, частотаси, тўлқин узунлиги ва тўлқин тарқалиш тезлиги. to‘lqinlarning guruhli tezligi. тўлқин энергияси. умов вектори. 3 фазода модда ёки майдонларни турли кўринишдаги ғалаёнланишининг тарқалиши - тўлқин деб аталади. тўлқин ҳодисаси ғалаёнланиш энергиясининг кўчишида намоён бўлади. механик тўлқин - бу ғалаёнланиш ёки тебранишнинг эластик муҳитдаги тарқалиш жараёнидир. bu to‘lqinlarni yuzaga keltiruvchi jism to‘lqin manba’i deb ataladi. muhitning tebranayotgan zarrachalarini hali tebranishga ulgurmaganlaridan ajratuvchi si...

Bu fayl PPTX formatida 33 sahifadan iborat (5,8 MB). "маханик ва електромагнит тўлқинлар"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: маханик ва електромагнит тўлқин… PPTX 33 sahifa Bepul yuklash Telegram