департация қилинган халқлар онгида этномаданиятга муносабат

DOC 75,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1664482886.doc департация қилинган халқлар онгида этномаданиятга муносабат режа: 1. халқларнинг мажбурий депортация қилиниши 2. этнос миллийлигининг умуминсонийлик билан мутаносиблиги ер юзида 6,5 миллиардга яқин аҳоли, 3 мингга яқин миллат мавжуд. улар ўз қаторида инсониятнинг ўрта ҳисоб билан 96 фоизини бирлаштиради. қолган 4 фоизи элатлар ва қабилалардир. ҳар бир миллатнинг сони 10 мингдан бир неча юз минггача боради. миллатлар сонжиҳатидан 5 тагуруҳгабўлинади: 1. буюк миллатлар: аҳолиси ҳар бири 100 миллиондан ортиқ сонга эга. 2. катта миллатлар: аҳолиси 50-100 миллион атрофида. 3. йирик миллатлар: аҳолиси 10-50 миллион атрофида (ўзбекистон ҳам) 4. ўрта сонлимиллатлар: аҳолиси 1-10 миллионатрофида. ер юзидаги 1600 дан ортиқ миллатдан бор йўғи 200 га яқини ўз давлатчилигига эга, холос. бундай шароитда бутун дунёда милатлараро тотувликни таъминлаш учун уларнинг манфаатлари, руҳияти, интилишларини мунтазам ўрганиб бориш, сиёсий-ижтимоий ҳаётда буни доимо эътиборга олиш зарур. ўзбекистон давлат мустақиллигига эришгач, барча ижтимоийгуманитар фанлар каби, тарих фанининг ҳам муаммоларига муносабат ўзгарди. 70 йилдан ортиқ вақт давом …

ган халқларнинг умумий тарихида бу давр ўзига хос маънога эга, унинг маълум таъсирлари бугунги кундаги муайян сиёсий низоларни ҳам озиқлантирмоқда. маълумки, шимолий кавказ бугун дунёнинг нотинч минтақаларидан бири бўлиб, у кўп жиҳатдан халқаро муаммо даражасига кўтарилган ва умумжаҳон эътиборида турган 2 шу боис ҳозирги масалалардан бири сифатида тилга олинмоқда. кун низоларининг туб моҳиятини англаш, шимолий кавказдаги сиёсий беқарорликнинг сабабларидан бирини изоҳлаш учун ҳам депортация воқелигига мурожаат этиш зарурияти сезилишини таъкидлаш лозим. хх асрнинг 30-40 йилларидаги оммавий репрессиялар ва “жазоланган” халқларни мажбурий кўчириш сиёсати ҳам сталинча тоталитар тузумнинг таркибий қисми эди. ўтган асрнинг 30-40 йилларидаги мажбурий кўчирилишга 3011108 та турли миллат вакиллари маҳкум этилиб, улар орасида бутун бир халқлар: ингушлар, чеченлар, немислар, қалмиқлар, болқорлар ва бошқалар бор эди. улардан 215 242 киши кўчирилиш жойларига мустақил равишда, яъни махсус эшелонларсиз етиб келганлар. умумий ҳисобда кўчирилганлар сони 3 266 340 кишини ташкил этган. халқларнинг мажбурий депортация қилиниши мавзусида изланишлар олиб борган тарихчилар эса …

ган халқлар муаммосининг турли жиҳатлари н.ф.бугайнинг қатор мақолаларида ҳам ўз аксини топган. хх асрнинг 90-йилларига келиб қатағон қилинган халқлар тўғрисида собиқ ссср ҳукумати томонидан турли қарорлар қабул қилинди. натижада кавказ билан боғлиқ бўлган масалаларни, бу халқларнинг кўчирилиши муаммоларини янада чуқурроқ ва диққат билан ўрганишга имкон яратилди. бу вақтга келиб в.н.земсков, э.х.панеш, л.б.ермолов, м.усманов, с.гитлин, а.автарханов ва бошқаларнинг мақолалари, дастлабки монографик изланишлар, илмий адабиётлар чоп этилди. шимолий кавказ халқларининг депортацияси мавзуси бўйича қатор илмий анжуманлар ўтказилди. 1998 йил октябр ойи парижда курдлар тарихи бўйича ўтказилган халқаро конференцияда, 1990 йил 25 июль швецияда, 1995 йил 27-30 сентябрда москвада ўтказилган илмий анжуманларда ҳам шимолий кавказ халқларининг кўчирилиши борасидаги муаммолар кўриб чиқилди. шунингдек, 1995 йил март ойида “ссср ва германиядаги лагерлар, халқларни кўчириш, депортация ва оммавий қотилликлар тарихидан (1933-1945 йиллар)” мавзуси бўйича германияда ўтказилган халқаро анжумангермания, ақш, англия, австралия, япония, жанубий корея, италия олимларининг бу мавзуда кўпгина илмий изланишлар олиб борганлиги, собиқ ссср халқларини …

ардаги, яъни марказий осиё республикаларидаги тақдири, ижтимоий ҳаёти, уларга бўлган муносабатлар жуда ҳам кам ўрганилган. кавказ халқлари асосий қисмининг кўчирилиши айнан 1944 йилда бошланган. сотқинликда айбланган халқларни кўчириш қисқа кавказ халқларининг асосий қисми қозоғистон республикасига кўчирилади. сталин вафотидан сўнг, яъни 1953 йилдан бошлаб махсус кўчириб келтирилган халқларга нисбатан давлат сиёсати ўзгарди. 1957 йилда қабул қилинган иттифоқ ҳукуматининг махсус қарорига кўра улар “махсус кўчирилган”лар сифатида рўйхатдан чиқарилади. хх аср ўртасида марказий осиёга сургун қилинган кавказ халқларининг ижтимоий-иқтисодий, маданий, ҳуқуқий аҳволи ва меҳнат фаолиятини ўрганиш муҳим. манбалар нафақат қозоғистонга кўчирилган кавказ халқларининг, балки ўзбекистон, қирғизистон, тожикистонга жойлаштирилган кавказ, шунингдек бошқа махсус кўчирилган халқларнинг ушбу республикалардаги тақдирини ёритиб беришга ҳам ёрдам беради. ваҳоланки, ўша даврда марказий ҳукумат томонидан кўчирилган халқларга тааллуқли бўлган барча буйруқ ва қарорлар марказий осиё республикалари учун умумий холда қабул қилинган. турли миллатлар бошига тушган «репрессиялар», 40йилларда «жазоланган» халқларнинг мажбурий кўчирилиши – тоталитар сиёсатнинг таркибий қисми эди. шу йилларда қонунга …

ундай ҳоллар учраса ҳам ушбу халқларнинг айрим вакиллари қилган эди. бутун халқ эса қонунбузар, бунинг устига хиёнаткор бўла олмайди, шунинг учун уларга нисбатан жазо қўллаш ҳуқуқий жиҳатдан нотўғридир. халқларни сургун қилиш каби ишга охирги восита сифатида қараб, бу ишга қўл урган ҳокимиятнинг далиллари асосли бўлиши лозим эди. бу ерда, улуғ ватан уруши даврида гитлерчиларга ёрдам беришда ноҳақ айбланиб мажбурий равишда қозоғистон, ўзбекистон, шарқий сибирь ва бошқа регионларга кўчирилган қорачайлар, қалмиқлар, месхети турклари, чеченлар, ингушлар, болқорлар қрим татарлари ва бошқа бир қатор халқлар назарда тутиляпти. бу ҳаракатлар ҳаммаси конституцион тамойилларга зид бўлиб, ғайриқонуний равишда бутун бир халқ ҳуқуқини поймол қиларди. ҳокимият баъзи халқ вакилларига айб қўйгани ҳолда бутун бир халқ оммасини аёвсиз жазолади. яна шуни айтиш керакки, бу қилинган жиноятлар суд органлари томонидан кўрилмай, агентура ва бошқа маълумотлар асосида тасдиқланарди. сургун қилинган халқларнинг этномаданиятига ҳам катта зиён етган эди. бу халқларнинг она тилида китоб чоп этиш узоқ вақтларгача тўхтатилади, халқ таълими, …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "департация қилинган халқлар онгида этномаданиятга муносабат"

1664482886.doc департация қилинган халқлар онгида этномаданиятга муносабат режа: 1. халқларнинг мажбурий депортация қилиниши 2. этнос миллийлигининг умуминсонийлик билан мутаносиблиги ер юзида 6,5 миллиардга яқин аҳоли, 3 мингга яқин миллат мавжуд. улар ўз қаторида инсониятнинг ўрта ҳисоб билан 96 фоизини бирлаштиради. қолган 4 фоизи элатлар ва қабилалардир. ҳар бир миллатнинг сони 10 мингдан бир неча юз минггача боради. миллатлар сонжиҳатидан 5 тагуруҳгабўлинади: 1. буюк миллатлар: аҳолиси ҳар бири 100 миллиондан ортиқ сонга эга. 2. катта миллатлар: аҳолиси 50-100 миллион атрофида. 3. йирик миллатлар: аҳолиси 10-50 миллион атрофида (ўзбекистон ҳам) 4. ўрта сонлимиллатлар: аҳолиси 1-10 миллионатрофида. ер юзидаги 1600 дан ортиқ миллатдан бор йўғи 200 га яқини ўз давлатчилигига эга, холос. ...

Формат DOC, 75,0 КБ. Чтобы скачать "департация қилинган халқлар онгида этномаданиятга муносабат", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: департация қилинган халқлар онг… DOC Бесплатная загрузка Telegram