jahon adabiyoti fanidan dars ishlanmasi

PDF 15 pages 277.4 KB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 277.4 KB

File type PDF

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

jahon adabiyoti fanidan dars ishlanmasi mavzu: jahon adabiyoti faniga kirish. fanning maqsad va vazifalari. o‘qituvchi: phd, v.b.dots. abdullayeva u.a. 1. mavzu: jahon adabiyoti faniga kirish. fanning maqsad va vazifalari. reja: 1. jahon adabiyotining fan sifatidagi o‘rni va ahamiyati.  2. jahon adabiyoti tushunchasi va uni o’rganish prinsipi. 3. jahon adabiyotining antik davri. 4. shumer, misr, hind, xitoy, yunon, rim va turkiy tillar adabiyoti. ularning o’zaro mushtarak va farqli jihatlari. foydalaniladigan adabiyotlar ro‘yxati  1.xamdamov u. jahon adabiyoti. – t., 2009.  2. zarubejnaya literatura xx veka. – m., 2006.  3. a. alimuhamedov. antik adabiyot tarixi. – t.: 1969.  4. o. qayumov. chet el adabiyoti tarixi. – t.:1973.  5. murodova sh. jahon adabiyoti. – t.: uchg'un, 2008.b. antik adabiyot haqida  “antik” so`zi lotincha (antigus) “qadimgi” degan ma’noni bildiradi. biroq barcha qadimiy adabiyotlarga nisbatan antik atamasi qo`llanilmaydi. bu nom ostida faqat qadim yunoniston va rim adabiyoti tushuniladi. antik …

2 / 15

k madaniyat o‘chog‘i antik madaniyat emas, balki sharq ekanligini ko‘rsatmoqda. u ham bo‘lsa, shumerlar dunyosi, shumerlar madaniyati, shumerlar adabiyotidir. ushbu xulosaga ham olimlar birdaniga kelgani yo‘q, albatta. yangilikni birdaniga tan olmagan, tan olishni istamagan olimlar talay bo‘ldi, ular haligacha bor.  bu orada dogma qarashlarga tahrir kiritadigan olamshumul ahamiyatga molik topilmalar, llmiy izlanishlar ko‘payaverdi. natijada amerikalik olim samuel rrameming “tarix shumerda boshlanadi” degan tadqiqot kitobi dunyo ilmiy jamoatchiligi e’tiborini shumerlarga qaratdi. axir, bir necha ming yillar mobaynida insoniyat tarixda bunday xalq yashab o‘tganini bilmas edi-da. faqat xix asrga kelib, bobil (vavilyon) mixxatlarining siri ochilgandagina olimlar shumerlar haqida ilk xabar topishdi. shunday qilib, shumerlar madaniyatidan so‘z ochguvchi mixxatlar bashar ahlining madaniyat beshigi yunoniston emas, balki shumerlar ekanini isbot qildi. toir eftining rossiyada amalga oshirgan, 0 ‘zbekistonda chop etilgan “shumerlar va etruslar - insoniyat tamadduni ibtidosidagi qadimiy turkiylar” deb nomlangan tadqiqoti so‘nggi yillarda yaratilgan va ayni shu masalaga ko‘p jihatdan oydinlik kiritishi …

3 / 15

nlar va bu bilan dunyo tamaddudini rivojiga katta hissa qo‘shganlar. bu haqda olimlarimiz tomonidan chuqur kuzatishlari asosida ko‘plab asarlar yozilgan”. chindan ham shumerlar hozirgi iroq territoriyasida joylashgan. ikki daryo oralig‘ida eramizdan oldingi 4 va 3 ming yillik oralig'ida o‘z madaniyatiga asos solib, taxminan m.o. 1750- yillargacha hukm surgan.  keyin tashqi kuchlar ta’sirida sekin-asta parchalangan. bu parchalarning bir qismi misrga, bir qismi hindistonga, bir qismi esa italiyaga o‘tib ketadi. bir qismi ikki daryo oralig'ida qoladi. javoharlal neru i lgari surayotgan 4300 yi l oldingi o‘rta osiyoliklar haqidagi fikr 4000-5000 yil nari-berisida shumerlarning dunyoga o'tkazgan ta’sirini yodga soladi.  dunyoda birinchi yozuv shumer mixxatlari hisoblangan. shumerlar adabiyoti  taxminan 5-6 ming yil muqaddam shumerliklax dunyo miqyo_x0002_sidagi toshqin to‘g‘risida yozishgan. mixxatlar bular haqida, yana ilk kemani kim qurganligi haqida, toshqin haqida batafsil ma’lumot beradi. shumerlar eposlar, dostonlar, qo‘shiqlar bitishgan. ulardan namunalar saqlanib qolgan. masalan, “bilgamish” dostoni. bu asar_x0002_larda olam va odamni tangri …

4 / 15

i ko‘plab dostonlar ildizlari aynan “bilgamish”ning tuproqlaridan suv ichadi, desak mubolag’a bo‘lmaydi. jahon adabiyotini o‘rganish bo‘yicha tadqiqotlar olib borgan o‘zbek olimlari  , a.alimuhammedov, o.qayumov, q.azizov, d.zatonskiy, h.boltaboyev, m.mahmudov, q.yoʻldoshev, m.xolbekov, d.quronovlar  2012-yilda toshkentda o‘zbek olimi zoir ziyotovning “shumerlar va turon qavmlari” degan kitobi nashr eti ldi. kitob bej iz bunday nomlanmagan. unda bashar iyatga tamaddun eshik lar in i i lk ochgan shumerlar bilan turon qavmlari o'rtasidagi aloqaga ishora qil inmoqda. albatta, shumerlaming kelib chiqishi haqida bir-birini inkor va tasdiq etadigan ko‘plab qarashlar borligini yodda tutmoq kerak. akkad adabiyoti.  akkad - mesopotamiyadagi frot daryosi bo‘yida joylashgan shahar. sargonakkad ii podshohligi davrida poytaxt bo'lgan. akkad atamasi shu nomdan olingan. m.a. iii mingyillikda semit tillariga mansub aholi mesopotamiyaga ko‘chib o'tgan, ular dastlab mamlakat janubida joylashgan bo‘lsa-da, vaqtlar o‘tib kengaygan va butun mamlakat akkad nomini olgan. akkad so‘zi shahar, mamlakat va qavm ma’nolarini bildiradi. mesopotamiyada akkad davri deb yuritilgan vaqt …

5 / 15

an bo‘lib, milodiy taxminan iv asrlarda yozib ol ingan. “maxobxorat” va “ramayana” qadimgi hind adabiyotining cho‘qqisi hisoblanadi. “maxobxorat” 200 ming misradan iborat bo‘lib, hajman “iliada” va “odisseya”dan 8 marta ko‘pdir. “panchatantra” hamda “kalila va dimna”. qadimgi h i n d a d a b i y - e s t e t i k t a f a k k u r m i n g n o d i r durdonalaridan biri “panchatantra” (besh kitob) asari milodning iii-iv asrlarida vujudga kelgan. qadimgi misr adabiyoti  “piramidalar kitobi” eramizdan 3 ming yil oldingi davrga oid bo‘lib, marhumlarga bag‘ ishlangan. marhum u dunyodanimalar qilishi kerakligi haqida devorlaiga yozuvlar shaklida bitilgan. demak, kitob_x0002_ning mohiyati marhum kulti bilan bog‘liq, ya’ni o‘limni yengib o‘tish, vaqt ustidan g‘ol ib kel ish, mangulikka erishish to‘gris idadir. tahl i l_x0002_lar bu matnlaming folklor ohanglari bilan uyg'unligini ko‘rsatmoqda.  u y g ‘ u n l i k …

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "jahon adabiyoti fanidan dars ishlanmasi"

jahon adabiyoti fanidan dars ishlanmasi mavzu: jahon adabiyoti faniga kirish. fanning maqsad va vazifalari. o‘qituvchi: phd, v.b.dots. abdullayeva u.a. 1. mavzu: jahon adabiyoti faniga kirish. fanning maqsad va vazifalari. reja: 1. jahon adabiyotining fan sifatidagi o‘rni va ahamiyati.  2. jahon adabiyoti tushunchasi va uni o’rganish prinsipi. 3. jahon adabiyotining antik davri. 4. shumer, misr, hind, xitoy, yunon, rim va turkiy tillar adabiyoti. ularning o’zaro mushtarak va farqli jihatlari. foydalaniladigan adabiyotlar ro‘yxati  1.xamdamov u. jahon adabiyoti. – t., 2009.  2. zarubejnaya literatura xx veka. – m., 2006.  3. a. alimuhamedov. antik adabiyot tarixi. – t.: 1969.  4. o. qayumov. chet el adabiyoti tarixi. – t.:1973.  5. murodova sh. jahon adabiyoti. – t.: uchg'un, 2008...

This file contains 15 pages in PDF format (277.4 KB). To download "jahon adabiyoti fanidan dars ishlanmasi", click the Telegram button on the left.

Tags: jahon adabiyoti fanidan dars is… PDF 15 pages Free download Telegram