"1-2-sinflarda o‘quvchilarning nutqini o‘stirishda xalq maqollaridan foydalanish usullari"

PDF 46 pages 725.2 KB Free download

46 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 725.2 KB

File type PDF

Pages 46

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 46

o’zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi _____________________________ universiteti ___________________________________ fakulteti “______________________________” kafedrasi “roʼyxatga olindi” “roʼyxatga olindi” “__________________” “__________________” fakulteti kafedrasi ________________ _________________ “____” ___________ 202 yil “____” ___________ 202 yil “______________________” fanidan “1-2-sinflarda o‘quvchilarning nutqini o‘stirishda xalq maqollaridan foydalanish usullari” mavzusidagi kurs ishi bajardi: ______________________________ taʼlim yoʼnalishi ___ - kurs talabasi _______________________ ilmiy rahbar: “___________________________” 2 mundarija: kirish……………………………………………………….……...…… 3 i bob. boshlang‘ich sinflarda nutqni o‘stirishning nazariy asoslari……………………………….…….…………… 5 1.1. boshlang‘ich sinf o‘quvchilarining nutqini rivojlantirishning mazmuni va ahamiyati……………………………………………………..………… 5 1.2. nutq o‘stirishda xalq og‘zaki ijodining o‘rni va pedagogik ahamiyati... 11 1.3. xalq maqollarining ma’naviy-tarbiyaviy va lingvistik xususiyatlari…. 17 ii bob. 1–2-sinflarda o‘quvchilarning nutqini o‘stirishda xalq maqollaridan foydalanish usullari……….…………………….…………………………….….. 23 2.1. 1–2-sinf ona tili va o‘qish darslarida maqollardan foydalanish imkoniyatlari……………………………………………….……………... 23 2.2. maqollar asosida o‘quvchilarning og‘zaki va yozma nutqini rivojlantirish metodikasi……………………………………………....…... 29 2.3. amaliy misollar va tavsiyalar: maqollar yordamida nutq o‘stirish mashqlari……………………………………...…………………...…….... 36 xulosa…………………………………….……………………….…... 43 foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati.....……................. 45 3 …

2 / 46

da muhim ahamiyat kasb etadi. chunki bola tili qanchalik boy va ifodali bo‘lsa, uning fikrlash doirasi, atrof-muhitni anglash darajasi ham shunchalik keng bo‘ladi. shu nuqtai nazardan xalq og‘zaki ijodi, xususan, xalq maqollaridan o‘quv jarayonida foydalanish o‘quvchilar nutqini boyitish, so‘z zaxirasini kengaytirish, milliy qadriyatlar ruhida tarbiyalashda katta ahamiyatga ega. maqollar xalq donishmandligining durdona namunasi bo‘lib, ular orqali xalqning ma’naviy tajribasi, hayotiy qarashlari, odob-axloq me’yorlari ifodalanadi. shu sababli, boshlang‘ich sinflarda, ayniqsa 1–2-sinflarda o‘quvchilarning nutqini o‘stirish jarayonida maqollardan foydalanish ularning tilga bo‘lgan qiziqishini oshiradi, fikrni aniq, lo‘nda va mazmunli ifodalashga o‘rgatadi. maqollar orqali o‘quvchilar so‘z ma’nolarini chuqurroq anglaydi, nutqiy faolligi ortadi, mustaqil fikr yuritishga intiladi. kurs ishining dolzarbligi - bugungi kunda o‘zbekiston ta’lim tizimida milliy qadriyatlarga asoslangan, barkamol, mustaqil fikrlaydigan, nutqiy madaniyatga ega shaxsni tarbiyalashga alohida e’tibor qaratilmoqda. boshlang‘ich ta’lim bosqichi esa bu jarayonning poydevorini tashkil etadi. aynan shu davrda o‘quvchilarning og‘zaki va yozma nutqi shakllanadi, so‘z boyligi kengayadi, muloqot madaniyati rivojlanadi. nutqni …

3 / 46

aydi. bu esa o‘qituvchilardan yangicha yondashuvni, milliy meros asosidagi metodik usullarni qo‘llashni talab etadi. shu nuqtai nazardan xalq maqollaridan foydalanish metodikasi o‘quvchilarning nutqini o‘stirishda samarali vosita sifatida e’tirof etiladi. maqollar yordamida o‘quvchilar tilning go‘zalligini his etadi, so‘z tanlash madaniyatini o‘rganadi, o‘z fikrini qisqa va lo‘nda ifodalash ko‘nikmasini egallaydi. shuning uchun ushbu mavzuni o‘rganish bugungi kunda dolzarb ahamiyatga ega bo‘lib, zamonaviy ta’lim jarayonida milliy qadriyatlar asosidagi metodik yondashuvlarni shakllantirish zaruriyatini yuzaga keltiradi. kurs ishining maqsadi — 1–2-sinf o‘quvchilarining nutqini o‘stirishda xalq maqollaridan foydalanishning nazariy asoslarini o‘rganish hamda ularni dars jarayonida qo‘llashning samarali metodikasini ishlab chiqishdan iborat. mazkur maqsaddan kelib chiqib, kurs ishining quyidagi vazifalari belgilandi: 1. boshlang‘ich sinf o‘quvchilarining nutqini rivojlantirishning psixologik- pedagogik asoslarini yoritish; 2. xalq og‘zaki ijodi, xususan, maqollarning o‘quvchilarning nutqini o‘stirishdagi o‘rnini ilmiy jihatdan asoslash; 3. maqollarning lingvistik, tarbiyaviy va estetik xususiyatlarini tahlil qilish; 4. 1–2-sinf o‘quvchilari bilan olib boriladigan ona tili va o‘qish savodxonligi darslarida maqollardan foydalanishning …

4 / 46

ivojida muhim bosqich hisoblanadi. aynan shu davrda bola atrof- muhitni anglaydi, o‘z fikrini og‘zaki va yozma shaklda ifodalashni o‘rganadi, so‘zlar ma’nosini chuqur his etishga kirishadi. nutqni rivojlantirish ta’lim jarayonining ajralmas qismi bo‘lib, u o‘quvchining tafakkurini, mantiqiy fikrlashini, ijodiy qobiliyatini va muloqot madaniyatini shakllantiradi. til va nutq o‘zaro uzviy bog‘liq bo‘lib, til jamiyatdagi aloqa vositasi, nutq esa tilning amaliy ko‘rinishidir. shu bois boshlang‘ich ta’lim jarayonida nutqni rivojlantirishga alohida e’tibor qaratish zarur. nutqni rivojlantirish mazmuni keng tushuncha bo‘lib, u o‘quvchining so‘z boyligini oshirish, to‘g‘ri talaffuz, grammatik to‘g‘rilik, ifodalilik va mantiqiy izchillikni shakllantirishni o‘z ichiga oladi. o‘quvchi nafaqat yangi so‘zlarni yod olishi, balki ularni to‘g‘ri kontekstda qo‘llashni, o‘z fikrini izchil bayon etishni, savol-javoblarda faollik ko‘rsatishni ham o‘rganadi. masalan, o‘qituvchi “tabiat fasllari” mavzusida suhbat o‘tkazganida, bola o‘z kuzatishlariga asoslanib, “bahor kelganda gullar ochiladi, daraxtlar kurtak yozadi, qushlar uchib keladi” kabi jumlalar tuzadi. bunday mashg‘ulotlar bolaning tasavvurini kengaytiradi, so‘zlardan to‘g‘ri foydalanish, gaplarni grammatik jihatdan to‘g‘ri …

5 / 46

bo‘lgan murakkab pedagogik jarayon hisoblanadi. boshlang‘ich sinf o‘quvchilarining nutqini rivojlantirishning mazmuni ularning og‘zaki va yozma nutq ko‘nikmalarini shakllantirishni ham qamrab oladi. og‘zaki nutq muloqot jarayonida faol qo‘llanilsa, yozma nutq o‘quvchining tafakkurini mantiqiy tartibga soladi, grammatik bilimlarini mustahkamlaydi. masalan, “mening oilam” mavzusida hikoya yozish topshirig‘i o‘quvchidan nafaqat yozuv malakasini, balki fikrni mantiqan tartib bilan bayon etishni ham talab qiladi. o‘quvchi bu jarayonda o‘z fikrini to‘liq ifodalashga, gaplarni bir-biri bilan bog‘lashga, mazmunli matn tuzishga o‘rganadi. nutqni rivojlantirishning yana bir muhim jihati – o‘quvchilarda adabiy til me’yorlariga rioya qilish malakasini shakllantirishdir. ba’zi bolalar oilaviy muhit yoki mintaqaviy shevalar ta’sirida so‘zlarni noto‘g‘ri talaffuz qilishi mumkin. masalan, “bola” o‘rniga “bala” deb aytish, “ketayapman” o‘rniga “ketvoman” deyish holatlari uchraydi. o‘qituvchi bunday holatlarda to‘g‘ri talaffuzni o‘rgatish, adabiy til normalarini mustahkamlash orqali o‘quvchining nutq madaniyatini shakllantiradi. to‘g‘ri talaffuz, urg‘u, ohang va ifodalilikka e’tibor berilgan mashg‘ulotlar bola nutqining tabiiy va ta’sirchan chiqishiga yordam beradi. boshlang‘ich sinflarda o‘quvchilarning nutqini o‘stirish …

Want to read more?

Download all 46 pages for free via Telegram.

Download full file

About ""1-2-sinflarda o‘quvchilarning nutqini o‘stirishda xalq maqollaridan foydalanish usullari""

o’zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi _____________________________ universiteti ___________________________________ fakulteti “______________________________” kafedrasi “roʼyxatga olindi” “roʼyxatga olindi” “__________________” “__________________” fakulteti kafedrasi ________________ _________________ “____” ___________ 202 yil “____” ___________ 202 yil “______________________” fanidan “1-2-sinflarda o‘quvchilarning nutqini o‘stirishda xalq maqollaridan foydalanish usullari” mavzusidagi kurs ishi bajardi: ______________________________ taʼlim yoʼnalishi ___ - kurs talabasi _______________________ ilmiy rahbar: “___________________________” 2 mundarija: kirish……………………………………………………….……...…… 3 i bob. boshlang‘ich sinflarda nutqni o‘stirishning nazariy asoslar...

This file contains 46 pages in PDF format (725.2 KB). To download ""1-2-sinflarda o‘quvchilarning nutqini o‘stirishda xalq maqollaridan foydalanish usullari"", click the Telegram button on the left.

Tags: "1-2-sinflarda o‘quvchilarning … PDF 46 pages Free download Telegram