bilish jarayonlari

PPT 37 pages 9,2 MB Free download

37 pages

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklash

Hajmi 9,2 MB

Fayl turi PPT

Pages 37

Updated Dek 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 37

slayd 1 bilish jarayonlari reja: 1. shaxs hayotida sezgi va idrokning psixik jarayon sifatidagi o'rni. 2. diqqat turlari va xususiyatlari 4. xotiraning psixik jarayon sifatida o'rganilishi 5. tafakkur operatsiyalari, mantiqiy shakllari va turlari 6. hayolning – psixologik talqini, hosil bo'lish mexanizmlari mavzu: bilish jarayonlari sezgi deb, atrofimizdagi narsa va hodisalarning sezgi a'zolarimizga bevosita ta'sir etishi natijasida ularning ayrim belgi va xususiyatlarini miyamizda aks ettirilishini aytamiz. sezgining hosil bo'lishi uchun quyidagilar zarur: sezgi a'zolariga ta'sir etadigan narsa va hodisaning bo'lishi. sezuvchi apparat, ya'ni analizatorning mavjud bo'lishi. sezgilarning nerv fiziologik asosini i.p.pavlov ta'biri bilan aytganda analizator apparati tashkil etadi. periferik (retseptor) – tashqi quvvatni nerv jarayoniga o'tkazadigan maxsus transformator qismi; analizatorning periferik bo'limlaridan keladigan nerv signallarining qayta ishlanishi sodir bo'ladigan qobiq osti va qobiq bo'limlari. analizator – tashqi va ichki muhitdan keladigan ta'sirotlarni qabul qilib olib, fiziologik jarayon bo'lgan qo'zg'alishni psixik jarayonga, ya'ni sezgilarga aylantiruvchi nerv mexanizmlari tizimi. analizator apparati 3 qismdan …

2 / 37

tomonidan retseptorning qaerda joylashganligiga qarab, sezgilarni uch turga bo'ladi: ekstrotseptiv introtseptiv propriotseptiv sezgi sezgi turlari ichki organlar holati haqidagi sezgilar og'riq sezgilari distant: ko'rish eshitish hid bilish kontakt: ta'm bilish temperatura taktil tuyush muvozanat sezgilari harakat sezgilari analizatorlar klassifikatsiyasi: 1. tashqi analizatorlar (ko'rish, eshitish, hid va ta'm sezish, taktil, harorat); 2. ichki (vistseral) analizatorlar; 3. tana holati analizatorlari – vestibulyar va harakat (kinestetik); 4. og'riq analizatori. analizatorlarning asosiy vazifalari. 1.sezish (retseptorda) 2.farqlash, ajratish (retseptorda) 3.o'tkazish va o'zgartirish (xamma qismida) 4.kodlashtirish (xamma qismida) 5.detektorlash ( po'stloqda) 6.idrok etish (po'stloqda) adaptatsiya mexanizmi. membranani natriy ionlariga nisbatan o'tkazuvchanligi kamayadi afferent nervdan boruvchi impulslar kamayadi retseptorlarning qo'zg'aluvchanligi kamayadi veber-fexner qonuni ta'm sezish analizatori ta'm sezish kurtaklari til so'rg'ichlarida, xalqumning yuqori devorida, yumshoq tanglayda, murtak bezlarida, epiglotisda joylashgan. bular ikkilamchi sezuvchi retseptorlar. tayanch va bazal hujayralardan tuzilgan, mikrovorsinkalari bor. odamda 2000 kurtaklar mavjud. har birida 40 – 60 retseptor hujayralar joylashgan. tilning uchi va oldi …

3 / 37

hitish idroki ta'mni sezish idroki tuyush idroki fazoni idrok etish vaqtni idrok etish harakatni idrok etish voqelikda mavjud bo'lishiga ko'ra appertseptsiya – idrok jarayonini shaxsning oldingi bilimlari, shaxsiy va ijtimoiy tajribalari, qiziqishlari, motivatsiyasi, ehtiyojlari va odatlari, umuman ruhiy hayotining barcha mazmuni bilan belgilanishidir. idrokning konstantligi deganda, biz idrok qilishdan ongimizda hosil bo'lgan obrazning real voqelikdagi bizga ta'sir etib turgan narsaning tabiiy holatiga har jihatdan mos bo'lishini tushunamiz. gallyutsinatsiya – (alahlash bosinqirash, yo'q narsalarni ko'rinishi, eshitilishi) yaqqol voqiylikdagi narsa va hodisalarning tana a'zolarimizni qabul vilish analizatorlariga bevosita ta'sir etmasdan inson ongida obrazlarning xayolan paydo bo'lishi. illyuziya – (tashqi tuzulishida o'xshashlik, joylashuvida yondoshlik) hissiy a'zolarimizga ta'sir etib turgan narsa va hodisalarni noto'g'ri, yanglish xato idrok qilish. attraktsiya – o'ziga maxliyo qilish jiz ettirishdan iborat ongsizlikga taalluqli insonni inson tomonidan idrok qilish hodisasi yaqqol ko'rinish – (yasnovedenie) voqelik, holat, hodisa va tasodifni yaqqol oldindan ko'rish, yaqqol g'oyibdan xabar kelish singari parapsixologik muammo frantsuz …

4 / 37

vishda diqqatimizni ma'lum bir narsa va hodisalarga qaratishimizga aytiladi. ixtiyoriydan so'nggi diqqat agar maqsadga qaratilgan faoliyatda shaxs uchun diqqatning ixtiyoriy to'planganidagi kabi faqat faoliyat natijasi emas, balki uning mazmuni va jarayonning o'zi qiziqarli va ahamiyatli bo'lgan diqqatga aytiladi. «xotira atrof-muhitdagi voqelik (narsa)ni bevosita va bilvosita, ixtiyoriy va ixtiyorsiz ravishda, passiv va faol holda, reproduktiv va produktiv tarzda, verbal va noverbal shaklda, mantiqiy va mexanik yo'l bilan aks ettiruvchi esda olib qolish, esda saqlash, qayta esga tushirish, unutish hamda tanish hissidan iborat psixik jarayon. alohida va umumiylik namoyon qiluvchi ijtimoiy hodisa barcha taassurotlarni ijobiy qayta ishlashga yo'naltirilgan mnemik faoliyatdir». xotira ko'rish xotirasi xotira turlari psixik faolligiga ko'ra faoliyat maqsadiga ko'ra materiallarni saqlashning vaqtli xarakteriga ko'ra harakat xotirasi obrazli so'z-mantiqiy ixtiyorsiz xotira ixtiyoriy xotira mexanik xotira operativ xotira eydetik qisqa muddatli uzoq muddatli xotira jarayonlari quyidagilardan iborat: esda olib qolish esda saqlash esga tushirish unutish esda olib qolish va unutish tezligiga ko'ra …

5 / 37

nalizda bo'lingan, ajratilgan ayrim qismlarini, bo'laklarini sintez yordami bilan fikran va amaliy ravishda birlashtirib, butun holiga keltiramiz. taqqoslash – shunday bir tafakkur operatsiyasidirki, bu operatsiya vositasi bilan ob'ektiv dunyodagi narsa va hodisalarning bir-biriga o'xshashligi va bir-biridan farqi aniqlanadi. abstraktsiya – shunday fikr tafakkur operatsiyasidirki, bu operatsiya yordami bilan moddiy dunyodagi narsa va hodisalarning muhim xususiyatlarini farqlab olib, ana shu xususiyatlardan narsa va hodisalarning muhim bo'lmagan ikkinchi darajali xususiyatlarini fikran ajratib tashlaymiz. umumlashtirish – tafakkurda aks etgan bir turkum narsalarning, o'xshash muhim belgilarning shu narsalar to'g'risidagi bitta tushuncha qilib, fikrda birlashtirish demakdir konkretlashtirish – hodisalarni ichki bog'lanish va munosabatlardan qat'iy nazar bir tomonlama ta'kidlashdan iborat fikr yuritish operatsiyasidir. klassifikatsiyalash – bir turkum ichidagi narsalarning bir-biriga o'xshashligiga va boshqa turkumdagi narsalardan farq qilishiga qarab narsalarni turkumlarga ajratish tizimidir. sistemalashtirish – tizimga solish shundan iboratki, bunda ayrim narsalar, faktlar, hodisa va fikrlar muayyan tartibda makondagi, vaqtdagi tutgan o'rniga yoki mantiqiy tartibda joylashtiriladi. tafakkur …

Want to read more?

Download all 37 pages for free via Telegram.

To'liq yuklab olish

About "bilish jarayonlari"

slayd 1 bilish jarayonlari reja: 1. shaxs hayotida sezgi va idrokning psixik jarayon sifatidagi o'rni. 2. diqqat turlari va xususiyatlari 4. xotiraning psixik jarayon sifatida o'rganilishi 5. tafakkur operatsiyalari, mantiqiy shakllari va turlari 6. hayolning – psixologik talqini, hosil bo'lish mexanizmlari mavzu: bilish jarayonlari sezgi deb, atrofimizdagi narsa va hodisalarning sezgi a'zolarimizga bevosita ta'sir etishi natijasida ularning ayrim belgi va xususiyatlarini miyamizda aks ettirilishini aytamiz. sezgining hosil bo'lishi uchun quyidagilar zarur: sezgi a'zolariga ta'sir etadigan narsa va hodisaning bo'lishi. sezuvchi apparat, ya'ni analizatorning mavjud bo'lishi. sezgilarning nerv fiziologik asosini i.p.pavlov ta'biri bilan aytganda analizator apparati tashkil etadi. periferik (...

This file contains 37 pages in PPT format (9,2 MB). To download "bilish jarayonlari", click the Telegram button on the left.

Tags: bilish jarayonlari PPT 37 pages Free download Telegram