borliqni bilish jarayonlari: diqqat, sezgi, idrok

PDF 14 pages 972,0 KB Free download

14 pages

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklash

Hajmi 972,0 KB

Fayl turi PDF

Pages 14

Updated Dek 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 14

4-mabzu: shaxsning borliqni bilishi jarayonlari: diqqat, sezgi, idrok shaxsning borliqni bilish jarayonlari. 1. diqqat haqida tushuncha. 2. sеzgilar haqida umumiy tushuncha. 3. idrokning ta'rifi. taya n ch s o' z v a i b o r a l a r : diqqat, ixtiyoriy, ixtiyorsiz, diqqat xususiyatlari,ko`lami,barqarorligi,ko`chishi, taqsimlanishi,bo`linishi,i.p.pavlov,diqqatning nerv fiziologik asosi. sezgi, analizator,ko`rish,eshitish, hid bilish, ta`m bilish, teri orqali sezish, ekstroretseptiv, introretseptiv,proprioretseptiv,organik sezgilar,sinesteziya,adaptatsiya. idrok, predmetlilik, yaxlitlik, strukturalilik, barqarorlik, n.m.sechenov, konstantlik, appersepsiya, i.p.pavlov, reflektor, analizatorlar, shakl, hajm, akkomadasiya, konvergensiya, illyuziyalar. mashg’ulotni o’tkazish joyi : auditoriya mashg’ulotning jihozlanishi : tarqatma materiallar, texnik vositalar mashg’ulotning davomiyligi : 2 soat mashg’ulotning maqsadi : diqqat haqida tushuncha, diqqatning ta'rifi, diqqatning nerv fiziologik asoslari, diqqatning turlari, xususiyatlari, rivojlanishi va ahamiyati tushuntiriladi. ixtiyoriy va ixtiyorsix, ixtiyoriydan so'ngi diqqat haqida, diqqat kuchini taqsimlanishi, barqarorligi haqida bilim моtivasiya: psixologiyaning alohida tarmoqlarini differensiasiya qilish eng avvalo ishlab chiqarishdagi inson faoliyati kechadigan sohalar va ularning vazifalaridan kelib chiqadi. hozirgi davrga kelib psixologiyani …

2 / 14

rs.org/respublikasi.html http://www.azkurs.org/orijinal-meqaleler-v4.html http://www.azkurs.org/respublikasi.html diqqat haqida tushuncha, diqqatning ta'rifi, diqqatning nerv fiziologik asoslari, diqqatning turlari, xususiyatlari, rivojlanishi va ahamiyati tushuntiriladi. ixtiyoriy va ixtiyorsix, ixtiyoriydan so'ngi diqqat haqida, diqqat kuchini taqsimlanishi, barqarorligi haqida bilim beriladi. diqqat odamdagi idrok etish, esda qoldirish, fikr yuritish kabi psixik prosesslarning sifatli bo'lishini belgilaydi. diqqatning fiziologik mexanizmlarini tushunib yetishda dominanta (nasldan- naslga o’tuvchi asosiy belgi) prinsipi alohida ahamiyatga egadir. a.a.uxtomskiyning fikriga ko’ra, miyada hamisha qo’zg’alishning ustun hukmronlik qiluvchi markazi mavjud bo’ladi. a.a.uxtomskiy dominantani «yuksak darajadagi qo’zg’alish markazlari» konstellyasiyasi deb ta’riflaydi. dominantaning hukmronlik qiluvchi sifatidagi xususiyati shundan iboratki, u qo’zg’alishning yangi hosil bo’ladigan markazlarini faqat tiyib qo’ya qolmaydi, balki sust qo’zg’alishlarni o’ziga jalb etishga va shu tufayli ularning hisobga yanada kuchayishiga, ular ustidan yanada ko’proq darajada ustunlik qilishga ham qodirdir. dominanta qo’zg’alishning barqaror markazi hisoblanadi. a.a.uxtomskiy: ««dominanta» degan nom zamirida yuksak darajadagi qo’zg’alishning ko’proq yo ozroq barqaror markazi tushuniladi», deb yozgan edi. a.a.uxtomskiyning dominanta to’g’risidagi tasavvurlari uzoq vaqt …

3 / 14

t to’plab tura olish xususiyati. 2. diqqatning beqarorligi barqarorlikning aksi. masalan, boshlang’ich sinf o’quvchilari. 3. diqqatning ko’chishi. diqqat ko’chuvchanlik xususiyatiga ega. kishining bir faoliyatdan ikkinchi faoliyatga o’tishini ko’chuvchanlik xususiyati ta’minlaydi. masalan, birinchi dars matematika, ikkinchi dars adabiyot. http://www.azkurs.org/respublikasi.html 4. diqqatning taqsimlanishi. kishi bir vaqtning o’zida bir nechta faoliyat bilan shug’ullanishi mumkin. bunga diqqatning taqsimlash xususiyati imkon yaratadi. masalan, qishloq ayoli urchuq yigirib o’tirib, televizor ko’rishi, suhbatlashishi. 5. diqqatning bo’linishi. kishi konkret faoliyat bilan shug’ullanayotganda ob’yektiv va sub’yektiv ta’sirlar tufayli diqqatning bo’linishi sodir bo’ladi. masalan, dars jarayonida eshikning taqillashi. sezgi a'zolari tashqi olamning kishi ongiga kirib keladigan yagona yo'lidir. sezgi a'zolari kishiga tevarak-atrofdagi olamda mo'ljal olish imkonini beradi. agar kishi barcha sezgi a'zolaridan mahrum bo'lsa, u o'zining atrofida nimalar sodir bo'layotganligini bilishdan mahrum bo'ladi. bu esa inson hayoti uchun juda katta qiyinchiliklar va muammolarni keltirib chiqaradi. sezgi deb tashqi olamdagi narsa va hodisalarning bevosita sezgi a'zolariga ta'siri tufayli yuzaga keladigan aks …

4 / 14

gan qismlarni i. p. pavlov umumlashtirgan nomda analizator dеb atagan. sеzgi mohiyatiga ko`ra ob'еktiv olamning sub'еktiv siymosidir. lеkin sеzgilarning hosil bo`lishi uchun organizm moddiy qo`zg`atuvchining tеgishli ta'sirga bеrilishi kifoya qilmaydi, balki organizmning o`zi ham qandaydir ish bajarishi darkor. sеzgilar muayyan davr mobaynida rеtsеptorga ta'sir o`tkazayotgan qo`zg`otuvchining o`ziga xos quvvatini nеrv jarayonlari quvvatiga aylanishi natijasida hosil bo`ladi. sеzgilarning hosil bo`lishiga kuchli ta'sir qiladigan jarayonlarning ishtirokini o`rganishga bag`ishlangan ko`plab va ko`pqirrali tadqiqotlar olib borilgan. sеzgi a'zolari faqat moslashuvchanlik, ijro qilish funktsiyalarini bajaribgina qolmasdan, balki axborot olish jarayonlarini bеvosita ishtirok etadigan harakat organlari bilan mustahkam bog`langandir. narsalar yoki hodisalarning sezgi a'zolariga bevosita ta'sir qilish jarayonida kishi ongida aks etishiga sezgilarning tartibga solishi hamda narsalar va voqea- hodisalarning yaxlit obrazlariga birlashuvi yuz beradi. idrok narsalarni umuman, uning hamma xususiyatlari bilan birgalikda aks ettiradi. bunda idrok alohida sezgilar yig'indisidan iborat tarzda emas, balki hissiy bilishning o'ziga xos xususiyatlari bilan sifat jihatidan yuqori bosqichi sifatida tasavvur …

5 / 14

gan narsaning ayrim xususiyatlarini aks ettiradigan sezgilardan farqli o'laroq, idrok narsaning yaxlit obrazi hisoblnadi. o'z-o'zidan ravshanki, bu yaxlit obraz narsaning ayrim xususiyatlari va belgilari haqida turli xil sezgilar tarzida olinadigan bilimlarni umumlashtirish negizida tarkib topadi. idrokning yaxlitligi uning strukturaliligi bilan bog'langandir. idrok ma'lum darajada bizning bir lahzalik sezgilarimizga javob bermaydi va ularning shunchaki oddiy yig'indisi ham emas. biz ana shu sezgilardan amalda mavhumlashgan va birmuncha vaqt davomida shakllanadigan umumlashgan strukturani idrok etamiz. agar kishi birorta kuyni tinglayotgan bo'lsa, oldinroq eshitgan ohangi yangisi eshittira boshlangandan keyin ham uning qulog'iga chalinayotganday tuyulaveradi. idrokning yaxlitligi va strukturaliligi manbalari, bir tomondan, aks ettiriladigan ob'yektlarning o'ziga xos xususiyatlarida va, ikkinchi tomondan, insonning aniq faoliyatida gavdalanadi. i.m.sechenov ta'kidlaganidek, idrokning yaxlitligi va strukturaliligi analizatorlarning reflektor faoliyatining natijasidir. amaliy ishlash topshiriq 1.shaxsning borliqni bilishi. bilish jarayonlari? 2. diqqat jarayoni qanday jarayon? 3. sezgi jarayoni haqida nimalarni bilasiz? 4.idrok jarayoni va uning fenomentlari qaysilar ? i n s ye …

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

To'liq yuklab olish

About "borliqni bilish jarayonlari: diqqat, sezgi, idrok"

4-mabzu: shaxsning borliqni bilishi jarayonlari: diqqat, sezgi, idrok shaxsning borliqni bilish jarayonlari. 1. diqqat haqida tushuncha. 2. sеzgilar haqida umumiy tushuncha. 3. idrokning ta'rifi. taya n ch s o' z v a i b o r a l a r : diqqat, ixtiyoriy, ixtiyorsiz, diqqat xususiyatlari,ko`lami,barqarorligi,ko`chishi, taqsimlanishi,bo`linishi,i.p.pavlov,diqqatning nerv fiziologik asosi. sezgi, analizator,ko`rish,eshitish, hid bilish, ta`m bilish, teri orqali sezish, ekstroretseptiv, introretseptiv,proprioretseptiv,organik sezgilar,sinesteziya,adaptatsiya. idrok, predmetlilik, yaxlitlik, strukturalilik, barqarorlik, n.m.sechenov, konstantlik, appersepsiya, i.p.pavlov, reflektor, analizatorlar, shakl, hajm, akkomadasiya, konvergensiya, illyuziyalar. mashg’ulotni o’tkazish joyi : auditoriya ma...

This file contains 14 pages in PDF format (972,0 KB). To download "borliqni bilish jarayonlari: diqqat, sezgi, idrok", click the Telegram button on the left.

Tags: borliqni bilish jarayonlari: di… PDF 14 pages Free download Telegram