ingichka ichakda parchalanish mahsulotlari so‘rilishining buzilishi (seliakiya)

PPTX 10 pages 4.9 MB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 4.9 MB

File type PPTX

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

tsa oʻzbekiston respublikasi sogʻliqni saqlash vazirligi toshkent tibbiyot akademiyasi mavzu: ingichka ichakda parchalanish mahsulotlari so‘rilishining buzilishi (seliakiya) kafedra: tibbiy va biologik kimyo kafedrasi tayyorladi: malikova ruxshona tekshirdi: odilova shahnoza ingichka ichakda parchalanish mahsulotlari so 'rilishining buzilishi(seliakiya) autoimmun kasallik, ya’ni organizm o‘z ichki tuzilmalariga qarshi immun javob hosil qiladi. glyuten nomli oqsil (bug‘doy, arpa va javdar tarkibida bo‘ladi) ingichka ichakka tushganda, immun tizimi nohaq hujum qiladi. natijada, ingichka ichakning shilliq qavati (vorsinkalari) shikastlanadi. ichakdagi so‘ruvchi yuzalar tekislanadi, ya’ni vorsinkalar atrofiyaga uchraydi. shuning natijasida ovqatdan olingan: uglevodlar yog‘lar oqsillar vitaminlar (ayniqsa a, d, e, k) minerallar (temir, kalsiy, magniy)yaxshi so‘rilmaydi. seliakiya (kleyak kasalligi)— bu: bu qanday oqibatlarga olib keladi? seliakiya nima? (kasallikning umumiy ta’rifi) normal holatda ingichka ichak ichki yuzasi villuslar (mayda barmoqsimon tuzilmalar) bilan qoplangan. ushbu villuslar orqali ovqatdan ajralgan moddalarning ko‘p qismi so‘riladi. seliakiyada immun tizimi glyuten oqsiliga qarshi hujum qilib, bu villuslarni shikastlaydi yoki yo‘q qiladi (atrofiya). so‘rilish yuzasi …

2 / 10

asosiy belgisi), ozib ketadi, yig‘laydi, tana rivoji sekinlashadi, tilda yaralar, teri quruqligi va holsizlik bo‘ladi. ichak tuzilmasining buzilishi: biokimyoviy oqibatlar: spetsifik buzilishlar (misollar): bolalarda kuzatiladigan belgilar: seliakiyada so‘rilish buzilishining biokimyoviy asoslari glyuten qanday muammo tug‘diradi? gliadin (glyuten tarkibidagi fraksiya) ingichka ichak devoriga yetib boradi. ichakdagi immun hujayralar (masalan, t-limfotsitlar) uni “begona” deb tanib, hujum qilishadi. immun tizim reaksiyasi qanday kechadi? gliadin ichakda transglutaminaza fermenti ta’sirida o‘zgaradi → immun tizim bu o‘zgargan gliadinni begona deb tanlaydi. natijada: immun hujayralar (t-limfotsitlar) faollashadi, yallig‘lanish sitokinlari (il-15, tnf-alfa) ajraladi, ichakdagi shilliq qavat (villuslar) yomonlashadi, atrofiya rivojlanadi. immun javob oqibatlari: ichak yuzasida limfotsitlar ko‘payadi, yallig‘lanish kuchayadi, villyuslar yo‘qoladi → so‘rilish yomonlashadi, oziq moddalari tanaga kirmaydi. 5. klinik ahamiyati: bu autoimmun reaksiya faqat glyuten iste’mol qilinganda yuz beradi. agar bemor glyutensiz parhez tutsa, immun tizim tinchlanadi va ichak shilliq qavati sekin-asta tiklanadi. seliakiyada immun tizim va glyuten o‘rtasidagi aloqa glyuten nima? glyuten — bu murakkab oqsil …

3 / 10

yog‘da eriydi — ular so‘rilmasa, quyidagilar yuz beradi: d vitamini tanqisligi → suyaklar yumshashi (osteopeniya, rahit), k vitamini tanqisligi → qon ivish buziladi, yengil ko‘karishlar, a vitamini tanqisligi → ko‘rish qobiliyati yomonlashadi. vitamin yetishmovchiligi: dermatitis herpetiformis — terida qichishish, mayda toshmalar (ayniqsa tirsak, tizza, orqada). -katta yoshlilarda: ba’zida diareya bo‘lmaydi, lekin: doimiy charchoq, depressiya, og‘riqli suyaklar, befarqlik ayollarda: hayz buzilishi, bepushtlik holatlari ham mumkin. teridagi o‘zgarishlar: seliakiya simptomlari (klinik belgilar) va ularning sabablari 1. seliakiya uchun yagona samarali davolash yo‘li: doimiy glyutensiz parhez (gfd – gluten-free diet) → bemor hayoti davomida butunlay glyutendan voz kechishi kerak. 2. glyutenli mahsulotlarga nimalar kiradi? taqiqlangan mahsulotlar: bug‘doy (masalan: non, makaron, unli taomlar) arpa (pivo, arpa yormasi) javdar (qora non, ayrim qandolatlar) ayrim yarim tayyor mahsulotlar, kolbasa, fast-fudlar ehtiyot bo‘lish kerak: souslar, ketchup, shirinliklar, dori vositalarining tarkibi 3. ruxsat etilgan mahsulotlar: guruch, makkajo‘xori, grechka, soya, kartoshka mevalar, sabzavotlar, go‘sht, baliq, tuxum o‘simlik yog‘lari, tabiiy …

4 / 10

fermentativ buzilishlar, hujayra energetikasining izdan chiqishi va immuno-metabolik nomutanosiblik bilan kechuvchi kasallikdir. shuning uchun uni to‘g‘ri baholash va boshqarishda biokimyoviy tushunchalar muhim rol o‘ynaydi.seliakiyani biokimyo fanidan chuqur tushunish orqali kasallikning qanday fermentlar, metabolik yo‘llar va hujayra darajasida o‘zgarishlarga olib kelishini tahlil qilish mumkin. bu esa kasallikni erta aniqlash va davolashda muhim ahamiyatga ega. xulosa: foydalanilgan adabiyotlar: niddk.nih.gov/celiac-disease mayoclinic.org/celiac-disease worldgastroenterology.org/celiac-disease accessmedicine.mhmedical.com bcs.whfreeman.com/lehninger8e image1.png image10.png image11.svg image12.png image13.svg image14.png image15.svg image16.png image17.svg image18.png image19.svg image2.png image20.png image21.svg image3.svg image4.png image5.svg image6.png image7.svg image8.png image9.svg image22.png image23.png image24.png image25.png image26.png image27.png image28.svg /docprops/thumbnail.jpeg

5 / 10

ingichka ichakda parchalanish mahsulotlari so‘rilishining buzilishi (seliakiya) - Page 5

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ingichka ichakda parchalanish mahsulotlari so‘rilishining buzilishi (seliakiya)"

tsa oʻzbekiston respublikasi sogʻliqni saqlash vazirligi toshkent tibbiyot akademiyasi mavzu: ingichka ichakda parchalanish mahsulotlari so‘rilishining buzilishi (seliakiya) kafedra: tibbiy va biologik kimyo kafedrasi tayyorladi: malikova ruxshona tekshirdi: odilova shahnoza ingichka ichakda parchalanish mahsulotlari so 'rilishining buzilishi(seliakiya) autoimmun kasallik, ya’ni organizm o‘z ichki tuzilmalariga qarshi immun javob hosil qiladi. glyuten nomli oqsil (bug‘doy, arpa va javdar tarkibida bo‘ladi) ingichka ichakka tushganda, immun tizimi nohaq hujum qiladi. natijada, ingichka ichakning shilliq qavati (vorsinkalari) shikastlanadi. ichakdagi so‘ruvchi yuzalar tekislanadi, ya’ni vorsinkalar atrofiyaga uchraydi. shuning natijasida ovqatdan olingan: uglevodlar yog‘lar oqsillar vitaminl...

This file contains 10 pages in PPTX format (4.9 MB). To download "ingichka ichakda parchalanish mahsulotlari so‘rilishining buzilishi (seliakiya)", click the Telegram button on the left.

Tags: ingichka ichakda parchalanish m… PPTX 10 pages Free download Telegram