umumiy farmakologiya

PPT 41 pages 4.9 MB Free download

41 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 4.9 MB

File type PPT

Pages 41

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 41

slayd 1 dots. phd. d.x.yuldasheva umumiy farmakologiya. yangi dori vositalari yaratilishining asoslari. dori vositalarining farmakodinamikasi va farmakokinetikasi ma'ruza №1 ma'ruzaning vazifalari umumiy farmakologiya. yangi dori vositalari yaratilishining asoslari. dori vositalarining farmakodinamikasi va farmakokinetikasi to'g'risida tushuncha farmakologiya lotincha so'z bo'lib, pharmacon - dori, logos - fan, dorishunoslik fani degan ma'noni bildiradi. farmakologiya tibbiyotning asosiy fanlaridan biri bo'lib, kasalliklarga qarshi kurashishda shifokorlar qo'lidagi eng asosiy manba hisoblanadi. farmakologiya turli xil kimyoviy birikmalarning tirik organizmlar bilan (shu jumladan odam va hayvon organizmlari bilan ham) o'zaro ta'sirini o'rganadi. farmakologiya bir tomonda tibbiyotning asosiy nazariy fanlari fiziologiya, patologik fiziologiya, biokimyo tursa, ikkinchi tomonda amaliy fanlar klinik farmakologiya, terapiya, pediatriya, xirurgiya va boshqalar turadi. shuningdek, u farmatsiya fanlari - farmatsevtik kimyo, farmakognoziya, farmatsevtik texnologiyalar bilan ham chambarchas bog'liq bo'lib, ular orqali esa biokimyo, botanika, texnologiya fanlari bilan ham bog'lanadi. farmakologiyaning yuksalishi yanada faolroq va xavfsizroq bo'lgan yangi dori vositalarini to'xtovsiz izlash va yaratish bilan xarakterlanadi. yangi …

2 / 41

dan; - o'simliklardan; ma'danlardan. iii. zamburug'lar va mikroorganizmlar hayoti davomidagi mahsulotlardan olinadigan dori vositalarini yaratish; biotexnologiya (hujayraviy va gen injeneriyasi). o'tkazilgan ilmiy izlanishlar natijasida dori preparati sifatida istiqbolli deb topilgan vositalari to'g'risidagi barcha ma'lumotlarni o'zbekiston respublikasi sog'liqni saqlash vazirligi qoshidagi farmakologik qo'mitasiga taqdim etiladi. mazkur qo'mita tarkibida asosan farmakologlar va klinitsistlardan tashkil topgan ekspertlar guruhi faoliyat olib boradi. farmakologik qo'mita o'tkazilgan tadqiqotlar o'tkazish uchun ruxsat beradi. bu juda muhim bosqich bo'lib, dori vositasi to'g'risidagi hal qiluvchi so'zni faqat klinitsistlargina ayta olishadi o'zbekistonda dori vositalarini yaratish va amaliyotga tadbiq qilish ketma-ketligi tayyor dori shakllari laboratoriyasi o’zr ssv farmakologik qo’mitasi klinik sinovlar o’zr ssv ning yangi dori vositalarini tadbiq qilish bilan shug’illanuvchi boshqarmasi kimyo-farmatsevtika sanoati tibbiyot amaliyotiga tadbiq etish farmakologik labaratoriya kimyoviy laboratoriya farmakologiya quyidagi bo'limlarga bo'linadi umumiy retseptura – unda turli dori vositalariga har xil shakllarda retsept yozishning umumiy qonun-qoidalari o'rganiladi. retsept –tibbiy,yuridik va hisob hujjati bo'lib, shifokorning farmatsevtga yozma murojaatidir. …

3 / 41

garishi-metabolizmi va organizmdan chiqish jarayonini; farmakodinamika - dori moddalarining ko'rsatadigan ta'sirini va ta'sir kuchini hamda ta'sir mexanizmini o'rgatadi. dorilarning ta'sir qilish tezligi, kuchi va muddati ularni organizmga yuborish yo'llariga ko'p jihatdan bog'liqdir. shu bilan birga bu yo'llarning har biri o'z xususiyati bilan ajralib turadi. dorilarni organizmga yuborishning barcha yo'llari asosan – guruxga bo'linadi: og'iz orqali yuborish – eng ko'p tarqalgan,oson va qulay usul. tibbiyot xodimi talab qilmaydi. bu yo'l bilan yuboriladigan dori moddalar asosan ingichka ichakda, ba'zilari me'dada so'riladi.ta'siri 15-30 daqiqa. dan keyin boshlanadi, dorilar xar xil o'zgarishlarga uchraydi, jigar orqali o'tadi. til ostiga qo'yish – bunda dori modda tez so'riladi, ta'siri tez boshlanadi. dori moddalar jigarni chetlab o'tadi. bu yo'ldan kam foydalaniladi, bu usul bilan faol moddalar kichik dozalarda ishlatiladi (masalan, nitroglitserin. dori vositalarini o'n ikki barmoq ichak orqali kiritishda asosan dori preparati maxsus zond yordamida o'n ikki barmoq ichak bo'shlig'iga kiritiladi. bunda kiritilgan preparat jarohatlarni (yara kasalligida) davolaydi …

4 / 41

vchan, bug'simon moddalar, xamda aerozollar kiritiladi. bunda qon aylanish doirasiga tez tushadi. dori moddalarining oshqozon-ichak sistemasiga tushib, murakkab biologik membranadan qon yoki limfaga o'tishi “so'rilish” deb ataladi. so'rilish jarayoni sust diffuziyalanish, filtratsiya, faol transport, pinotsitoz sust diffuziyalanish-ushbu yo'l bilan lipofil moddalar, ya'ni qutblanmaydigan moddalar so'riladi. pinotsitoz-dori moddalarining bu yo'l bilan so'rilishida hujayra membranasida pufakchalar hosil bo'ladi. ushbu pufakchalarga suyuqlik va dori moddalari kirib oladi. pufakchalar bilan birga dori moddasi ham hujayralarning ichki tomonidan harakat qiladi va etib olganidan so'ng modda pufakchalardan chiqadi, ajraladi. filtratsiya – orqali so'rilish. ichak epiteliysi membranalari teshiklari orqali ( 0 0,4 n m 1, ili 4 a ) . bu usul bilan mayda molekulali gidrofil moddalar so'riladi (mochevina). faol transport-moddalarning ushbu yo'l bilan so'rilishida transport sistemasi ishtirok etadi. faol transport yo'li bilan so'rilishda modda qontsentratsiya gradientiga qarshi, ya'ni kontsentratsiya kamdan ko'p tomonga yo'nalgan bo'lib, jarayon energiya sarfi bilan kechadi. v12, oqsillar, aminokislota, qandlar ushbu usulda so'riladi. …

5 / 41

preparatlar mazkur to'siq orqali o'ta olishmaydi. gidrofil birikmalar kapillyarlar devori orqali oson o'tadi va interstitsial suyuqliqqa tushadi, ammo ular hujayralar membranasi orqali o'ta olishmaydi. . ko'pchilik dori moddalari organizmda o'zgarish-biotransformatsiyaga uchraydi. dori moddalari ikki yo'l bilan: metabolik transformatsiya va konyugatsiya yo'li bilan o'zgaradi. metabolik transformatsiyada moddalar asosan qaytarilish, gidrolizlanish va oqsidlanish hisobiga o'zgarishga uchraydi. qonyugatsiya jarayonida dori modda yoki uning metabolitlari boshqa kimyoviy guruhlar bilan birikadi, natijada organizmdan oson chiqadigan moddalar hosil bo'ladi. bunda dori vositalari metillanish, atsetillanish yoki glyukuron kislotasi, sulfatlar, glutation, aminokislotalar kabilar bilan birikishi orqali biotranformatsiyaga uchraydi. hosil bo'lgan parchalanish mahsulotlariga kon'yugatlar deyiladi va ular boshqa kimyoviy jarayonlarga uchramasdan, organizmdan chiqarib yuboriladi. biologik biotransformatsiya jarayoniga uchragan dori vositalari o'zlarining biologik samaradorligini yo'qotadi. kiritilgan ko'pchilik dori vositalari organizmda bio-transformatsiyaga uchraydi. faqat ayrim birikmalargina o'zgarmagan holda chiqarib yuborilishi mumkin. bularga asosan yuqori gidrofil ionizatsiyalangan birikmalar kiradi.lipofil birikmalardan esa faqat ingalyatsion narkoz vositalarigina organizmda kimyoviy reaktsiyalarga kirishmaganliklari tufayli nafas yo'llari …

Want to read more?

Download all 41 pages for free via Telegram.

Download full file

About "umumiy farmakologiya"

slayd 1 dots. phd. d.x.yuldasheva umumiy farmakologiya. yangi dori vositalari yaratilishining asoslari. dori vositalarining farmakodinamikasi va farmakokinetikasi ma'ruza №1 ma'ruzaning vazifalari umumiy farmakologiya. yangi dori vositalari yaratilishining asoslari. dori vositalarining farmakodinamikasi va farmakokinetikasi to'g'risida tushuncha farmakologiya lotincha so'z bo'lib, pharmacon - dori, logos - fan, dorishunoslik fani degan ma'noni bildiradi. farmakologiya tibbiyotning asosiy fanlaridan biri bo'lib, kasalliklarga qarshi kurashishda shifokorlar qo'lidagi eng asosiy manba hisoblanadi. farmakologiya turli xil kimyoviy birikmalarning tirik organizmlar bilan (shu jumladan odam va hayvon organizmlari bilan ham) o'zaro ta'sirini o'rganadi. farmakologiya bir tomonda tibbiyotning asosiy...

This file contains 41 pages in PPT format (4.9 MB). To download "umumiy farmakologiya", click the Telegram button on the left.

Tags: umumiy farmakologiya PPT 41 pages Free download Telegram