ekzogen konlar

DOC 106,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1403761033_46444.doc ekzogen konlar reja: 1. kon hosil qiluvchi ekzogen jarayonlar 2. nurash mahsulotlarining tarqalishi va to‘planishi 3. nurash kon 4. sizma (infiltratsion) konlar 5. cho‘kindi konlar nurash jarayoni. quyosh nuri, havo, suv va tirik mavjudotning faol ishtirokida yer qobig‘ining ustki qismidagi tub jinslar doim o‘zgarib, yemirilib turadi. bu jarayon nurash deb ataladi.haroratning o‘zgarib turishi natijasida yemirilish fiziknurash deyiladi. bunda asosan, haroratning kundalik o‘zgarishi va suvning muzlashidan kengayishi katta ahamiyatga ega. ma’lum bo‘lishicha, muzning yer yoriqlari devorlariga ta’sir kuchi 6000 kg/sm2 ga yetadi.fizik nurash jarayonida jonli dunyo, ayniqsa o‘simliklar sezilarli ish bajaradi. ular birinchidan, ildiz otib suvning chuqurlikka kirib borishiga yordam bersa, ikkinchidan o‘zida nam saqlab nurash jarayonlari uchun qulay sharoit tug‘diradi. shamol tog‘lardagi yoriq va bo‘shliqlarga kirib, qum va boshqa nurash mahsulotlarini o‘chirish bilan birga yemirish ishini ham bajaradi. bu shamol eroziyasi yoki deflyasi ya (lot. deflacio – o‘chirish) deyiladi. nurash mahsulotlari o‘z og‘irligi bilan pastga qulaydi va migratsiya agentlari …

eltish, gidratlash va gidrolizlash natijasida yemiriluvchi jins minerallarini tarkibiy qismlarga ajratish, muhitning vodorod ko‘rsatkichi (ph), oksidlash va tiklash potensiali (eh) hamda uning kimyoviy tarkibini me’yorga keltirib turish kabi muhim ishlarni ham bajaradi. kimyoviy nurash jarayonlarida juda muhim bo‘lgan oksidlanishni reaksiyalarini bajarishda asosiy agent – kisloroddir. karbonat, sulfat, organik gumus kislotalari va boshqa kislotalar ba’zi silikatlarni suvda eruvchi karbonat va sulfat birikmalariga aylantirib turishda faol ish bajaradi. bu kislotalar sulfidlarning oksidlanishidan va organizmlarning chirishidan hosil bo‘ladi. organizmlar, asosan, o‘simliklar va bakteriyalar kislorod ishlab chiqaradi va uning bir turdan ikkinchi turga o‘tib turishini ta’minlaydi hamda o‘lish natijasida o‘zidagi vodorodni tog‘ jinslarining kationlariga (metallariga) almashib, muhitni agressiv kislotalarga boyitib beradi. kimyoviy nurash jarayonida harorat ham katta rol o‘ynaydi.ma’lum bo‘lishicha, haroratning 10 °с ortishi gidroliz reaksiyasini 2–2,5 marta tezlashtiradi. yuqorida aytib o‘tilgan ana shu nurash vositalari yordamida tub jinslar turli xil reaksiyalar (oksidlanish, gidratlanish, gidrolizlanish,dializlanish) yordamida doim parchalanib turadi. kislorod va kislotalar tog‘ jinslarining …

r,marganets, aluminiy oksidlari va gidrooksidlari hosil bo‘ladi. dializ gilning o‘z tarkibidagi metall kationlarini diffuziya yo‘li bilan tarqatib, «toza gil» holiga kelishini ta’minlovchi jarayondir. nurash mahsulotlarining tarqalishi va to‘planishi nurash mahsulotlari nurash yuzasidan biror bir kuch ta’sirida chetlashib ketmasligi mumkin (elyuviy). ammo aksariyat hollarda ular turli vositalar yordamida tarqalib ketadi va qayta to‘planib, kon hosil qiladi. bunda gravitatsiya kuchlari, yomg‘ir va qor suvlari, daryo suvlari, sizot suvlari, zamin suvlari, dengiz suvlari, muzliklar, shamol kabi agentlar va nihoyat elementlarning kimyoviy xossalari kata ahamiyatga ega. gravitasiya kuchlari, asosan, tagi bo‘shashib qolgan va og‘irlik markazining siljishi yuz bergan hollarda tog‘ jinslarining surilishi,o‘pirilishi va dumalashi bilan namoyon bo‘ladi (kollyuviy yotqiziqlari). buning natijasida saralanmagan bo‘lakli jinslar to‘plami hosil bo‘lib, ular asosan yo‘l qurilishida ishlatiladi. nurash mahsulotlarini tarqatishda yomg‘ir va qor suvlarining xizmati juda sezilarli. birinchidan, ular tog‘u-toshlardan bo‘lakli jinslarni oqizib, tog‘ yon bag‘irlariga to‘plab qo‘yadi (delyuviy); ikkinchidan, tog‘ daralaridan chiqish joylarida oqizib kelgan shag‘al va loyqa …

a holda 13 mlrd tonna va erigan holda 5 mlrd tonna material quyib turadi. hisoblashlarga ko‘ra denudatsiya natijasida yer sharining quruq qismi yiliga 0,09 mm yoki har ming yilda 9 sm pasayar ekan. mana shu mahsulotlarning yarmidan ko‘pi turli saralanish jarayonlaridan o‘tib, pirovardida qurilish uchun ishlatiladigan har xil bo‘lakli jins konlari,kimmatbaho metallarning sochma konlari, chin eritmalardan hosil bo‘luvchi tuz konlari, kolloid eritmalaridan oksidlar holida ajralib hosil bo‘luvchi turli metallarning cho‘kma konlari, qurilish, kimyo sanoati va energetikaning «noni» hisoblanuvchi ohaktosh, oltingugurt,ko‘mir, neft va boshqa turli tuman biokimyoviy cho‘kmalar holida konlar hosil qiladi. nurash mahsulotlarini tashish va saralashda dengiz suvi ham alohida ahamiyatga ega. sohillardagi nurash mahsulotlari va daryolar keltirgan mahsulotlar dengizda saralanib, joy-joyiga yotqiziladi.mexanik bo‘laklar sohildan yiroqlashgan sari maydalanib boradi. bu jarayonda shag‘al va qum bo‘lakchalari hamda og‘ir foydali minerallar bir necha sekund yoki minut mobaynida cho‘ksa, ba’zi juda mayda gil minerallari esa hatto ming yillar mobaynidagina batamom cho‘kib tugaydi. yuqorida …

ni o‘zlari bilan surib, olib ketadilar va ma’lum sharoitlarda cho‘kindiga chiqaradilar (morenalar). ularning kon hosil qilishdagi foydasi juda kam bo‘lsada, ammo ularning surilish yo‘nalishiga qarab tub konlarni qidirish uchun ahamiyati katta. nurash kon nurash konlari ikki guruhga bo‘linadi: 1. qoldiq konlar. 2. sizma (infiltratsion) konlar. qoldiq konlar nurovchi jinslar hisobiga hosil bo‘lib, ularning ichida joylashadi. ba’zida ular sizma mahsulotlar bilan biroz boyitilgan bo‘ladi. qoldiq konlarning hosil bo‘lishida gidrogeologik sharoitning ahamiyati ayniqsa katta. masalan, nurash qobig‘ida gil kabi «ekranlik» (ya’ni to‘siqlik) xususiyatiga ega bo‘lgan zich jinslar bo‘lsa, yomg‘ir suvlarini o‘tkazmay kimyoviy nurashga salbiy ta’sir ko‘rsatadi. aksincha, o‘ta g‘ovak jinslar ham qulay emas: chunki ular sizot suvlar bilan kimyoviy birikmalar hosil qilishga ulgurolmay qolishi mumkin. suv osonlik bilan shimilib, pastga qarab bir tekis sokin harakat qiladigan tog‘ jinslari eng qulay sharoit hisoblanadi. qoldiq konlar tabiatdagi yotish sharoiti va shakli bo‘yicha uchga – yoyiq, cho‘ziq va kontakt oldi konlariga bo‘linadi.yoyiq konlar tub jinslarning …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "ekzogen konlar"

1403761033_46444.doc ekzogen konlar reja: 1. kon hosil qiluvchi ekzogen jarayonlar 2. nurash mahsulotlarining tarqalishi va to‘planishi 3. nurash kon 4. sizma (infiltratsion) konlar 5. cho‘kindi konlar nurash jarayoni. quyosh nuri, havo, suv va tirik mavjudotning faol ishtirokida yer qobig‘ining ustki qismidagi tub jinslar doim o‘zgarib, yemirilib turadi. bu jarayon nurash deb ataladi.haroratning o‘zgarib turishi natijasida yemirilish fiziknurash deyiladi. bunda asosan, haroratning kundalik o‘zgarishi va suvning muzlashidan kengayishi katta ahamiyatga ega. ma’lum bo‘lishicha, muzning yer yoriqlari devorlariga ta’sir kuchi 6000 kg/sm2 ga yetadi.fizik nurash jarayonida jonli dunyo, ayniqsa o‘simliklar sezilarli ish bajaradi. ular birinchidan, ildiz otib suvning chuqurlikka kirib borishiga yo...

Формат DOC, 106,0 КБ. Чтобы скачать "ekzogen konlar", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: ekzogen konlar DOC Бесплатная загрузка Telegram