mikroorganizmlar fiziologiyasi

PPTX 19 pages 3.1 MB Free download

19 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.1 MB

File type PPTX

Pages 19

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 19

mikroorganizmlar fiziologiyasi — oziklanishi, nafas olishi, kupayishi, usishi. ozik muxitlar. mikroorganizmlarning xaeti faoliyatida ishlab chikargan maxsulotlari. amaliy mashg'ulot 3 ko'rib chiqiladigan savollar: mikroorganizimlarni o'sishi va ko'payishi; mikroorganizmlarning oziqlanishi; nafas olishi. oziq muhitlar bakteriyalarni kimyoviy tarkibi suv-90%- quriq moddalar-10% quriq moddalar: oqsillar-52% uglevodlar-17% yog'lar -9% rnk -16% dnk -3% mineral moddalar-3% suv – bakteriyalarning tarkibi 80-90% suvdan iborat.suv bakteriyalarda 2 xil ko'rinishda uchray- di. erkin va bog'langan suv molekulalari.bakteriya sporasida suv 40-50%, asosan bog'langan holda uchraydi. uglevodlar – 12 -18% ko'p atomli spirtlar, oligozidlar, polisaxaridlar ko'rinishida bo'ladi. bakteriyalar uchun asosiy energiya manbasi xisoblanadi. oqsillar – bakteriya quriq vaznini 50-80% tashkil qiladi, asosan fermentlar, nuklein kislotalar, nukleoprotein, glikorotein, lipoprotein ko'rinishlarida uchraydi. yog'lar – ko'pchilik bakteriyalarda 7-10 % oshmaydi, gram musbat bakteriyalarda kam bo'ladi. asosan uglevodlar, oqsillar bilan birikma holida uchraydi. ba'zi bakteriyalarda ularning miqdori 40% bo'lishi mumkin ( masalan sil, zahim qo'zg'atuv- chilarida), shuning uchun ular gram usulida bo'yalmaydi, maxsus usullarda bo'yaladi …

2 / 19

ko'payyadi. bakteriyalar –oddiy bo'linish yo'li bilan ko'payadi, buni vegetativ ko'payish ham deb ataladi. bundan tashqari bakteriyalarni ba'zi birlarida kurtaklanib, fragmentlanib ko'payish ham kuzatiladi. zamburug'larda o'sish ikki ko'rinishda kuzatiladi – drojje ko'rinishda va mitselial. ko'payishi – zamburug'larda jinsiy va jinsiz (vegitativ) ko'payish kuzatiladi. hujayrani bo'linishini quyidagi formulaga qo'yish mumkin t = c + d t – bo'linish vaqti s - replikatsiya tsiklini vaqti d - replikatsiya tugallanish oralig'idagi vaqt va hujayrani bo'linishi bir marotiba generatsiya vaqti e. coli uchun 15-18 minut, sil qo'zg'atuvchisi uchun 18 soat. bakteriyalarni oziqlanishi tabbiy sharoitda organizimlar ikki hil ko'rinishda oziqlanadi: galozoit tip oziqlanish - asosan hayvonlarga xos bo'ladi, to'la qimmatli oziqlanish. golofit tip oziqlanish- ya'ni bu organizimla qatiq ob'ektlarni o'zlashtirib olishalmaydi. bunday oziqlanish turiga bakteriyalar ham kiradi. lekin bakteriyalar qattiq substraktlarni ham yaxshi o'zlashtirishadi, ularning tarkibida juda kuchli fermentlar sistemasi mavjud bo'lib bu fermentlar yordamida bakteriyalar qattiq substraktlarni odiy molekulalargacha parchalab kiyin ularni o'zlashtirishadi. oziqlanish mexanizimi …

3 / 19

otroflar aminogeterotroflar oziqlanish mexanizimi energiya manbasiga qarab: fototroflar-quyosh nuridan energiyani oladi; xemotroflar-energiyani oksidlanish qaytarilish reaktsiyasi natijasida oladi. xemotroflar: litotroflar-elektron donori sifatida neorganik brikmalardan foydalanadi; orgonotroflar- elektron donori sifatida organik brikmalardan foydalanadi; patogen bakteriyalar-getroxemoorganotrof. autotroflar – (yunoncha auto-o'zim; +trophe- oziqlanish). bu bakteryalar uglerodni so2 yoki karbonatlardan o'zlashtiradi. bunday bakteriyalar o'zlari uchun kerakli mod- dalarni odiy neorganik moddalardan sintez qilib oladi. bularning vakillari tibbiy amaliyotda ahamiyatga ega emas. getrotroflar – (yunoncha hetro-boshqacha; +trophe- oziqlanish) – getrotroflar uglerodni turli uglerod saqlovchi birikmalardan -geksozlar, ko'p atomli spirtlar, aminokislotalar, organik kislotalar va uglerodlardan o'zlashtirib olishadi. getrotroflar o'z navbatida ikkiga bo'linadi – metotroflar va paratroflarga. metotroflar- o'lik organik moddalardan uglerodni o'zlashtiradi. paratroflar – tirik organizimlardan “s” o'zlashtiriradi. auksotroflar- (yunoncha auxilium -yordam; +trophe- oziqlanish) . bu bakteri- yalar o'zlari uchun zarur komponent moddalarni sintez qilisha olmaydi, ularni tayyor holida organizimlardan olishadi.bularga ko'pchilik patogen bakteriyalar kiradi. prototroflar- agar auksotroflar mutatsiya natijasida hosil bo'lsa ularning tabbiy turlari tayyor moddalarga …

4 / 19

eriyalarni nafas olishi deb ataladi bakteriyalar energiyani juda kup manbalardan olishadi: masalan temir biriktirib oluvchi bakteriyalar fe2+ fe3+ oksidlab so2 ni shu orqali o'zlariga biriktirishadi. lekin ko'pchilik bakteriyalar energiyani degidrogenaza fermentlari yordamida substratlarni oksidlab olishadi bakteriyalarni organik strukturalari tarkibiga kislorod kiradi. bakteriyalar kislorodni ikki xil usulda ishlata olishadi. suv yoki atmosfera havosdagi so2. organik moddalar tarkibiga (o2-) oksdaza fermenti yordamida molekulyar o2 birikib oksidlanish ro'y beradi. bu erda kislorod nafas olish zanjirida terminal aktseptor va proton vazifasini bajaradi. shuning uchun molekulyar kislorodga bo'lgan bakteriyalarni extiyojiga ko'ra ular 5 ta asosiy guruxlarga bo'linadi: - obligat aeroblar - obligat anaeroblar - fakultativ anaeroblar - aerotolerant bakteriyalar - mikroaerofil bakteriyalar obligat aeroblar – energiyaniya faqat nafas olish orqali olishadi, shuning uchun ularni yashashi uchun atmosfera tarkibidagi molekulyar kislorodi zarur. obligat aeroblarga masalan pseudomonas avlodi kiradi.ularni tarkibida superoksid dismutaza va katalaza fermentlari uchraydi obligant anaeroblar- bu bakteriyalarni o'sishi juda kam ro2 bo'lsa ham to'xtab …

5 / 19

yalar energiyani kislorod ishtirokida olishsa ham, ammo ular kislorod kam so2 ko'proq muhitlarda yaxshi o'sadi. shuning uchun ularni kapnofillar ham deb atashadi.(kapnos – yun. tutin, fil – yaxshi ko'radi) image1.png image2.png

Want to read more?

Download all 19 pages for free via Telegram.

Download full file

About "mikroorganizmlar fiziologiyasi"

mikroorganizmlar fiziologiyasi — oziklanishi, nafas olishi, kupayishi, usishi. ozik muxitlar. mikroorganizmlarning xaeti faoliyatida ishlab chikargan maxsulotlari. amaliy mashg'ulot 3 ko'rib chiqiladigan savollar: mikroorganizimlarni o'sishi va ko'payishi; mikroorganizmlarning oziqlanishi; nafas olishi. oziq muhitlar bakteriyalarni kimyoviy tarkibi suv-90%- quriq moddalar-10% quriq moddalar: oqsillar-52% uglevodlar-17% yog'lar -9% rnk -16% dnk -3% mineral moddalar-3% suv – bakteriyalarning tarkibi 80-90% suvdan iborat.suv bakteriyalarda 2 xil ko'rinishda uchray- di. erkin va bog'langan suv molekulalari.bakteriya sporasida suv 40-50%, asosan bog'langan holda uchraydi. uglevodlar – 12 -18% ko'p atomli spirtlar, oligozidlar, polisaxaridlar ko'rinishida bo'ladi. bakteriyalar uchun asosiy energ...

This file contains 19 pages in PPTX format (3.1 MB). To download "mikroorganizmlar fiziologiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: mikroorganizmlar fiziologiyasi PPTX 19 pages Free download Telegram