o‘zbek xalq dostoni turlari

PPT 20 pages 7.0 MB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 7.0 MB

File type PPT

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

prezentatsiya powerpoint mavzu:o‘zbek xalq dostoni turlari reja: 1. qahramonlik dostonlari g‘oyaviy xususiyatlari: jasorat, vatanparvarlik, milliy qahramonlik 2. romantik dostonlar. g‘oyaviy xususiyatlari: muhabbat, insoniy his-tuyg‘ular, tabiiy go‘zalliklar. badiiy xususiyatlari: lirik motivlar, obrazlarning romantik ta’siri, tasviriy uslublar 3. kitobiy dostonlar. g‘oyaviy xususiyatlari: ma’rifiy-axloqiy, falsafiy mazmun, tarixiy voqealar. badiiy xususiyatlari: chuqur syujet, xarakterlarning murakkabligi, zamonaviy uslublar 4. qahramonlik, romantik va kitobiy dostonlarning milliy madaniyat va adabiyotdagi o‘rni xalq dostonlarida turkumlik. ma’lum bir epik qahramon, uning avlodlar va safdoshlari hayotidan hikoya qiluvchi dostonlar silsilasi turkumlikni tashkil etadi. turkumlikka kiruvchi dostonlar bir-birining izchil davomi bo‘lmay, har biri alohida-alohida voqealar asosiga qurilishi ham mumkin. bu o‘rinda epik qahramonlar, epik makon va zamon umumiyligiga amal qilinadi. folklorshunoslar turkumlikka ega dostonlami mazmuniga ko‘ra kabi turkumlarga ajratib o‘rganishadi. o‘zbek xalqi epik ijodida go‘ro‘g‘li va uning asrandi o‘gillari, safdoshlari hayotidan hikoya etuvchi dostonlar majmuasi alohida o‘rin tutadi.«go‘ro‘g‘li»turkumiga kiruvchi dostonlarda go‘ro‘g‘lining tug‘ilishi, bolaligi, uylanishi, avazxon va hasanxonlarni asrab olishi, avazxon, hasanxon, …

2 / 20

ingdek, qirq yigit, soqibulbul, hasanxon, ahmad sardor singari an’anaviy obrazlar, ularning g‘ayriqutblari tasviri orqali bir-birlari bilan birlashsalar-da, bosh qahramonning muntazam epik biografiyasi emas, balki uning dovruqli afsonaviy hayotining ko‘pdan-ko‘p epizodlari tasvirlaridan iborat. «go‘ro‘g‘li» dostonlari o‘tgan asrning boshlaridan turli yillarda, turli baxshilar tomonidan yozib olingan. «go‘rog‘lining tug‘ilishi», «go‘ro‘g‘lining bolaligi», «zaydinoy», «yunus pari», «misqol pari», «gulnor pari» dostonlari atoqli baxshi po‘lkan shoirdan ketma-ket yozib olingan. . shoir-qissaxon rahmatulla yusuf o‘g‘li yigirma turkumning yigirma uch dostonini (yozilmaganlari bilan birgalikda o‘ttiz dostonning) o‘zicha ketma-ketligini belgilab, to‘rt jild qilib, folklor arxiviga topshirgan. turkum dostonlarining soni haqida ham baxshilar o‘rtasida har xil fikrlar mavjud. ularning ko‘pchiligi «go‘ro‘g‘li qirq dostondir», - deydilar. nurotalik bekmurod jo‘raboy o‘g‘lining «avazning arazi» dostonida kuylashicha, uning ustozlari go‘ro‘g‘lini «oltmish to‘rt doston qip ta’rif etgan». janubiy tojikistondagi o‘zbek baxshilarining (soqilarining) naql qilishicha, xix asrda yashagan mashhur dostonchi qunduz soqi go‘ro‘g‘lini bir yuz yigirma shoxa (doston) qilib aytar ekan. shunda ham go‘ro‘g‘li o‘lganda, yunus …

3 / 20

4. xidirali elbegi. 15. zamonbek. 16. hilomon (elomon). 17. xoldorxon (go‘ro‘gaining qirimga borishi). 18. shohdorxon. 19. shoqalandar. 20. xushkeldi. 21. rayhon arab. 22. bektosh arab - yozib olinmagan. 23. govdaroz dev. 24. besh podshoning chambilga yov bo‘lib kelishi. 25. ro‘zaxon. 26. yosqila. 27. ahmad sardor va hasan shoh - yozib olinmagan. 28. ahmad sardor va avazxon - yozib olinmagan. 29. ahmad sardoming suyagi - yozib olinmagan. 30. ahmad sardoming o‘limga buyurilishi. 31. hasanxon go‘ro‘g‘libekning hasanxonni olib kelishi). 32. chambil qamali. 33. dalli. 34. avazxon (g o‘g‘libekning avazxonni olib kelishi). 35. gulqizoy. 36. gulqizoyning vafoti. 37.intizor. 38. malika ayyor (gulshanbog4, tarkibadaxshon). 39.mashriqo. 40. zulfizar. 41. xoldor buvish - yozib olinmagan. 42. oydinoy - yozib olinmagan. 43. bo‘tako‘z (oqbilak oyim yoki oqchishboyning qizi). 44. qunduz bilan yulduz. 45. balogardon. 46. avazxonning arazi (avazxonning dor ostidan qutqarilishi). 47. avaz o‘g‘lonning rumga qochishi.48. avazxonning o‘limga hukm etilishi. 49. sarvinoz. 50.girdob. 51. xonimoy. 52. oyto‘ra …

4 / 20

larining soni saksondan oshadi. «go‘ro‘g‘li» dostonlarining bu xil turkumlikdan iborat ekanligi dunyo epik merosida noyob hodisa sifatida baholanadi va o‘zbek xalqining poetik iqtidori, yaratuvchanlik quwatining naqadar kuchli ekanligidan dalolat beradi qahramonlik dostonlarining belgilari. o‘zbek xalq dostonchiligi taraqqiyotida alohida e’tiborga loyiq ikki qatlam davomiy ikki bosqich - qahramonlik va romanik dostonlar bosqichi olimlar tomonidan belgilangan. qahramonlik dostonlari o‘zbek baxshilar epik repertuarida muhim o‘rin tutadi. qahramonlik dostonlari voqeligi urug‘chilik munosabatlari, ko‘chmanchilik va yarim ko‘chmanchilik hayoti, etnosning shakllanishi va uning tarixiy taqdiri bilan bog‘lab talqin etiladi. bunday dostonlar bir qator urug‘ va qabilalarning muayyan etnos sifatida tashkil topa borishi, ilk davlatchilik kurtaklarining paydo bo‘lishi va shu munosabat bilan xalq va elatlarning o‘z mustaqilliklari uchun chet el bosqinchilariga qarshi mardonavor kurashlari qahramonlik dostonlari uchun boy material bo‘ldi. mana shu kurashlar, tarkib topishlar, birlashishlar va ajralishlar jarayonida o‘zo‘zini anglashning buyuk ifodasi sifatida qahramonlik eposi yuzaga keldi. epik mazmunning qahramonlik xarakteriga ega bo‘lishi qahramonlik dostonlarining bosh …

5 / 20

tizimining badiiy aks etishida ham ko‘rinadi. o‘zbek, qozoq, qoraqalpoq versiyalari epik poema holida, tojik, tatar, boshqird, o‘rta osiyo arablari versiyalari ertak va rivoyatlar tarzida mashhurdir. o‘rta asr o‘g‘iz eposining muhim yodgorligi «kitobi dada qo‘rqut» tarkibidagi «bomsi bayrak» asari o‘zining syujeti va kompozitsion qurilishi jihatidan «alpomish» dostoniga juda ham yaqin turadi. alplik tizimi qahramonlik dostonlari uchun me’zon alplik tizimi - epik ijodda qahramonlik eposiga xos bo‘lgan tasavvurlar birligining badiiy ifodasi. faqat qahramonlik eposiga xos, bu tur dostonlarning o‘zak mezonlaridan bo‘lmish xalqning «alplik tizimi» bilan bog‘liq tasavvurlarining qat’iy o‘lchamlari mavjud. qahramonning tug‘ilmasdanoq homiy eranlar nazarida turganligi - nazarkarda ekanligi (eposning qadimiy shaklida alp to‘g‘ridan to‘g‘ri ilohlar farzandi, deb talqin etiladi). baxtli yulduz oyida tug‘iluvchi, bo‘lajak qahramonning paydo bo‘lishi haqida dushman yurt kohinlarining karomatlar aytishi. ularning bolani yo‘q qilishga urinishlari. qahramonning dushmanlarni dog‘da qoldirib ulg‘aya borishi davomida «alplik dardi»ga yo‘liqishi. odatda qahramon - alp xalqning quvvati mudrayotgan, sust holatga tushgan bir davrda xalqni …

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o‘zbek xalq dostoni turlari"

prezentatsiya powerpoint mavzu:o‘zbek xalq dostoni turlari reja: 1. qahramonlik dostonlari g‘oyaviy xususiyatlari: jasorat, vatanparvarlik, milliy qahramonlik 2. romantik dostonlar. g‘oyaviy xususiyatlari: muhabbat, insoniy his-tuyg‘ular, tabiiy go‘zalliklar. badiiy xususiyatlari: lirik motivlar, obrazlarning romantik ta’siri, tasviriy uslublar 3. kitobiy dostonlar. g‘oyaviy xususiyatlari: ma’rifiy-axloqiy, falsafiy mazmun, tarixiy voqealar. badiiy xususiyatlari: chuqur syujet, xarakterlarning murakkabligi, zamonaviy uslublar 4. qahramonlik, romantik va kitobiy dostonlarning milliy madaniyat va adabiyotdagi o‘rni xalq dostonlarida turkumlik. ma’lum bir epik qahramon, uning avlodlar va safdoshlari hayotidan hikoya qiluvchi dostonlar silsilasi turkumlikni tashkil etadi. turkumlikka kiruvchi ...

This file contains 20 pages in PPT format (7.0 MB). To download "o‘zbek xalq dostoni turlari", click the Telegram button on the left.

Tags: o‘zbek xalq dostoni turlari PPT 20 pages Free download Telegram