kimyoning zamonaviy muammolari

PPTX 13 pages 5.5 MB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 5.5 MB

File type PPTX

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

kimyoning zamonaviy muammolari kimyoning zamonaviy muammolari 1 mavzu: platina guruhi elementlarida foydalanish istiqbollari reja: 1. platinaning kashf etilishi 2.platina guruhi elementlarining xossalari 3. platina guruhi elementlarining kashf etilishi 2 darsning maqsadi: platina guruhi elementlarining sanoat va farmaseftika sohasidagi amaliy ahamiyatini o’rganish. platina (ispancha plata — kumush; lotincha platinum), pt — mendeleyev davriy sistemasining viii guruhiga mansub kimyoviy element. tartib raqami 78, atom massasi 195,08; ogʻir, qiyin eruvchi metall. tabiatda platina ning 4 ta barqaror l94pt (32,9%), l95pt (33,8%), l96pt (25,2%), i9s pf (7;2%) va 2 ta kuchsiz radioaktiv izotopi 190pt (0,013%, t =6,9-10” y.), l92pt (0,78%, t1/2=1015-yil) uchraydi. platina nodir va tarqoq element. ural, sibir, janubiy amerika, alyaska, kanada va janubiy afrikada platina konlari bor. yer poʻstining massa jihatidan 5-10~7%ni tashkil qiladi. sof platina ilk bor 1803-yilda vollaston tomonidan olingan. platina, shuningdek, yer poʻstida platina bilan uchraydigan va xossalari oʻxshash boʻlgan elementlar haqida platina (tugʻma platina), platina metallari, platina rudalari …

2 / 13

aniyaga olib borgan ulloa ushbu konlarni ispaniyada ochilgan mineralogiya laboratoriyasida o’rganib chiqdi va konlarda platina ishlatilganligini aniqladi. keyin, 1748 yilda u platina bo’yicha muntazam tadqiqotlar o’tkazdi. ingliz kimyogari charlz vud 1741 yilda platinani ajratib oldi. birinchi sof platina 1803 yilda ingliz kimyogari uilyam xayd vollastan tomonidan olingan va vollastan platinani «zo’r metal» deb ta’riflagan. qirol xv. lui platinani «qirolga mos metall» deb ta’riflagan. 1888 yilda platina kanadaning sudbury shahrida mis va nikel konlarida topilgan. keyin ingotlarda platina rudalari janubiy afrikadagi bushveld magmatik kompleks (geologik shakllanish) oqimlarida topilgan. (bu erda topilgan platina zaxiralari dunyodagi jami zaxiralarning 75 foiziga to’g’ri kelishi aniqlandi). xix asrda platinani katalizator sifatida ishlatish mumkinligi aniqlandi. ushbu kashfiyotni amalga oshirgan nemis kimyogari iogann volfgang döberreinerdir. platinani ishlatadigan birinchi katalitik konvertor 1975 yilda tashkil etilgan. keyingi yillarda platinaning ahamiyati oshmoqda va u ko’plab sohalarda, ayniqsa zargarlik sanoatida qo’llaniladi. kimyoviy xossalari kimyoviy belgisi «pt» bo’lgan platina elementlar jadvalining 8-b guruhiga …

3 / 13

, kobalt va volfram kabi metallar bilan turli xil qotishmalarda ishlatiladi. ushbu qotishmalar ko’plab sanoat tarmoqlarining xom ashyosi hisoblanadi. masalan, u kobalt bilan magnit qotishma hosil qiladi. bundan tashqari, u ko’plab birikmalarda ishlatilishi mumkin. xona haroratida kumushdan ikki baravar zichroq. u 1772 c da eriydi va 3827 c da qaynaydi. bunga havo ta’sir qilmaydi va kislorod va oltingugurt bilan birikmaydi. bu xususiyat tufayli uning yorqinligini saqlaydi. shu sababli zargarlik buyumlari va zargarlik buyumlarida afzallik beriladi. u suvda va kislotalarda erimaydi ; issiq ishqorlarda korroziyaga uchrashi mumkin. u kislotalarga chidamli. zanglamaydigan , toksik bo’lmagan. elektr va issiqlikni o’tkazishi mumkin. u issiq oltin suvda eriydi. yuqori haroratda ftor, xlor, fosfor, oltingugurt va mishyak bilan reaksiyaga kirishadi. u atmosfera korroziyasiga va kimyoviy reagentlarga chidamli. bu juda zich va og’ir element. platinadan yasalgan 1 metr uzunlikdagi kubning vazni 21,5 tonnani tashkil qiladi. u po’latdan 3 barobar, marmardan esa 8 barobar og’irroq. ishlatilishi u sanoatda …

4 / 13

fzaldir. bu juda ideal zargarlik buyumlari. u oltindan qimmatroq va har xil zargarlik buyumlarini oltin bilan o’rnatilgan qotishmalar ishlatilishi mumkin. platina-oltin qotishmasi, bu kumush va oq oltin ko’rinishga ega bo’lgan metall qotishma bo’lib, so’nggi yillarda juda afzal ko’rilmoqda. bu yumshoq metall bo’lgani uchun uni osonlikcha qayta ishlash mumkin va turli xil dizaynlar uchun mos shakllar berilishi mumkin. u nikoh uzuklari, uzuklar, marjonlarni, bilaguzuklar, sirg’alar, pirsinglar, pinalar kabi ko’plab zargarlik buyumlarida qo’llaniladi. sof yoki qotishma platina zargarlik buyumlarida qoplama sifatida ishlatilishi mumkin. platina saraton dorilarida ham qo’llaniladi. sisplatin va karboplatin deb ataladigan platinaga asoslangan saraton dorilari yon ta’sirini ko’rish mumkin. bu elektr o’tkazuvchanligi tufayli yurak stimulyatorida ishlatiladigan yurak stimulyatori elektrodlarini ishlab chiqarishda ideal metalldir. platina-kobalt qotishmalari bilan juda kuchli magnitlar ishlab chiqariladi. platina va uning qotishmalarini elektromagnitlardan tortib tomosha magnitigacha bo’lgan barcha turdagi magnitlarda topish mumkin. platinum termometrlarda ham ishlatiladi. platina qarshilik termometrlari -190 darajadan 600 darajagacha bo’lgan haroratni aniqlik bilan …

5 / 13

koordinatsion tugunlaridan misni ajralishi sabab bo’ladi. fe (+3) ning piridoksin bioligandi bilan kompleksini saqlagan sidopirin preparati misning ajralib chiqishini to’xtatadi. shuningdek, xx asrning 50-yillaridan ma’lum bo’lgan natriy nitroprussid na2[fe(cn)5no] arterial bosimni pasaytiruvchi vosita sifatida xizmat qiladi. co va ni ning tiosemikarbazon va shiff asoslari bilan komplekslari bakteritsidli xossalarni namoyon qiladi. oxirgi 30 yil ichida platinaning kompleks birikmalari muhim ahamiyat kasb etib, ular onkologik kasalliklarni davolash uchun keng qo’llanilmoqda. dastlabki preparat 1969 yilda rozenberg va van kamp tomonidan taklif etilgan sisdixlordiaminplatina (sddp) hisoblanadi. keyingi yillarda platina va viii guruhdagi boshqa elementlarning yuzdan ortiq komplekslari sintez qilindi va tadqiq etildi. masalan, erix karsinomasini davolash uchun klinik sinovlardan o’tkazilgan cu, pb, cr, mn, fe, co, ni, ru, rh, os ning oksidlari, galogenidlari, sianidlari va aminlari olindi. eng yaxshi kanserostatiklar sifatida platina birikmalri tan olindi. platina preparatlarining asosiy mo’ljali dnk hisoblanadi platina birikmalari dnk tolalari orasiga singib, ularni kengaytiradi va hujayralarning keraksiz bo’linishi va …

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kimyoning zamonaviy muammolari"

kimyoning zamonaviy muammolari kimyoning zamonaviy muammolari 1 mavzu: platina guruhi elementlarida foydalanish istiqbollari reja: 1. platinaning kashf etilishi 2.platina guruhi elementlarining xossalari 3. platina guruhi elementlarining kashf etilishi 2 darsning maqsadi: platina guruhi elementlarining sanoat va farmaseftika sohasidagi amaliy ahamiyatini o’rganish. platina (ispancha plata — kumush; lotincha platinum), pt — mendeleyev davriy sistemasining viii guruhiga mansub kimyoviy element. tartib raqami 78, atom massasi 195,08; ogʻir, qiyin eruvchi metall. tabiatda platina ning 4 ta barqaror l94pt (32,9%), l95pt (33,8%), l96pt (25,2%), i9s pf (7;2%) va 2 ta kuchsiz radioaktiv izotopi 190pt (0,013%, t =6,9-10” y.), l92pt (0,78%, t1/2=1015-yil) uchraydi. platina nodir va tarqoq element. u...

This file contains 13 pages in PPTX format (5.5 MB). To download "kimyoning zamonaviy muammolari", click the Telegram button on the left.

Tags: kimyoning zamonaviy muammolari PPTX 13 pages Free download Telegram