neytronli karotaj usullar

PPTX 2.4 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1707085510.pptx /docprops/thumbnail.jpeg neytronli karotaj usullar neytronli karotaj usullar reja neytroni karotaj usullari. neytronlarning modda bilan o’zaro ta’siri. neytron – neytronli karotaj. neytronli – gamma karotaj (ngk). neytronli karotaj usullari burg'i qudug'i geologik kesimidagi tog' jinslarini sun'iy neytron usullari bilan o'rganishda quyidagi karotaj usullari keng qo'lllaniladi: neytronli-gamma karotaj (ngk). neytron-neytron karotaj (nnk) . neytronlar bo'linishi karotaji (knd) – uran konlarida. neytronli aktivlash karotaji (nak) – ma'dan konlarida. neytron usullarida burg'i qudug'ida tog' jinslarini, kon ma'danlarini neytronlar bilan ta'sirlantirilib, shu jinslarning yoki ma'danlarning atomlaridan qayta sochilgan gamma nurlar yoki neytronlar o'lchanadi. 1-rasm. impusli netron karotaj 2-rasm. impulsli neytron karotaj neytronlarning modda bilan o'zaro ta'siri quduqlardagi radioaktiv karotaj usullarida qo'llaniluvchi nurlantirishlarning barcha turlaridan neytronli usul uncha katta bo'lmagan singish qobiliyatiga ega, chunki neytronlar, zaryadlanmagan zarracha bo'lgan holda atomlarning elektron qobiqlari bilan o'zaro ta'sirga kirishmaydilar, yadroning kulon maydoni tomonidan itarilmaydi. erkin neytron faqatgina atom yadrolari, hattoki eng og'irlari bilan ham o'zaro ta'sirga kirishish qobiliyatiga …

ravishda turli usullar bilan parchalanadi. bunga bog'liq holda barcha neytronlar shartli ravishda bir nechta energetik guruhlarga bo'linadi: sovuq (0,001 ev), issiqlikka oid (0,025 ev), sust (0,5 ev), rezonansli (0,5- ev), oraliqli (ev), tez ( ev) va (0,025 ev dan ortiq energiyaga ega bo'lgan neytronlar o'ta issiq deb ataladi. neytronlarning energiyasi (ev) va uning tezligi (sm/s), to'lqin uzunligi λn (sm), kelvin shkalasi bo'yicha harorat t (k) o'rtasidagi bog'liqlik quyidagi nisbatlar bilan ifodalanadi: vn=1,38𝜆𝑛=2,86 t=1,16 neytronlarning tog' jinsi bilan o'zaro ta'siri natijasida kechadigan eng ahamiyatli jarayonlar, noelastik sochilish, elementlar yadrolarida elastik sochilish va tog' jinsini tashkil etuvchi elementlar yadrolarida yutilish (tutilish), odatda boshqa zarralarning ajralishi bilan kechadi. sochilish noelastik va elastik bo'lishi mumkin. neytronlarning noelastik sochilishida yadro o'zgarmaydi, biroq qo'zg'algan holga keladi. so'ngra uzatish yadrosi gamma-kvantlarning nurlanishi bilan kechuvchi dastlabki asosiy holatga o'tadi. noelastik sochilgan neytron ushbu o'zaro ta'sir natijasida uzatish yadrosining qo'zg'algan energiyasiga teng bo'lgan o'z kinetik energiyasining bir qismini uzatib …

a yadroning ichki holati o'zgarmagan holda kinetik energiyaning qayta taqsimlanishi sodir bo'ladi, buning natijasida esa tezkor neytron o'z energiyasining bir qismini yo'qotadi va o'z harakatining dastlabki yo'nalishida qandaydir burchak ostida sochiladi. agar neytronning kinetik energiyasi yadroning kinetik energiyasidan ortiq bo'lsa, u holda sochilgan neytron sekinlashadi, yadro esa tezlashadi, va aksincha. moddalarning katta qismining tarang sochilish qirqimi faqat tezkor maydonda neytron energiyasiga bog'liq bo'ladi, issiq va oraliq maydonlarda esa deyarli doimiy bo'ladi. elektron tomonidan energiyani yo'qotish kattaligi neytron va yadroning to'qnashuv turiga, shuningdek bombardimon qilinayotgan yadroning massasiga bog'liq bo'ladi. shunday qilib, vodorod yadrosi bilan markaziy to'qnashuvda (a=1) neytron barcha energiyasini yo'qotadi, chunki vodorod yadrosi va neytronning massasi teng. neytronlar elementlar yadrolari bilan nomarkaziy to'qnashuvlarda kamroq energiya yo'qotadi. sochilishning katta kesimi va neytron energiyasi ko'p miqdorda yo'qotilganda vodorod bilan birga to'qnashish sodir bo'lganda oxirgisi neytronlarning anomal sekinlashtiruvchisi bo'lib xizmat qiladi. tog' jinslarida ko'pincha yengil elementlarning yadrolarida tezkor neytronlarning tarang sochilishi sodir bo'ladi. …

a miqdordagi ehtimollik bilan (n, γ) reaksiya bo'yicha neytronlarning tutilishi sodir bo'ladi, bunda yadro qo'zg'olishi yadro tomonidan bir onli yadronurlanishning chiqarib yuborilishi yo'li bilan amalga oshadi, (n, γ) turidagi reaksiya neytronning yutuvchi-element tomonidan radiatsion tutilishi deb ataladi. umuman olganda radiatsion tutilish neytronlar energiyasidan qat'iy nazar deyarli barcha yadrolarda bo'lishi mumkin. biroq ushbu jarayoni sust va ayniqsa issiqlik neytronlari uchun sodir bo'lishi mumkin va 1/ υn qonuniga bo'ysunadi. radiatsion tutilish imkoniyati neytronlar energiyasi kamayishi bilan ortib boradi. buni sust neytron uzoq vaqt davomida yadro yaqinida bo'lishi bilan izohlash mumkin, demak uning yadro tomonidan tutilish ehtimoli ortib boradi. (n, γ) reaksiyasi to'liq sekinlashgan neytronlar uchun xosdir. ularning energiyasi atom va molekulalarning issiqlik harakati energiyasi bilan tenglashtirilishi mumkin. bu kabi neytronlar issiqlik neytronlaridir. issiqlik neytronlarining o'rtacha energiyasi 20 °c haroratda 0,025 ev ni tashkil etadi. issiqlik neytronlari barcha elementlar yadrolarida (n, γ) reaksiyasini chaqiradi, faqatgina geliy bundan mustasno. issiqlik neytronlarining anomal yutuvchilari – …

iq yadro radioaktiv bo'ladi. parchalanish bilan birga kechuvchi yarim parchalanish hamda gamma-nurlanish davriga ko'ra (n, γ) reaksiyada ishtirok etgan dastlabki yadroni aniqlash, ya'ni dastlabki kimyoviy elementni identifikatsiya qilish imkoni tug'iladi. shuni e'tiborga olish lozimki, neytronlarning qandaydir element yadrolari bilan o'zaro ta'siri u qaysi elementlar bilan kimyoviy bog'lanishga ega ekanligi, ya'ni elementlarning kimyoviy birikishiga bog'liq emas. shunday qilib, tezkor neytronlar manbasi tomonidan chiqarilayotgan va tog' jinsiga tushib qolgan neytronlar, tarang va qisman noelastik urilishlar natijasida nisbatan tez ( soniyada ) sekinlashadi. neytronlarning ko’p qismi yuqori enrgiya sohasida yutilmaydi va (n, γ) radiatsion tutish reaksiyasiga ko'ra yadrolar tomonidan tutib qolinadi, bunda ular juda kichik energiyaga ega bo'ladi (0,025 ev atrofida) ushbu yuqorida keltirilgan jarayonlar neytronli karotaj usullarida neytronlarning modda yoki tog’ jinslariga bevosita ta’sir qildiruvchi element bilan yuz beradi. neytron – neytronli karotaj 1942 yilda a.i.zobarovskiy va g.v.gorshkov neytron zichligini o'rganishga asoslangan, neytron-neytron karotaj usulini yaratdilar. neytron – neytronli karotaj (nnk) – …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "neytronli karotaj usullar"

1707085510.pptx /docprops/thumbnail.jpeg neytronli karotaj usullar neytronli karotaj usullar reja neytroni karotaj usullari. neytronlarning modda bilan o’zaro ta’siri. neytron – neytronli karotaj. neytronli – gamma karotaj (ngk). neytronli karotaj usullari burg'i qudug'i geologik kesimidagi tog' jinslarini sun'iy neytron usullari bilan o'rganishda quyidagi karotaj usullari keng qo'lllaniladi: neytronli-gamma karotaj (ngk). neytron-neytron karotaj (nnk) . neytronlar bo'linishi karotaji (knd) – uran konlarida. neytronli aktivlash karotaji (nak) – ma'dan konlarida. neytron usullarida burg'i qudug'ida tog' jinslarini, kon ma'danlarini neytronlar bilan ta'sirlantirilib, shu jinslarning yoki ma'danlarning atomlaridan qayta sochilgan gamma nurlar yoki neytronlar o'lchanadi. 1-rasm. impusli netron...

PPTX format, 2.4 MB. To download "neytronli karotaj usullar", click the Telegram button on the left.

Tags: neytronli karotaj usullar PPTX Free download Telegram