diniy madaniy an’analarning jamiyat taraqqiyotiga ta’siri

DOCX 17 pages 36.7 KB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 36.7 KB

File type DOCX

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

mavzu: diniy madaniy an’analarning jamiyat taraqqiyotiga ta’siri reja: kirish 1. sharq va g‘arb mamlakatlarining o‘rta asrlar madaniyatida dinning ustuvorligi. 2. sharq va g‘arb diniy madaniyatining o‘ziga xosligi. 3. diniy madaniyatlardagi yutuqlar va ularning jahon madaniyatidagi o‘rni. xulosa foydalangan adabiyotlar kirish “diniy madaniy an’analarning jamiyat taraqqiyotiga ta’siri” ifodasi, madaniy va diniy fazilatlarning bir-biriga ta’siri, ularning jamiyatda taraqqiyotga olib kelishi haqida ma’noni ifodalaydi. bu, o‘zaro do‘stlarlik, tajribaviylik, adolat, muhabbat, inson huquqlari va boshqa qadriyatlarning o‘zara muloqotida ifodalangan bo‘lishi mumkin. bu, jamiyatda muqaddaslik, etika va uning o‘zaro munosabatlarga o‘z ta’sirini ko‘rsatish, insonlarning bir-biriga hurmat va adolat bilan muomala qilishini rag‘batlantirish va jamiyatning asosiy qadriyatlariga e’tibor qaratishni o‘z ichiga oladi. diniy va madaniy an’analarning birgalikda jamiyatni rivojlantirishda o‘z ta’sirini ko‘rsatishiga imkoniyat yaratadi. diniy qadriyatlar, insonlarni hayotda qanday muomala qilishlari, bir-birlari bilan qanday munosabatda bo‘lishlari, o‘zlarini va boshqalarini qanday tushunishlari kabi muhim sohalarda yordam bera olishi mumkin. bu esa, jamiyatni muvofiqlashtirish, insonlarni bir-biri bilan birlashtirish …

2 / 17

nlaydi. 1. sharq va g‘arb mamlakatlarining o‘rta asrlar madaniyatida dinning ustuvorligi vi-xvi asrlar davri tarix fanida o‘rta asrlar deyilib, qadimgi va an’anaviy madaniyatlar o‘rtasidagi davrni bildiradi. bu davr madaniyatida mifologik tafakkur va an’analarning kuchli ta’siri hamda yangi davrning texnogen madaniyatidagi aqliy-mantiqiy tafakkur, ilmning amaliy xususiyatlari seziladi. arab xalifaligi va evropa mamlakatlari o‘rta asrlar madaniyatidagi xususiyatni islom va xristianlik belgilaydi. o‘rta asrlar madaniyatining shakllanish qiyofasini islom va xristianlik belgilashi bilan birga, ularning o‘zi ham mifologik tushunchalar asosida shakllanib, an’anaviy madaniyatning ko‘plab jihatlarini o‘zlashtirdi, o‘z navbatida o‘rta asrlar madaniyati negizida keyingi davrlar madaniyatining shakllanishi uchun yangi madaniyat kurtaklari va yangicha tafakkur tarzi vujudga keldi. yana shuni ham inkor qilmaslik kerakki, o‘rta asrlarda o‘zining tafakkur tarzi va dunyoqarashi jihatidan o‘tmishda va keyingi davrlarda vujudga kelgan diniy madaniyatdan keskin farq qiluvchi diniy madaniyat yaratildi. diniy madaniyat ko‘p mazmunlidir, negaki uning asosida turli xalqlarning madaniyat merosi mavjud: arab, turk, german, slavyan xalqlarining ibtidoiy (arxaik) madaniyati; …

3 / 17

arida ko‘plab kishilar uchun dunyoqarashning ustivor shakli bo‘lib, inson va butun jamiyatning tafakkurini, butun turmush tarzini belgiladi. diniy aqidalar asosida o‘sha davrning qiyofasi kishilar ongida shakllanib madaniyatning o‘ziga xos xususiyatini belgiladi. koinot va osmon jismlarini dastlabki va boshlang‘ich o‘rnini xudo (olloh) belgilab, dunyo va insonni yaratuvchisi hamda barcha mavjudot xudoning (olloh irodasining) ijodiy yaratuvchanlik natijasidir. insoniyat tarixi davrlarning izchillik bilan takrorlanib turishi kabi namoyon bo‘ladi, natijada davrlarning o‘rin almashishi navbatdagi payg’ambarning kelishi bilan sodir bo’ladi. payg’ambar jamiyatda buzg‘unchilik va gunohlarni tuzatishda “ilohiy aralashuvchi” ning timsoli hisoblangan. bu “xudoning elchilari” bo‘lgan payg‘ambarlar tarixidir. xristianlikka ko‘ra “elchilarning” so‘nggisi “xudoning o‘g‘li” iisus xristosning yerga tushishi hisoblanib, uning chormix qilinishi bilan yerda xudoning hukmronligi boshlanadi. islom dini bo‘yicha iisus faqat payg‘ambarlardan biri xolos, oxirgi payg‘ambar “payg‘ambarlik tamg‘asi” bo‘lgan muhammaddir. kishilarga payg‘ambarlar orqali oliy haqiqat ma’lum qilingan ya’ni, yaxshilik va yomonlik, nomukammal – takomilga muhtoj bo‘lgan yerdagi ko‘rinadigan tabiiy mavjudlik, bunda, yerdagi oliy hilqat inson …

4 / 17

asrlarida uning g‘arbiy qismi gullagan paytga kelib (er. 476 y.) to‘la shakllangan cherkov tizimi va qattiq intizomga asoslangan davlat dini tarzda qaror topdi. cherkovning tayanchi bu paytda butun yevropada keng tarqalgan va xristianlikni o‘z dini sifatida qabullagan “yovvoyi” xalqlar (jumladan: gotlar, gallar, irlandlar va b.) tashkil etdi. yevropa bo‘ylab tarqalgan german, slavyan, turk qabilalari antik sivilizatsiyasini xarob etib yangi hayot tarzini qabul qildilar. musulmon sharqida islom ta’limoti paydo bo‘lishi bilan barobar teokratik boshqaruv shakli qaror topadi, bunda diniy va dunyoviy hokimiyat payg‘ambar, keyin uning “o‘rinbosarlari-xalifalar” qo‘lida birlashgan. 2. sharq va g‘arb diniy madaniyatining o‘ziga xosligi v-vi asrlarda arabistonda yangi dunyo qaror topa boshladi. etnik va madaniy uyushish, integratsiya jarayoni kechib, yagona din, umumiy ong elementlari tarqala boshladi. bu avvalgi xudolaridan xafsalasi pir bo‘lgan arablarning ma’naviy-ruhiy izlanishiga turtki bo‘ldi. muhammadning payg‘ambarlik faoliyati yagona ma’naviy-mafkuraviy va sotsial birlikka intilish yo‘lida qonuniy jarayon bo‘ldi. islomiy e’tiqod 5 asosiy talabga tayanadi. yagona ollohni tan …

5 / 17

atama fikr so‘qish, dogmatizm, mazmunsiz, formal bilimni anglatgan). ilohiyot olam va inson haqidagi o‘z “ilmiy” manzarasini yaratdi. koinot xususidagi ilmda yer olamning, ierusalim dunyoning markazi degan qarash hukmronlik qildi. inson majoziy tarzda mikrokosmos tana-er, qon-suv, nafas-havo, harorat-olov, ya’ni u boshlang‘ich ibtidodan iborat deb qaraldi. islomda san’atga nisbatan qat’iy biryoqlama, diniy aqidalar timsoli ifodasini ko‘ramiz. bunda cherkov tizimini yo‘qligi, har bir odamni olloh-bilan tanho muloqotining mumkinligi aholi manzillari, mahallalarda qurilishning ommaviy shakli-masjidlarni bino etilishi bo‘lib, uning dastlabki namunasi muhammad payg‘ambar tomonidan madina shahrida solingan masjiddir. yuqori ma’lumotli musulmonlar orasida yevropa mamlakatlaridagi universitetlardan ilgariroq oliy ta’lim maktab-madrasalari keng tarqalishini belgiladi. musulmon adabiyotida ustivorlik qilgan she’riyatni rivojlanishida so‘fiylik katta rol o‘ynaydi. so‘fiylar o‘zlarining chuqur hissiy-ruhiy holatlari, yaratuvchiga bo‘lgan e’tiqodini tinglovchilariga yetkazish, individual ta’sir etish mahoratini namoyish etardilar. islom tadqiqotchilardan bo‘lgan. g.gryunbaumning ta’kidiga ko‘ra, tahliliy, majoziy boy ifoda vositalariga ega bo‘lgan mukammal ifoda shakli, chuqur mazmun uyg‘unligini o‘zida mujassam etgan takbir imkoniyatlarini musulmon madaniyati …

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "diniy madaniy an’analarning jamiyat taraqqiyotiga ta’siri"

mavzu: diniy madaniy an’analarning jamiyat taraqqiyotiga ta’siri reja: kirish 1. sharq va g‘arb mamlakatlarining o‘rta asrlar madaniyatida dinning ustuvorligi. 2. sharq va g‘arb diniy madaniyatining o‘ziga xosligi. 3. diniy madaniyatlardagi yutuqlar va ularning jahon madaniyatidagi o‘rni. xulosa foydalangan adabiyotlar kirish “diniy madaniy an’analarning jamiyat taraqqiyotiga ta’siri” ifodasi, madaniy va diniy fazilatlarning bir-biriga ta’siri, ularning jamiyatda taraqqiyotga olib kelishi haqida ma’noni ifodalaydi. bu, o‘zaro do‘stlarlik, tajribaviylik, adolat, muhabbat, inson huquqlari va boshqa qadriyatlarning o‘zara muloqotida ifodalangan bo‘lishi mumkin. bu, jamiyatda muqaddaslik, etika va uning o‘zaro munosabatlarga o‘z ta’sirini ko‘rsatish, insonlarning bir-biriga hurmat va adolat bi...

This file contains 17 pages in DOCX format (36.7 KB). To download "diniy madaniy an’analarning jamiyat taraqqiyotiga ta’siri", click the Telegram button on the left.

Tags: diniy madaniy an’analarning jam… DOCX 17 pages Free download Telegram