термодинамиканинг нолинчи ва биринчи қонунлари

DOC 186.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1522394376_70486.doc å å - = d 0 ) ( 0 ) ( áîøë f ìàõñ f h h h n n 0 f h å å d = - = ÷ ø ö ç è æ ¶ d ¶ p áîøë pi i ìàõñ pi i p c c c t h ) ( ) ( n n p p c t h d = ÷ ø ö ç è æ ¶ d ¶ v v c t h d = ÷ ø ö ç è æ ¶ d ¶ ò d + d = d t p r t dt c h h 298 0 c t q c d = 0 f h d p c å å - = d 0 ) ( 0 ) ( áîøë f ìàõñ f h h h n n å å d = - = ÷ ø ö ç è æ …

двигателни бўлиши мумкин эмас. изоляцияланган система энергиясининг домийлиги энергияни бир турдан иккинчисига ўтишига монеълик қилмайди. бундай ўтишлар натижасида энергия йўқолмайди ва пайдо бўлмайди. бундан биринчи қонуннинг учинчи таърифи келиб чиқади: энергия изсиз йўқолиб кетмайди ва йўқдан бор бўлмайди, балки қатъий эквивалент миқдорларда бир турдан иккинчисига ўтади. энергиянинг сақланиш қонунидан қуйидаги тенглама келиб чиқади. q = (u + w (1) бу ерда q – системага берилган иссиқлик, (u – ички энергиянинг ортиши, w- система бажарган иш. чексиз кичик элементар жараёнлар учун (1) тенглама қуйидаги кўринишда ифодаланади: (q = du + (w = du + pdv + (w’ (2) бу ерда pdv – системанинг кенгайиш иши, (w’ – бошқа турдаги элементар ишлар йиғиндиси. (w’ катталик фойдали иш ҳам дейилади. кимёвий термодинамикада фақат кенгайиш иши ҳисобга олинади, (w’ эса нолга тенг деб ҳисобланади. бундан, (w = pdv (3) ва (q = du + pdv (4) келиб чиқади. 1 ва 4 тенгламалар термодинамика биринчи …

оддалар бир хил температурага эга бўлиши ва кенгайишдан бошқа иш бажарилмаслиги керак. олиб борилган тажрибалар асосида 1936 йилда рус олими г.гесс қуйидаги қонуниятни таърифлаб берди: реакцияннинг иссиқлик эффекти жараён йўлига эмас, балки системанинг бошланғич ва охирги ҳолатларига боғлиқ. мазкур қонунни тушуниш учун қуйидаги мисолдан фойдаланамиз. бошланғич моддалар икки йўл билан реакция маҳсулотига айланиши мумкин: а) иссиқлик эффекти (h1 бўлган бевосита реакция орқали; б) иссиқлик эффектлари (h2 ва (h3 бўлган реакциялар орқали. гесс қонунига мувофиқ реакцияларнинг иссиқлик эффектлари ўзаро (h1 = (h2 + (h3 тенглама билан боғлиқ, яъни реакция қандай йўллар билан олиб борилишидан қатъий назар реакцияларнинг иссиқлик эффектлари йиғиндиси бир хил бўлади. гесс қонуни термокимёнинг асосий қонуни ҳисобланади. 5 ва 6 тенгламалардан qp - qv = p(v (7) келиб чиқади, яъни ўзгармас босим ва ўзгармас ҳажмдаги иссиқлик эффектлари фарқи кенгайиш ишига тенг. 7 тенгламани идеал газ ҳолат тенгламасига татбиқ қилинса қуйидаги тенглама ҳосил бўлади: p(v = (nrt (8) бундан qp …

ирхгоф тенгламасининг интеграл шакли ҳам мавжуд. (14) ушбу тенглама ёрдамида реакциянинг кичик температура оралиғидаги иссиқлик эффектини ҳисоблаб топиш мумкин. иссиқлик сиғими. жисмнинг ҳақиқий иссиқлик сиғими c деб жисмга берилган чексиз кичик миқдордаги иссиқлик (q ни унинг температурасини тегишли равишда ортиши dt га нисбатига айтилади. c = (q/dt (5) массаси бирга тенг бўлган жисмнинг иссиқлик сиғими солиштирма иссиқлик сиғими дейилади. бир мол модда температураси бирга ортиши учун қабул қилган иссиқлик моляр иссиқлик сиғими дейилади. баъзан ўртача иссиқлик сиғими ҳам қўлланилади. ўртача моляр иссиқлик сиғими бир мол модданинг температурасини t1 дан t2 ортиши сарфланган иссиқликни температура ўзгаришига нисбатига айтилади. (6) иссиқлик сиғимининг моляр катталиклари ж/(мол(к) да, солиштирма иссиқлик сиғими ж/(г(к) да ифодаланади. ҳақиқий иссиқлик сиғими модданинг табиатига, жараён бораётган температура ва шароитларига боғлиқ. агар система ўзгармас ҳажмда турган бўлса, унга берилган иссиқлик қуйидагича ифодаланади: cv = (qv/dt (7) бу ерда cv-изохор иссиқлик сиғими. агар система ўзгармас босим шароитида бўлса, cp = (qp/dt …

исмдан совуқроқ жисмга ўтиши каби). ўз-ўзидан бормайдиган жараёнларни бориши учун эса аксинча, ташқаридан энергия берилиши керак. агар ўз-ўзидан борадиган жараён изоляцияланган системада борадиган бўлса, у ҳолда охир-оқибат мувозанат қарор топади. мувозанат ҳолат деб, вақт давомида ўзгармайдиган ва ташқи омиллар таъсирисиз мавжуд бўла оладиган ҳолатга айтилади. кимёвий термодинамикада мувозанат ва номувозанат, қайтар ва қайтмас жараёнлар тушунчалари катта аҳамиятга эга. агар тўғри ёки қайтар йўналишлардаги жараёнда атроф муҳитда ёки системада бирор ўзгариш содир бўлса, бундай жараён номувозанат жараён дейилади. мувозанат жараён эса чексиз секин боради ва чексиз кўп миқдордаги мувозанат ҳолатлари орқали ўтади. мувозанат жараён максимал иш бажаради ва қайтар бўлади. номувозанат (а, б) ва мувозанат (в) жараёнларда газларнинг кенгайиш ва сиқилиш эгри чизиқлари қайтар жараён деб атроф муҳитда ёки системанинг ўзида бирор энергия сарфисиз бошланғич ҳолатига қайта оладиган мувозанат жараёнга айтилади. қайтмас жараён деб системага берилган таъсирлар натижасида борадиган ва чексиз кичик куч таъсирида йўналишини ўзгартирмайдиган жараёнга айтилади. қайтмас жараён кам …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "термодинамиканинг нолинчи ва биринчи қонунлари"

1522394376_70486.doc å å - = d 0 ) ( 0 ) ( áîøë f ìàõñ f h h h n n 0 f h å å d = - = ÷ ø ö ç è æ ¶ d ¶ p áîøë pi i ìàõñ pi i p c c c t h ) ( ) ( n n p p c t h d = ÷ ø ö ç è æ ¶ d ¶ v v c t h d = ÷ ø ö ç è æ ¶ d ¶ ò d + d = d t p r t dt c h h 298 0 c t q c d = 0 f h d p c å å …

DOC format, 186.0 KB. To download "термодинамиканинг нолинчи ва биринчи қонунлари", click the Telegram button on the left.

Tags: термодинамиканинг нолинчи ва би… DOC Free download Telegram