умумий тушунчалар ва холат тенгламалари

DOC 54.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1522394459_70488.doc nrt pv = ( ) rt b v v a p = - ÷ ø ö ç è æ + 2 áîøë îõèð u u u - = d pv u h + = бошл охир h h h - = d умумий тушунчалар ва холат тенгламалари режа: 1. система. системанинг холати. 2. холат тенгламаси. 3. парциал моляр катталиклар. 4. кимёвий ўзгарувчилар. 5. энергия, иш, иссиқлик. термодинамиканинг ўрганиш объекти термодинамик система ҳисобланади. система деб амалда ёки фаразан атроф муҳитдан ажратилган алоҳида жисм ёки жисмлар гуруҳига айтилади. реакция кетаётган идиш, галваник элемент каби объектларни ситема деб ҳисоблаш мумкин. агар системанинг таркибий қисмлари бўлган жисмлар ва модда ўртасида иссиқлик алмашиниши кечаётган бўлса, ҳамда система тўла термодинамик параметрлар билан тавсифланадиган бўлса система термодинамик система дейилади. система билан бевосита ёки билвосита таъсирлашадиган ҳар қандай нарса атроф муҳит бўлади. атроф муҳит шундай катта ўлчамга эгаки, иссиқлик берилиши ёки иссиқлик олиниши натижасида унинг температураси ўзгармайди …

иш мумкин, бунда системанинг умумий энергияси доимий бўлади. система бир хил фазадан ташкил топса гомоген, ҳар хил фазалардан ташкил топса гетероген дейилади. фаза гетероген системанинг бўлиниш сиртлари билан ажратилган ва барча нуқталарида бир хил физик хоссаларга эга бўлган қисмидир. ҳар қандай системанинг ҳолати алоҳида хоссаларининг йиғиндиси ва термодинамик параметрларнинг қийматлари билан характерланади. системанинг барча кимёвий ва физик хоссалари йиғиндиси системанинг ҳолати дейилади. системанинг ҳолати системанинг тажриба йўли билан ўлчанадиган интенсив хоссалари орқали ифодаланадиган термодинамик параметрлар ёрдамида характерланади. системанинг интенсив хоссалари деб, массага боғлиқ бўлмаган ва системалар ўзаро туташганда тенглашадиган хоссаларига айтилади. бунга температура, босим, зичлик, концентрация, кимёвий потенциал киради. системанинг массага боғлиқ хоссалари экстенсив хоссалар дейилади. бунга масса, ҳажм, иссиқлик сиғими, ички энергия, энталпия, энтропия, термодинамик потенциаллар киради. интенсив хоссалар системанинг табиатига боғлиқ ва аддитив хоссага эга эмас. экстенсив хоссалар эса системанинг таркибий қисмларини экстенсив хоссалари йиғиндисига тенг, яъни аддитив хоссага эга. бевосита ўлчаш мумкин бўлган параметрлар ҳолатнинг асосий параметрлари …

осим шароитида ва юқори температураларда идеал яқинлаштирилган ҳолда газ қонунларига бўйсунадилар. идеал газнинг ҳажми ва босимни ўзаро боғлиқлигини ифодаловчи тенглама меделеев-клапейрон тенгламаси ҳисобланади. реал газларнинг ҳолат тенгламалари бошқача шаклда ифодаланади. масалан, а-молекулаларнинг ўзаро тортишувини ифодаловчи катталик; b-молекулаларнинг ўлчамларига боғлиқ доимий катталик, b=4nvm, vm=(d3/6-битта молекуланинг ҳажми. ушбу тенглама ван-дер ваальс тенгламаси ҳам дейилади. ван-дер ваальс тенгламасини температура ва босимнинг катта оралиғида қўллаш мумкин. бундан ташқари, тенглама ёрдамида газнинг суюқликка конденсатланишини ҳам ифодалаш мумкин. атроф муҳит ҳам система каби тегишли хоссаларга, яъни параметрларга эга. фарқи шундаки, атроф муҳит параметрлари ташқи параметрлар ҳисобланади. кўпинча ташқи параметрлардан фақат иккитаси-босим ва температура ҳисобга олинади. босим система бажарадиган, ёки система устида бажариладиган иш билан боғлиқ, температура эса иссиқлик алмашинувини белгилайди. агар вақт давомида системада термодинамик параметрлардан бирортаси ўзгарса, бу термодинамик жараён борганлигини билдиради. агар жараён вақтида системанинг кимёвий таркиби ўзгарса, бундай жараён кимёвий реакция дейилади. ички энергия. ҳар қандай термодинамик система доимий ҳаракатда бўлган атомлар ва …

анади. модда тўлиқ энергия заҳирасини аниқлаш мумкин эмас, чунки системани ички энергиясиз ҳолатга ўтказиб бўлмайди. шунинг учун термодинамикада системанинг охирги ва бошланғич ҳолатлардаги ички энергиялари қийматларининг фарқи ((u) ҳисобга олинади: (1) ички энергиянинг чексиз кичик ўзгариши du билан белгиланади. ички энергиҳолат функцияси бўлганлиги ва унинг ўзгариши жараён йўлига боғлиқ бўлмаганлиги ҳамда системанинг бошланғич ва охирги ҳолатлари билан аниқланганлиги учун, du тўлиқ дифференциал бўлади. агар жараён бориши давомида ички энергия ортса ((u) ва du катталиклари мусбат, камайса манфий ҳисобланади. энталпия. термодинамикада энталпия тушунчаси ҳам кенг қўлланилади. энталпия-доимий босимда турган системанинг энергиясидир. энталпия сон жиҳатдан ички энергия ва потенциал энергия йиғиндисига тенг: (2) энталпия ҳам ички энергия каби ҳолат функцияси ҳисобланади. тенгламадаги u, p ва v системанинг хоссаларидир. энталпиянинг ўзгариши жараён йўлига эмас, балки бошланғич ва охирги ҳолатларга боғлиқ. энталпия кимёда катта аҳамиятга эга, чунки кимёвий реакция давомида иссиқлик доимий босимда ўтказилади. шунинг учун кимёвий жараёнларда ички энергияни эмас, энталпияни аниқлаш зарурроқ, …

ри деб, бир системани иккинчисидан ажратиб турган тўсиққа молекулаларнинг урилиши натижасида ўтказилган энергия миқдорига айтилади. бундан кўринадики, иссиқлик системанинг ҳолати билан эмас, жараён билан боғлиқ. шунинг учун иссиқлик ҳолат функцияси ҳисобланмайди ва жараён йўлига боғлиқ. иссиқликнинг якуний миқдори q билан, чексиз кичик миқдори (q билан ифодаланади. система атроф муҳитдан олган иссииқлик миқдори шартли равишда мусбат (эндотермик жараён), атроф муҳитга берган иссиқлик миқдори эса манфий (экзотермик жараён) ҳисобланади. одатда иссиқлик миқдори жоулларда ифодаланади. бажарилган иш ички ва ташқи босимлар орасидаги фарқдан ва гбунинг натижасида газ ҳажмининг ўзгаришидан келиб чиқади. физика курсидан маълумки, бажарилган иш dw=-fdx (f –куч, dx- масофа) кўринишда ифодаланади. газ бажарган иш dw=-padx (p-ташқи босим, a-поршен юзаси) бўлади. adx=dv бўлганлиги учун dw=pdv. ушбу тенглама система бажарган ишни ифодалайди. агар система устида иш бажарилса dw’=-pdv ёки w=-pdv бўлади ва бажарилган иш манфий ҳисобланади. агар pташқи=0 бўлса, газ кенгайиш билан иш бажармайди. иссиқлик ва бажарилган орасидаги фарқ шуки, иш бажарилишида энергия …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "умумий тушунчалар ва холат тенгламалари"

1522394459_70488.doc nrt pv = ( ) rt b v v a p = - ÷ ø ö ç è æ + 2 áîøë îõèð u u u - = d pv u h + = бошл охир h h h - = d умумий тушунчалар ва холат тенгламалари режа: 1. система. системанинг холати. 2. холат тенгламаси. 3. парциал моляр катталиклар. 4. кимёвий ўзгарувчилар. 5. энергия, иш, иссиқлик. термодинамиканинг ўрганиш объекти термодинамик система ҳисобланади. система деб амалда ёки фаразан атроф муҳитдан ажратилган алоҳида жисм ёки жисмлар гуруҳига айтилади. реакция кетаётган идиш, галваник элемент каби объектларни ситема деб ҳисоблаш мумкин. агар системанинг таркибий қисмлари бўлган жисмлар ва модда ўртасида иссиқлик алмашиниши кечаётган бўлса, ҳамда система тўла термодинамик параметрлар билан тавсифланадиган бўлса система …

DOC format, 54.5 KB. To download "умумий тушунчалар ва холат тенгламалари", click the Telegram button on the left.

Tags: умумий тушунчалар ва холат тенг… DOC Free download Telegram