basketbol o‘yini

DOCX 1 page 269.7 KB Free download

1 page

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 269.7 KB

File type DOCX

Pages 1

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 1

basketbol o‘yinining kelib chiqishi, qoidalari, rivojlanish tarixi va o‘zbekistondagi ahamiyati reja kirish 1. basketbol o‘yinining kelib chiqishi va rivojlanish bosqichlari 2. basketbol o‘yinining asosiy qoidalari va texnik elementlari 3. o‘zbekistonda basketbol o‘yinining rivojlanishi va ahamiyati xulosa foydalanilgan adabiyotlar jeyms neysmit basketbolni 1891 yilda massachusets shtatining springfild shahridagi xalqaro ymca o'quv maktabida ixtiro qildi. kirish basketbol — jismoniy tarbiya va sport tizimining muhim turlaridan biri bo‘lib, insonning kuch, chaqqonlik, tezkorlik va koordinatsiya kabi jismoniy sifatlarini rivojlantiradi.bu o‘yin xix asr oxirida aqshda yaratilgan bo‘lib, qisqa vaqt ichida dunyo miqyosida eng ommabop sport turlaridan biriga aylandi. basketbol nafaqat sport musobaqasi, balki yoshlarni sog‘lom turmush tarziga, jamoaviylikka, intizom va iroda mustahkamligiga o‘rgatuvchi vosita sifatida ham katta ahamiyat kasb etadi.o‘zbekiston mustaqillikka erishgach, sportning barcha turlari singari basketbol ham yangi bosqichda rivojlanmoqda. respublikamizda sport maktablari, oliy o‘quv yurtlari va klublarda basketbol bo‘yicha mashg‘ulotlar keng yo‘lga qo‘yilgan.mazkur referatda basketbol o‘yinining kelib chiqishi, qoidalari, rivojlanish tarixi hamda o‘zbekistondagi …

2 / 1

tekstda shakllangan. basketbolning yaratilish tarixi (jeyms neysmit faoliyati) basketbol o‘yini rasman 1891-yil 21-dekabrda aqshning massachusets shtatidagi springfild kollejida paydo bo‘ldi. bu voqea kanadalik jismoniy tarbiya o‘qituvchisi va sport nazariyotchisi jeyms neysmitning faoliyati bilan chambarchas bog‘liq. neysmit 1861-yilda kanadaning almont shaharchasida tug‘ilgan bo‘lib, yoshligidan sportga qiziqib, futbol, regbi va gimnastika kabi turli jismoniy mashqlar bilan shug‘ullangan. u 1887-yilda toronto universitetini tamomlagach, 1890-yilda springfilddagi xalqaro yoshlar xristian assotsiatsiyasi (ymca) kollejiga o‘qituvchi sifatida ishga kirdi. bu davrda amerika ta’lim tizimida jismoniy tarbiya muhim o‘rin egallay boshlagan edi, ammo qish mavsumida talabalar uchun ochiq havoda mashqlar o‘tkazish imkoni cheklangan. kollej rahbari luther gulik neysmitdan talabalarni qiziqtiruvchi va xavfsiz ichki sport turi yaratishni so‘radi, chunki mavjud o‘yinlar – masalan, amerika futboli yoki regbi – jarohatlar xavfini oshirardi.neysmit bu topshiriqni jiddiy qabul qilib, o‘zining tajribasiga asoslanib, yangi o‘yinni ishlab chiqishga kirishdi. u 18 ta mavjud sport turini tahlil qildi: ularning qaysi xususiyatlari talabalar uchun mos kelishini …

3 / 1

do universitetida jismoniy tarbiya bo‘limi rahbari bo‘ldi va 1939-yilda vafot etgunga qadar basketbolning qoidalari va usullarini takomillashtirish bo‘yicha ishlar olib bordi. uning merosi shundaki, basketbol tezda ymca tarmoqlarida tarqaldi va 1904-yilda sent-luis olimpiya o‘yinlarida demonstratsiya turi sifatida namoyish etildi. bu jarayonni tahlil qilsak, neysmitning ixtirosi amerika jamiyatining sanoat rivoji davridagi ijtimoiy o‘zgarishlari – shaharlashtirish va ichki ta’lim ehtiyojlari – bilan uzviy bog‘liq. u sportni demokratiklashtirishga xizmat qildi, chunki u qimmatbaho jihozlarsiz o‘ynaladigan oddiy o‘yin edi. natijada, basketbol nafaqat kollej doiralarida, balki kengroq jamiyatda qabul qilindi, bu esa uning keyingi rivojlanishiga poydevor qo‘ydi. bugungi kunda neysmitning ismi basketbolning ramzi sifatida saqlanmoqda, va uning 13 ta asosiy qoidasi hali ham o‘yinning asosini tashkil etadi. basketbolning dastlabki shakli va o‘yin qoidalarining shakllanishi basketbolning dastlabki shakli oddiy va improvizatsiya asosida bo‘lgan: to‘p sifatida futbol to‘pi ishlatilgan, savatlar esa gimnastika zali devoriga osilgan shaftoli savatlari edi. o‘yin maydoni 15x15 metr bo‘lib, har bir jamoada 9 …

4 / 1

qo‘l bilan to‘pni ushlasa, u to‘xtab qolishi lozim; o‘yinchi to‘pni tashlamasdan yugurmasligi shart; savatga to‘p tushganda gol hisoblanadi, ammo himoyachilar tomonidan himoyalangan; o‘yin 15 daqiqadan iborat bo‘lib, ikki bo‘limga bo‘linadi. bu qoidalar o‘yinni adolatli va xavfsiz qilishga qaratilgan edi, chunki neysmit jismoniy zarbalarni oldini olishni maqsad qilgan.rivojlanish jarayonida qoidalar takomillashdi. 1893-yilda ayollar uchun alohida versiya ishlab chiqildi, bu esa gender tengligi g‘oyalarini ilgari surdi. 1894-yilda jamoa soni 7 ga, keyin 1900-yilda 5 ga qisqartirildi, bu o‘yinni strategikroq qildi. 1906-yilda dastlabki professional liga – tug-of-war o‘rniga basketbol – tashkil etildi, ammo u uzoq davom etmadi. 1920-yillarda amerika basketbol assotsiatsiyasi (aba) va milliy basketbol assotsiatsiyasi (nba) paydo bo‘ldi, bu qoidalarni standartlashtirishga yordam berdi. 1936-yilda uch soniya qoidasi kiritildi, bu himoyani kuchaytirdi.bu bosqichni tahlil qilsak, dastlabki shakl basketbolni boshqa sport turlaridan – masalan, bezbol yoki futbol – ajratib turuvchi soddalik va moslashuvchanlikka ega edi. qoidalar evolyutsiyasi o‘yinni tomoshabinlar uchun qiziqarliroq qilishga xizmat qildi: …

5 / 1

siyasi (fiba) tashkil etilishi bilan sodir bo‘ldi, bu sportni global standartga keltirdi. ikkinchi jahon urushidan keyin, 1940-1950-yillarda, basketbol yevropa va osiyoda ommalashdi: filippinda 71% aholining qiziqishi, xitoyda 300 million o‘yinchi. nba yulduzlarining ta’siri – masalan, maykl jordan – global madaniyatga ta’sir qildi. bugungi kunda 450 milliondan ortiq odam o‘ynaydi, va fiba jahon chempionati 3,3 milliard tomoshabinni jalb qiladi.tahlilda, ommalashuvning kaliti – soddaligi va iqtisodiy jihatdan arzonligi: bir to‘p va savat yetarli. u ijtimoiy o‘zgarishlarni aks ettiradi – kolonializm davrida madaniy almashinuv vositasi, hozirgi kunda globalizatsiya ramzi. bu jarayon sportni nafaqat raqobat, balki ijtimoiy integratsiya vositasiga aylantirdi. olimpiya o‘yinlarida basketbolning paydo bo‘lishi basketbol olimpiya o‘yinlarida 1904-yilda demonstratsiya sifatida namoyish etildi, ammo rasmiy medal sporti 1936-yil berlinda bo‘ldi. erkaklar turnirida aqsh oltin medal oldi, bu uning dominantligini ko‘rsatdi. ayollar basketbol 1976-yilda monrealda debyut qildi. 1992-yildan nba o‘yinchilari ishtirok etishi mumkin bo‘ldi, “orzu jamoasi” tufayli mashhurlashdi.aqsh 17 oltin medal bilan yetakchi, ammo 1972 …

Want to read more?

Download all 1 pages for free via Telegram.

Download full file

About "basketbol o‘yini"

basketbol o‘yinining kelib chiqishi, qoidalari, rivojlanish tarixi va o‘zbekistondagi ahamiyati reja kirish 1. basketbol o‘yinining kelib chiqishi va rivojlanish bosqichlari 2. basketbol o‘yinining asosiy qoidalari va texnik elementlari 3. o‘zbekistonda basketbol o‘yinining rivojlanishi va ahamiyati xulosa foydalanilgan adabiyotlar jeyms neysmit basketbolni 1891 yilda massachusets shtatining springfild shahridagi xalqaro ymca o'quv maktabida ixtiro qildi. kirish basketbol — jismoniy tarbiya va sport tizimining muhim turlaridan biri bo‘lib, insonning kuch, chaqqonlik, tezkorlik va koordinatsiya kabi jismoniy sifatlarini rivojlantiradi.bu o‘yin xix asr oxirida aqshda yaratilgan bo‘lib, qisqa vaqt ichida dunyo miqyosida eng ommabop sport turlaridan biriga aylandi. basketbol nafaqat sport muso...

This file contains 1 page in DOCX format (269.7 KB). To download "basketbol o‘yini", click the Telegram button on the left.

Tags: basketbol o‘yini DOCX 1 page Free download Telegram