aristotelning borliq haqidagi ta’limoti

DOC 32 pages 226.5 KB Free download

32 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 226.5 KB

File type DOC

Pages 32

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 32

arxiv.uz aristotelning borliq haqidagi ta’limotining sharqqa tarqalishi aristotelning borliq haqidagi ta’limotining sharqqa tarqalishi m u n d a r i j a: kirish i bob. aristotel ta’limotining jahon falsafasi taraqqiyotida tutgan o’rni 1.1. aristotelning hayoti, ijodi va falsafa tarixida tutgan o’rni 1.2. aristotelning borliq haqidagi ta’limoti ii bob. aristotelning borliq haqidagi ta’limotining sharqqa tarqalishi 2.1. ibn rushd va abu rayhon beruniyning ontologik dunyoqarashida arastuning o’rni. ibn rushd – averroes 2.2. abu nasr forobiy va ibn sinoning borliq haqidagi qarashlariga arastuning ta’siri xulosa foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati k i r i sh muammoning dolzarbligi. aristotel qadimgi buyuk yunon faylasufi, qomuschi, o’z davrida mavjud barcha fanlar bo’yicha qalam tebratgan allomadir. uning yashab o’tganiga ikki ming yildan ortiq vaqt bo’lganiga qaramay, hamon o’z ta’limoti bilan jahon ahli orasida yashab kelmoqda. aristotel dunyoqarashi iz qoldirmagan biron-bir fan sohasini ko’rsatish qiyin. alloma haqida bizning fikrimiz qanday bo’lmasin, uning aql-zakovatini, jasoratini tan olishimiz kerak. aristotel yashab, ijod …

2 / 32

qlashni taqozo etadi. o’tmish falsafiy ta’limotlar tarixi bosib o’tilgan bosqich sifatida qaralib, uni o’rganish hozirgi davrda katta ahamiyat kasb etmoqda. yurtboshimiz «fidokor» gazetasi muxbirining savollariga javob berar ekan, quyidagilarni ko’rsatib o’tgan edi: «dunyo tan olgan ko’p ulug’ faylasuflarning asarlari hanuzgacha o’zbek tilida nashr etilmaganligi tufayli aksariyat ziyolilar, xususan yoshlarimiz ularning g’oyaviy qarashlari bilan yaxshi tanish emas. sokrat va platon, nisshe va freyd kabi olimlarning, hozirgi zamon chet el faylasuflarining kitoblarini ham tushunarli qilib, izoh va sharhlar bilan o’zbek tilida chop etish nahotki mumkin bo’lmasa? … mana, misol uchun freydning nazariy qarashlari, pragmatizm va ekzistensializm g’oyalari, berdyaev va boshqalarning falsafasini o’rgansak, foydadan xoli bo’lmaydi… biz ko’p masalalarda g’arb faylasuflarining fikrlari bilan, ayniqsa, individualizm, egoizm qarashlarini ilohiylashtirish bilan kelishmasligimiz mumkin. lekin ularni hisobga olishimiz, keraqlisini e’tirof, keraksizini inkor etishimiz zarur” . darhaqiqat, buyuk mutafakkirlarning falsafiy qarashlarini o’rganish doimo dolzarb masala bo’lib qoladi. muammoning ishlanganlik darajasi. antik davr falsafasining yirik namoyandasi, yunon faylasufi …

3 / 32

a tasirini imkoniyatimiz darajasida atroflicha yoritishga harakat qildik. mavzuning maqsadi va vazifalari. ishning maqsadi aristotelning borliq haqidagi ta’limotini, insonga bo’lgan munosabatini va uning sharqqa tasirini tahlil qilib, ochib berishdan iborat. mazkur maqsaddan kelib chiqadigan vazifalar quyidagilardan iborat: · aristotelning hayot-faoliyatini o’rganish; · uning falsafiy qarashlarining shakllanishiga turtki bo’lgan g’oyaviy-nazariy omillarni ko’rsatish; · aristotelning borliq haqidagi ta’limotini va uning sharqqa tasirini tahlil qilish; · va nihoyat, qiyosiy o’rganib, tahlil qilishdan iborat. ishning nazariy va amaliy asoslari. tadqiqotning nazariy asoslarini o’zbekiston respublikasi prezidenti i.a.karimovning asarlari, aristotelning ilmiy-falsafiy, ijtimoiy-axloqiy, siyosiy asarlari, rossiyalik va g’arb mutafakkirlarining aristotel ijodiga oid tadqiqotlari, turli yillarda nashr etilgan ilmiy-monografik risolalari, asarlari tashkil etadi. tadqiqotning uslubiy asoslarini xolislik, tizimlilik, nazariy-deduktiv xulosa chiqarish, analiz va sintez, tarixiylik va mantiqiylik, qiyosiy tahlil kabi ilmiy-falsafiy tamoyillar tashkil etadi. ishning nazariy va amaliy ahamiyati. tadqiqotning nazariy ahamiyati shundaki, uning xulosalaridan ijtimoiy-falsafiy tafakkurni kengaytirishda, mustaqil fikrni shakllantirishda, falsafa tarixiga bo’lgan ijobiy munosabatni shakllantirishda foydalanish …

4 / 32

rixida tutgan o’rni pelopones jangi qadimgi yunonistondagi shahar — davlatlarning chuqur inqirozga yuz tutishiga olib keldi. yunon shaharlari o’rtasida to’xtovsiz, uzoq davom etgan o’zaro urushlar turli tabaqalardan iborat jamiyatda boylar bilan kambag’allar, oligarxlar bilan oddiy fuqarolar o’rtasidagi ziddiyatlarning yanada keskinlashuviga olib keldi. o’zining harbiy yurishlari bilan jahonga dong’i kstgan aleksandr makedonskiy o’z davrida qudratli hisoblangan fors davlati ustidan g’alaba qozongach, janubi-g’arbiy osiyoning ko’pgina qismini zabt etib, yevropa va osiyo xalqlarini birlashtirgan buyuk davlatni barpo etadi. ana shunday bir davrda ilm-fanning rivojlanishiga o’zining bebaho hissasini qo’shgan buyuk mutafakkirlardan biri aristotel (milodimizdan avval 384—322) edi. aristotel antik davrdagi yunon falsafasi va ilm-fani taraqqiyotida yangi davrni yaratdi. aristotel quldorlar sinfining o’rtamiyona vakili bo’lgani uchui demokratiya tarafdori edi. aristotel egey dengizi bo’yidagi frakiyaning stagira shahrida tug’ilgan. uning otasi makedoniya podshosi aminta ii ning saroy tabibi edi. u 15 yoshlik chog’ida ota-onasidan judo bo’ladi. aristotel har tomonlama o’qimishli homiy qo’l ostida ta’lim-tarbiya ko’radi. o’n yetti …

5 / 32

olishiga imkon bermaydi. otasidan qolgan qudratli davlatni kengaytirish maqsadida aleksandr makedonskiy sharq va g’arbga yurishlar uyushtirib, jahonning ko’pgina qismini zabt etishga muyassar bo’ladi. ana shunday g’olibona yurishlarida o’zining eng yaqin maslahatchisi sifatida aristotelni ham birga olib yuradi. o’n ikki yil safardan keyin aristotel 334 yili ellik yoshida afinaga qaytib keladi. tarixiy adabiyotlar va ilmiy manbalarda yozilishicha, aristotel aleksandr makedonskiy bilan yurishlar chog’ida juda katta ilmiy ishlar uchun ma’lumotlar to’plash bilan shug’ullangan. ana shu materiallari asosida o’zining asosiy asarlarini umrining so’nggi yillarida yozgan. aristotel afinaga ulug’vor makedoniya saroy ahillari bilan do’stona munosabatda bo’lgan, hurmatli va obro’li kishi sifatida qaytib kelgandi. tarixiy manbalarda ko’rsatilishicha, makedoniya podshosi aleksandr aristotelni tabiiy-ilmiy tadqiqot ishlarini keng olib borishi uchun moddiy jihatdan ta’minlab turgan. ana shu imkoniyatlar tufayli aristotel milodimizdan avvalgi 335 yili afinada o’zining xususiy maktabi — likkeyni ochishga erishadi. maktab appolon likkey ibodatxonasi yaqinida ochilgani uchun shunday nomlangan. aristotel bu maktab bog’ida o’z shogirdlari bilan …

Want to read more?

Download all 32 pages for free via Telegram.

Download full file

About "aristotelning borliq haqidagi ta’limoti"

arxiv.uz aristotelning borliq haqidagi ta’limotining sharqqa tarqalishi aristotelning borliq haqidagi ta’limotining sharqqa tarqalishi m u n d a r i j a: kirish i bob. aristotel ta’limotining jahon falsafasi taraqqiyotida tutgan o’rni 1.1. aristotelning hayoti, ijodi va falsafa tarixida tutgan o’rni 1.2. aristotelning borliq haqidagi ta’limoti ii bob. aristotelning borliq haqidagi ta’limotining sharqqa tarqalishi 2.1. ibn rushd va abu rayhon beruniyning ontologik dunyoqarashida arastuning o’rni. ibn rushd – averroes 2.2. abu nasr forobiy va ibn sinoning borliq haqidagi qarashlariga arastuning ta’siri xulosa foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati k i r i sh muammoning dolzarbligi. aristotel qadimgi buyuk yunon faylasufi, qomuschi, o’z davrida mavjud barcha fanlar bo’yicha qalam tebratgan alloma...

This file contains 32 pages in DOC format (226.5 KB). To download "aristotelning borliq haqidagi ta’limoti", click the Telegram button on the left.

Tags: aristotelning borliq haqidagi t… DOC 32 pages Free download Telegram