ontologiya borliq haqidagi fan

PPTX 19 стр. 278,6 КБ Бесплатная загрузка

19 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 278,6 КБ

Тип файла PPTX

Страницы 19

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 19

powerpoint presentation ontologiya borliq haqidagi fan . yolchiboyeva sevinchbonu 1. borliqning asosiy xususiyatlari 2. ontologiyaning zamonaviy talqini 3. ontologiya: borliq ilmi reja: zamonaviy ontologiya ontologik tadqiqotlarning 21-asrda tez rivojlanishi, sun'iy intellekt va katta ma'lumotlar sohalarida, masalan, buyuk britaniyaning kembrij universitetida amalga oshirilayotgan tadqiqotlar orqali yaqqol ko'rinadi. zamonaviy ontologiya 20-asrning ikkinchi yarmidan boshlab, ayniqsa, 1960-yillardan keyin, aqsh va g'arbiy yevropa mamlakatlarida intensiv ravishda rivojlana boshladi, yangi metodologiya va kompyuter texnologiyalarini qo'llab. zamonaviy ontologiyaning muhim yo'nalishlaridan biri – formal ontologiya bo'lib, u 3 ta asosiy tizimlarni – ob'ektlar, xususiyatlar va munosabatlarni o'rganadi. borliqning darajalari borliqning 3 ta asosiy darajasi – jismoniy, aqliy va ruhiy – aristotel falsafasida bayon etilgan bo‘lib, bu 3 ta daraja o‘rtasidagi munosabatlarni 2000 yildan ortiq vaqt davomida turli madaniyatlar, jumladan, samarqanddagi olimlar tomonidan o‘rganilgan. borliqning darajalari haqidagi ta’limot, 5 asrdan buyon o‘rta osiyo madrasalarida, jumladan, buxoroda va xorazmda o‘qitilgan, 100 dan ortiq risolalarda turli nuqtai nazarlar bayon etilgan. …

2 / 19

a fanlar bilan aloqasi ontologiya, ya'ni mavjudot haqidagi ta'limot, matematika va mantiq kabi aniq fanlar bilan ham chambarchas bog'liq bo'lib, ularning 5ta asosiy tamoyillarini tahlil qilish va modellashtirishda muhim rol o'ynaydi, ayniqsa, aqshdagi tadqiqotlarda. ontologiyaning rivojlanishi 2 soha – biologiya (tirik mavjudotlarning ontogenezini o'rganish) va kompyuter fanlari (ma'lumotlar bazalarini yaratishda)dagi 3 asosiy tendentsiyaga ta'sir ko'rsatdi, bu esa butun dunyo bo'ylab yangi tadqiqotlarga yo'l ochdi. ontologiya, 17-asrda germaniyada paydo bo'lgan va keyinchalik dunyo bo'ylab 200 dan ortiq universitetlarda o'qitiladigan metafizikaning bir qismi sifatida, falsafa, informatika va lingvistika kabi fanlar bilan chambarchas bog'liq. borliq haqidagi qadimgi fikrlar qadimgi xitoy falsafasida, taxminan miloddan avvalgi 6-asrda, lao-tzu ta'limotlarida "dao" tushunchasi borliqning asosini tashkil etuvchi, 5 elementdan iborat bo'lgan, o'zgaruvchan, lekin abadiy tamoyil sifatida tasvirlangan. qadimgi hindiston falsafasi, xususan, vedanta maktabi, "brahman" tushunchasi orqali borliqni 3 dunyo – o'zgaruvchan, illyuziya va haqiqat dunyosi bilan bog'laydi. miloddan avvalgi 6-5-asrlarga oid qadimgi yunon faylasufi parmenidesning fikrlariga ko'ra, …

3 / 19

ing soni o'rtasidagi statistik taqqoslash, "imkoniyat va amal" mavzusini amaliy jihatdan yoritib beradi. ontologiyaning amaliy qo'llanilishi ontologiyaning amaliy qo'llanilishi, masalan, 30 dan ortiq mamlakatlarda qo'llaniladigan dublin core metama'lumotlar standartini yaratishda, axborotni aniq tasniflash va qidiruvni yaxshilashda muhim rol o'ynaydi. ontologiya, 1000 dan ortiq turli xil ma'lumotlar bazasini birlashtirish orqali, buyuk britaniyaning milliy arxivida tarixiy hujjatlarni qidirish va tahlil qilishni sezilarli darajada tezlashtirdi. sog'liqni saqlash sohasida, 5 yil ichida aqshning 2 ta yirik shifoxonasida ontologiya yordamida bemorlarning elektron tibbiy kartalarini birlashtirish va tahlil qilish samaradorligi 15% ga oshgan. materiya va ong muammosi materiyaning ongga nisbatan ustunligi yoki aksincha, ongning materiya ustidan hukmronligi haqidagi 3 ta asosiy pozitsiya mavjud bo'lib, ularning har biri bir qator mantiqiy va empirik dalillar bilan qo'llab-quvvatlanadi. "materiya va ong muammosi" ni hal qilishda 19-asr oxiri va 20-asr boshlarida paydo bo'lgan psixologiya, neyrofiziologiya kabi fanlarning rivojlanishi muhim rol o'ynagan, bu esa, masalan, berlin universiteti olimlarining tadqiqotlarida yaqqol ko'rinib …

4 / 19

aydi, shuningdek, buyuk britaniya kabi davlatlarda ilmiy tadqiqotlarni qo'llab-quvvatlaydi. kelgusi 10 yil ichida, dunyoning 20 ta yirik universiteti ontologiya bo'yicha yangi o'quv dasturlarini joriy qiladi, bu sohada 5000 dan ortiq yangi mutaxassislarni tayyorlaydi va germaniya va xitoy kabi mamlakatlarda innovatsiyalarni rag'batlantiradi. ontologiyaning asosiy tushunchalari ontologiyaning asosiy tushunchalaridan biri mavjudlik (ekzistensiya) bo'lib, u aristoteldan boshlab 2000 yildan ortiq vaqt davomida falsafa va teologiyaning markaziy mavzusi hisoblanadi. ushbu tushuncha evropa va osiyo madaniyatlarida turlicha talqin qilingan. ontologiyada 3 ta asosiy kategoriya mavjud: modda, shakl va xususiyatlar. bu kategoriyalar obyektlarning tabiati va ularning o'zaro munosabatlarini tushunish uchun 17-asr faylasuflari tomonidan ishlatilgan. ontologiyaning asosiy muammolaridan biri – ko'p sonli mavjudliklarning birligi yoki ko'plik masalasidir. bu muammo hindiston falsafasida ham, zamonaviy g'arb ontologiyasida ham muhokama qilinadi. vaqt va fazo ontologiyasi vaqt va fazo ontologiyasida samarqanddagi tarixiy yodgorliklarning 1500 yildan ortiq davr mobaynida o'zgarishi 3d modellashtirish orqali o'rganilgan. o'zbekistondagi 5 ta yirik shaharning fazoviy tarqalishi vaqt …

5 / 19

laridan biri, 20-asrning ikkinchi yarmida, ayniqsa, g'arbiy evropa va shimoliy amerikadagi post-strukturalstik fikrlarning ta'siri ostida, uning ob'ektiv haqiqatni aniqlashdagi cheklanganligi haqidagi tortishuvlar bo'ldi. ontologiyaning zamonaviy muammolari ontologiyaning zamonaviy muammolari orasida sun'iy intellektning 3 ta asosiy ontologiya tizimlarini qo'llashdagi murakkabligi, masalan, google tomonidan ishlab chiqilgan 2023 yildagi modellar bilan bog'liq muammolar mavjud. zamonaviy ontologiya biologiya sohasidagi 1000 dan ortiq genlarning murakkab o'zaro ta'sirini modellashtirishda, xususan, oksford universiteti tadqiqotlarida qiyinchiliklarga duch kelmoqda. ontologiyani bayon qilishda noaniqlik va ko'p qirrali ma'nolar 15-asr evropa falsafasidan farqli ravishda 21-asrda global miqyosda yangi tahlil usullarini talab qiladi. aristotel va ontologiya aristotelning ontologik qarashlari keyinchalik islom olamida, ayniqsa, 9-12-asrlarda buxoro va xorazmda keng tarqalib, islom falsafiy fikriga katta ta’sir ko‘rsatgan. aristotelning “kategorikalar” asari miloddan avvalgi 4-asrda afinada yozilgan bo‘lib, unda u 10 ta kategoriyani, jumladan, modda, miqdor va sifat kabi asosiy ontologik tushunchalarni tahlil qilgan. aristotelning “kategorikalar” asari miloddan avvalgi 4-asrda afinada yozilgan bo‘lib, unda u 10 …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 19 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "ontologiya borliq haqidagi fan"

powerpoint presentation ontologiya borliq haqidagi fan . yolchiboyeva sevinchbonu 1. borliqning asosiy xususiyatlari 2. ontologiyaning zamonaviy talqini 3. ontologiya: borliq ilmi reja: zamonaviy ontologiya ontologik tadqiqotlarning 21-asrda tez rivojlanishi, sun'iy intellekt va katta ma'lumotlar sohalarida, masalan, buyuk britaniyaning kembrij universitetida amalga oshirilayotgan tadqiqotlar orqali yaqqol ko'rinadi. zamonaviy ontologiya 20-asrning ikkinchi yarmidan boshlab, ayniqsa, 1960-yillardan keyin, aqsh va g'arbiy yevropa mamlakatlarida intensiv ravishda rivojlana boshladi, yangi metodologiya va kompyuter texnologiyalarini qo'llab. zamonaviy ontologiyaning muhim yo'nalishlaridan biri – formal ontologiya bo'lib, u 3 ta asosiy tizimlarni – ob'ektlar, xususiyatlar va munosabatlarni o'r...

Этот файл содержит 19 стр. в формате PPTX (278,6 КБ). Чтобы скачать "ontologiya borliq haqidagi fan", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: ontologiya borliq haqidagi fan PPTX 19 стр. Бесплатная загрузка Telegram