alkaloidlar ochilishi xaqida tarixiy ma’lumotlar. alkaloidlarning kimyosi va tasnifi. tibbiyotda ishlatilishi

DOC 119.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

$1502611893_68873.doc alkaloidlar ochilishi xaqida tarixiy ma’lumotlar. alkaloidlarning kimyosi va tasnifi. tibbiyotda ishlatilishi reja: 1. alkaloidlarni ochilishi, tarixi. 2. tarkibida alkaloid saqlagan dorivor o‘simliklar tasnifi. 3. alkaloidlarning fizik va kimyoviy xossalari. 4. miqdoriy va sifat taxlili. 5. alkaloidlarni ajratish usullari. alkaloidlar ochilishi xaqida tarixiy ma’lumotlar o‘simliklar (qisman xayvon) to‘qimalarida tayyor xolda bo‘ladigan asosli (ishqorli) xossaga va kuchli fiziologik ta’sirga ega bo‘lgan azotli murakkab organik birikmalar alkaloidlar deb ataladi. alkaloid arabcha alqali ishqor va yunoncha eydos o‘xshash (simon) so‘zlaridan iborat bo‘lib, ishqorsimon birikma degan ma’noni bildiradi. bu alkoloidlarning asosli xususiyatga ega ekanligini ko‘rsatadi. 1819 yilda meysner sabadilla o‘simligidan asos xossali birikma ajratib oldi va uni birinchi bo‘lib alkaloid deb atadi. tarkibida alkaloid bo‘lgan o‘simliklar qadimdan ishlatib kelinsada, bundan taxminan 200 yil muqaddam alkaloidlarni o‘rganish va tekshirish soxasida ilmiy ishlar boshlandi. 1792 yilda fransuz olimi furkrua xin daraxti po‘stlo\i tarkibidagi alkaloidlarni tekshirdi va ularni mumsimon xolida ajratib oldi. 1797 yilda bolee, 1804 yilda …$

anishish yuzaki bo‘lib qoldi. ularni yanada chuqurroq o‘rganish, strukturasini tuzish va sintez qilishga urinib ko‘rish keyingi davrda, aniqrog‘i o‘tgan asr oxirlariga to‘g‘ri keladi. xozirgi kunda kimyoning bu bo‘limi yaxshi va tez rivojlanmokda. kuyida keltirilgan jadvalda juda muxim alkaloidlarning ochilishi sanasi keltirilgan. alkaloid nomi ochilish yili kim tomonidan ochilgan morfin 1806 sertyurner xinin 1820 kabentu nikotin 1828 paselt va reymant atropin 1831 layn kodein 1832 robiks okonitin 1833 reychir va resse teofillin 1842 voskresenskiy garmin 1847 fritge kokain 1860 niman pilokarpin 1875 ardi efedrin 1887 nagal skopolamin 1888 shmidt ioximbin 1896 shpigel lobelin 1921 viland anabazin 1926 orexov salsolin 1933 orexov va preskurnina paxikarpin 1933 orexov, robinovich, kanovalova platifillin 1935 kanovalova va orexov sferofizin 1944 rubinshteyn va menshikov alkaloidlar o‘simliklar dunyosida keng tarqalgan. quyidagi oilaning vakillari alkaloidlarga boy: lolaguldoshlar (liliaceae); chuchmomadoshlar (amaryllidaceae); kendirdoshlar (arosupaseae); ayiqtovondoshlar (ranunsulaceae); ko‘knordoshlar (raraveraseae); dukkakdoshlar (fabaseae); ituzumdoshlar (solanaseae) va boshqalar. shu davr ichida bugun er yuzida ajratib …

$h juda qiyin va murakkab vazifa xisoblanadi. bu vazifani xal qilishda organik kimyoning barcha analitik va sintetik usullaridan foydalaniladi. bunda bir necha umumiy usullar bor. xalqa ochilishi reaksiyasi. bunga asosan gofman reaksiyasi qilinadi. gofman to‘rtlamchi qizdirilganda suv, uchlamchi amin va tuyinmagan uglevodorod xosil qilib parchalanishini topdi. (c2h5)4 - n-oh ( (c2h5)3 - n ( ch2 q ch2 ( h2o alkaloidlarni o‘rganishda ular ko‘pincha metil gruppa tutuvchi uchlamchi asos bo‘lganligi uchun dissotsiyalash reaksiyasi muximdir. bu reaksiya xar xil usulda olib borilishi mumkin. shundan asosiylari quyidagilar. 1. bromsian ta’siri. ba’zi xolatlarda vrsn ta’sirida uchlamchi asosda xalqa emas, metil gruppa bilan azot o‘rtasidagi bo\ uziladi. 2. yodgidratni quruq xaydash 3. asosga gipoxloridlar ta’siri. avval xloramin, keyin ikkilamchi amin bo‘ladi. 4. asosning permanganat bilan oksidlanishi alkaloidlarning asosligi qanchalik alifatik radikali ko‘p bo‘lsa, asoslik xossalari xam kuchayadi. nh2ch3, nh(ch3)2, n(ch3)3, c6h5 - asosligi ko‘payyadi. nh2c6h5, nh(c6h5)2, n(c6h5)3, c6h5 - asosligi kamayadi. strukturaning o‘zgarishi bo‘yicha asoslik …$

ngan birikmasi) unumi bo‘lgan alkaloiddir. pirrolizidin unumiga platifillin, sarratsin, trixodesmin va boshqa alkaloidlar kiradi. 4. piridin va piperidin unumlariga koniin, lobelin, nikotin, anabazin, pelterin va boshqa alkaloidlar kiradi. 5. tropan unumi (piperidin bilan pirrolidinni azot orqali jipslangan birikmasi) bo‘lgan alkaloididir. tropan unumiga atropin, giossiamin, skopolamin, kokain va boshqa alkaloidlar kiradi. sekurinin alkaloidi xam piperidin bilan pirrolidinni jipslangan birikmasining unumiga (lekin tropan unumi emas) kiradi. 6. xinolizidin (piperidinni ikki molekulasini yoki piperidin va piridinni azot orqali jipslangan birikmasi) unumlari bo‘lgan alkaloidlardir. xinolizidin unumlariga paxikarpin, sitizin, termopsin, nufaridin va boshqa lupinan alkaloidlar kiradi. 7. xinolin unumlari bo‘lgan alkaloidlar. xinolin unumlariga xinin, sinxoxin, exinoksin va boshqa alkaloidlar kiradi. 8. akridin unumlari bo‘lgan alkaloidlar. akridin unumiga rutadoshlar oilasiga mansub ba’zi tropik o‘simliklarning alkaloidlari kiradi. bu gurux alkaloidlar tabiatda kam tarqalgan. 9. izoxinolin unumlari bo‘lgan alkaloidlar. bu gurux alkaloidlar o‘simliklar dunyosida keng tarqalgan. ularga izoxinolinni oddiy unumlari (salsolin, salsolidin va boshqalar), benzilizoxinolin (papaverin, narkotin va …

$ifugin, peganin va boshqa alkaloidlar kiradi. 13. purin unumlari bo‘lgan alkaloidlar. purin unumlariga kofein, teobromin, teofillin va boshqa alkaloidlar kiradi. 14. diterpen unumlari bo‘lgan alkaloidlar. diterpen unumlariga elatin, delsimen, sistillikakonitin, akanitin, zongorin va boshqa alkaloidlar kiradi. 15. siklopentanopergidrofenantren unumlari bo‘lgan alkaloidlar (steorid alkaloidlar). steroid alkaloidlarga salasonin, solanin, chakonin, psevdopervin, beratrozin va boshqalar kiradi. alkaloidlarning tibbiyotda ishlatishi alkaloidlar tibbiyotda ishlatiladigan dorivor moddalar ichida eng qimmatli xisoblanadi. ular ko‘pincha spetsifik (ma’lum kasallikka nisbatan) va boshqa dorilar bilan almashtirilib bo‘lmaydigan ta’sirga ega bo‘lganligi uchun turli kasalliklarni davolashda keng miqyosda ishlatiladi. dorixona va zavodlarda alkaloidli maxsulotlardan xar xil dori turlari (damlama, qaynatma, nastoyka, ekstarktlar, yangi galen preparatlari) tayyorlanadi xamda sof xoldagi alkaloidlar va ularning tuzlari ajratib olinadi. masalan: yassi bargli senetsio - senecio platyphylloides som. et lev – o‘simligi; ildizpoyada -2,2-4%, er ustki qismida, poyada - 0,2-1,2%, bargida - 0,39-3,5%, uru\ida - 5% gacha alkaloidlar saqlaydi. bu o‘simlikdan olinadigan platifillin alkaloidi atropinga o‘xshash (lekin …$

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "alkaloidlar ochilishi xaqida tarixiy ma’lumotlar. alkaloidlarning kimyosi va tasnifi. tibbiyotda ishlatilishi"

1502611893_68873.doc alkaloidlar ochilishi xaqida tarixiy ma’lumotlar. alkaloidlarning kimyosi va tasnifi. tibbiyotda ishlatilishi reja: 1. alkaloidlarni ochilishi, tarixi. 2. tarkibida alkaloid saqlagan dorivor o‘simliklar tasnifi. 3. alkaloidlarning fizik va kimyoviy xossalari. 4. miqdoriy va sifat taxlili. 5. alkaloidlarni ajratish usullari. alkaloidlar ochilishi xaqida tarixiy ma’lumotlar o‘simliklar (qisman xayvon) to‘qimalarida tayyor xolda bo‘ladigan asosli (ishqorli) xossaga va kuchli fiziologik ta’sirga ega bo‘lgan azotli murakkab organik birikmalar alkaloidlar deb ataladi. alkaloid arabcha alqali ishqor va yunoncha eydos o‘xshash (simon) so‘zlaridan iborat bo‘lib, ishqorsimon birikma degan ma’noni bildiradi. bu alkoloidlarning asosli xususiyatga ega ekanligini ko‘rsatadi. 1819 yi...

DOC format, 119.5 KB. To download "alkaloidlar ochilishi xaqida tarixiy ma’lumotlar. alkaloidlarning kimyosi va tasnifi. tibbiyotda ishlatilishi", click the Telegram button on the left.

Tags: alkaloidlar ochilishi xaqida ta… DOC Free download Telegram

alkaloidlar ochilishi xaqida tarixiy ma’lumotlar. alkaloidlarning kimyosi va tasnifi. tibbiyotda ishlatilishi

Page preview (5 pages)

Want to read more?

About "alkaloidlar ochilishi xaqida tarixiy ma’lumotlar. alkaloidlarning kimyosi va tasnifi. tibbiyotda ishlatilishi"

Similar files