gormonlar va gormonsimon moddalar haqida tushuncha. gormonlarning ta’sir qilish mexanizmlari

DOC 58.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1495786329_68328.doc gormonlar va gormonsimon moddalar haqida tushuncha gormonlar va gormonsimon moddalar haqida tushuncha. gormonlarning ta’sir qilish mexanizmlari reja: 1. moddalar almashinuvi va funktsiyalarining gormonlar ishtirokida idora etilishi. 2. gormonlarning tasnifi. 3. gormonlar signalini o’tkazilishining molekulyar mexanizmlari. 4. gormonlarning olinishi va amaliyotda qo’llanilishi. 1. moddalar almashinuvi va funktsiyalarining gormonlar ishtirokida idora etilishi. idora etish mexanizmlarining ta’siri natijasida hujayralarda barcha kimyoviy reaktsiyalar va fizik-kimyoviy jarayonlar tezliklarining bir-biriga moslashishiga erishiladi hamda barcha organlar funksiyalarining uyg’unlashuvi va organizmning ta’siri muhim o’zgarishlariga mos reaktsiya ko’rsatilishi ta’minlanadi. idora etish sistemasining ta’siri tufayli organizm optimal rejimda ishlaydi va tashqi taassurotlar hamda ichki o’zgarishlarga javob bera oladi. organizm ichki muhitining o’zgarmay, birdek bo’lib turishiga gomeostaz deb ataladi. organizmning quyidagi holatlarida ba’zi ko’rsatgichlar o’zgarishi mumkin: 1. ontogenez. ontogenez davrida turli genlarning faolligi turlicha bo’lib, ba’zilarining ta’siri to’xtab qoladi, ba’zilari esa ma’lum davrlarga faol bo’ladi. buning natijasida metabolik jarayonlar, a’zolar tuzilishi, funksional holati o’zgaradi. 2. siklik o’zgarishlar (bioritmlar). fermentlar faolligi, …

i. antigenlarga qarshi antitelolar sintezi, yot moddalarning ta’sirida mikrosomal gidroksilazalar sintezining ortishi, qon tomirlari shikastlanganda tromblar hosil bo’lishi, yallig’lanish reaktsiyasi va boshqalar bunga misol bo’la oladi. organizmdagi gomeostazning saqlanishida moddalar almashinuvining boshqarilishi alohida o’rin tutadi va uning quyidagi darajalari tafovut etiladi. birinchi darajasi. idora etishning hujayra ichidagi mexanizmlarini o’z ichiga oladi. bunda fermentlar faolligi alohida o’rinni egallaydi va unga quyidagi 3 usul bilan ta’sir etish mumkin. a) fermentlarni ingibirlash yoki faollashtirish, muhit va harorat, kofaktor va kofermentlar, oraliq metabolitlar miqdorini o’zgartirish orqali ta’sir etish mumkin; b) fermentlar va ba’zi oqsillar sintezini induksiya yoki repressiya qilish, ular parchalanish tezligini o’zgartirish yo’li bilan ular miqdorini o’zgartirish mumkin; v) membrana orqali moddalarning o’tishiga ta’sir etish orqali; endokrin sistema idora etishning ikkinchi darajasidir. ma’lum bir ta’sirotga javoban ichki sekretsiya bezlaridan gormonlar ajralib chiqadi va ular nishon hujayralarda ichki mexanizmlar orqali u yerdagi modda almashinuvini tegishli ravishda o’zgartiradi. o’z vazifasini bajarib bo’lgan gormon maxsus fermentlar …

manio- qo’zg’ataman, harakatga keltiraman) beyliss va starling tomonidan taklif etilgan. gormonlar uchun quyidagi biologik belgilar xos bo’ladi: 1) distant boshqaruv, ya’ni ular effektor hujayralar almashinuvi va funksiyasini masofadan turib boshqaradi; 2) biologik ta’sirning qat’iy o’ziga xosligi (spetsifikligi), ya’ni bir gormon butunlay boshqa gormon o’rnini to’ldira olmaydi; 3) yuqori biologik faolligi – juda kam miqdorda, ya’ni bir necha o’n mikrogrami organizm hayotiyligini ta’minlaydi. 2. gormonlarning tasnifi. gormon ajratuvchi bezlar markaziy nerv sistemasi bilan anatomik jihatdan bog’langan markaziy va periferikka bo’linadi: markaziy- gipotalamus, gipofiz, epifiz; periferik - qalqonsimon bez, qalqonsimon oldi bezi, oshqozon osti bezi, buyrak usti bezi, jinsiy bezlar, timus. sanab o’tilgan bezlardan tashqari gormonlarga o’xshash biologik faol moddalar ajratuvchi boshqa hujayralar ham endokrin funktsiyani bajaradi. shuning uchun ularni gormonsimon moddalar yoki gormonoidlar (mahalliy gormonlar, paragormonlar) deb atash qabul qilingan. ular odatda o’zlari hosil bo’lgan joyga ta’sir etadi va boshqa organlarda (prostaglandinlar) ajralib chiqadi. kimyoviy tabiatiga ko’ra gormonlar uch guruhga bo’linadi: …

almashinuvini idora etuvchi gormonlar(insulin glyukagon, adrenalin, glyukokortikosteroidlar). 2. suv-tuz almashinuvini idora etuvchi gormonlar (mineralokortikoidlar, antidiuretik gormon). 3. kaltsiy va fosfat almashinuvini idora etuvchi gormonlar (paratgormon, kaltsitonin, kaltsitrol). 4. reproduktiv funksiyaga aloqador modda almashinuvini idora etuvchi gormonlar (estradiol, progesteron, testosteron). 5. endokrin bezlar funktsiyasini idora etuvchi gormonlar(kortikotropin, tireotropin, gonadotropin). 3. gormonlar signalini o’tkazishning molekulyar mexanizmlari. bezlardan ajralib chiqqan gormonlar odatda qonda plazmaning maxsus tashuvchi oqsillari bilan bog’lanadi va ular modda almashinuvi va funktsiyasiga ta’sir ko’rsatuvchi periferik to’qimalarga yetkazib beriladi. gormonning ta’siriga hamma to’qimalar ham javob bermaydi. gormonlarga sezgirligi yuqori bo’lgan to’qimalar, ya’ni gormonlar modda almashinuvi va funktsiyasini o’zgartiradigan to’qimalar shu gormon uchun “nishon” vazifasini bajaradi. gormonlar moddalar almashinuviga hamma tomonlama ta’sir ko’rsatadi. gormonning ta’sir etish mexanizmini tushunish uchun modda almashinuvining gormonal boshqarilishini umumiy tomonlarini ko’rib chiqish lozim. hujayra tashqi boshqaruvchilari, shu jumladan gormonlarning quyidagi ta’sir qilish usullari farqlanadi: 1) membranali; 2) membrana-hujayra ichki; 3) sitozolli yoki bevosita. gormonlarning membranali ta’sir qilish …

i (ayrim ionlar, glyukoza va aminokislotalar tashilishi uchun membranada mahalliy o’zgarishlarni chaqiradi) va membrana hujayra ichki turdagi ta’sirga ega bo’ladi. membrana hujayra ichki turdagi gormonlarning ta’sirida gormonlar bevosita hujayra ichiga kira olmaydi va shu sababli hujayrani ichidagi kimyoviy vositachi (ikkilamchi vositachi yoki ikkilamchi messenjerlar) orqali moddalar almashinuviga ta’sir etadi. messenjerlar hujayra ichidagi bog’lovchilarni kontsentratsiyasi o’zgarishiga olib keladi. messenjerlarni miqdori ularni hosil qiluvchi va parchalovchi fermentlarni faolligiga bog’liq. gormon uchun membrana reseptorlari hujayra metabolizmini boshqarish pultining o’ziga xos “knopka”lari hisoblanadi. ular orqali hujayra ichki boshqaruvchilari signal sistemalari (odatda fermentlar)ga hujayra ichki vositachilarini hosil bo’lishi va kirishiga ta’sir etadi. hujayra tashqi regulyatorlari-siklik nukleotidlar hosil bo’lishiga ikki xil signal sistema: adenilatsiklaza yoki guanilatsiklaza orqali ta’sir etadi. ulardan birinchisi samf, ikkinchisi esa sgmf hosil bo’lishini nazorat qiladi. adenilatsiklaza membranada joylashgan bo’lib, uchta o’zaro bog’langan qismlardan tashkil topgan. 1) r-tashuvchi qism, membrana reseptorlaridan tashkil topgan va tashqi tomonda joylashgan; 2) n-maxsus n-oqsildan tashkil topgan bo’lib, …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "gormonlar va gormonsimon moddalar haqida tushuncha. gormonlarning ta’sir qilish mexanizmlari"

1495786329_68328.doc gormonlar va gormonsimon moddalar haqida tushuncha gormonlar va gormonsimon moddalar haqida tushuncha. gormonlarning ta’sir qilish mexanizmlari reja: 1. moddalar almashinuvi va funktsiyalarining gormonlar ishtirokida idora etilishi. 2. gormonlarning tasnifi. 3. gormonlar signalini o’tkazilishining molekulyar mexanizmlari. 4. gormonlarning olinishi va amaliyotda qo’llanilishi. 1. moddalar almashinuvi va funktsiyalarining gormonlar ishtirokida idora etilishi. idora etish mexanizmlarining ta’siri natijasida hujayralarda barcha kimyoviy reaktsiyalar va fizik-kimyoviy jarayonlar tezliklarining bir-biriga moslashishiga erishiladi hamda barcha organlar funksiyalarining uyg’unlashuvi va organizmning ta’siri muhim o’zgarishlariga mos reaktsiya ko’rsatilishi ta’minlanadi. idora ...

DOC format, 58.0 KB. To download "gormonlar va gormonsimon moddalar haqida tushuncha. gormonlarning ta’sir qilish mexanizmlari", click the Telegram button on the left.

Tags: gormonlar va gormonsimon moddal… DOC Free download Telegram