moddalar almashinuvi va fukntsiyalarini gormonlar yordamida boshqariluvi

PPT 117 pages 22.8 MB Free download

117 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 22.8 MB

File type PPT

Pages 117

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 117

slayd 1 moddalar almashinuvi va fukntsiyalarini gormonlar yordamida boshqariluvi lektor: dots. phd alimbekova l.u. ko'rib chiqiladigan savollar 1.boshqariluvning umumiy tomonlari va regulyator tizimlarning ierarxiyasi 2.gormonlarning kimyoviy tuzilishi, biologik funktsiyalari va ta'sir mexanizmi bo'yicha gormonlar tasnifi. 3.endokrin va nerv tizimlarining bog'liqligi. gipotalamo-gipofizar tizim va ularni boshqa ichki sekretsiya bezlariga ta'siri. 4.steroid gormonlar sintezi va katabolizmi. 5.suv-tuz almashinuvining boshqarilishi, bolalarda ularning o'ziga xosligi. 6.kaltsiy-fosfat almashinuvining boshqarilishi, bolalarda raxitni kelib chiqish sabablari. 7.mahalliy ta'sir etuvchi gormonlar xujayra, to'qima va a'zolar o'rtasidagi o'zaro bog'lanish 4 asosiy boshqariluv orqali amalga oshiriladi: 1.markaziy va periferik nerv sistemalari nerv impulslari va neyromediatorlar orqali 2.endokrin sistemasi endokrin bezlari va gormonlar orqali 3.parakrin va autokrin sistemalar turli birikmalar yordamida (prostaglandinlar, oshqozon-ichak yo'li gormonlari, gistamin va boshqalar) 4.immun sistemasi spetsifik oqsillar orqali (tsitokinlar, antitelalar) idora etish sistemasining ta'siri tufayli organizm optimal rejimda ishlaydi va tashqi ta'surotlar hamda ichki o'zgarishlarga javob bera oladi. organizm ichki muhitining o'zgarmay, birdek bo'lib turishiga gomeostaz …

2 / 117

hazm qilish sistemasining funktsional holatiga bog'liqdir. organizmda tashqi omillar tufayli yuzaga keladigan adaptiv o'zgarishlar. sovuqda issiqlik hosil qilishning kuchayishi, havoda kislorod miqdori kam bo'lganda gemoglobin kontsentratsiyasining ortishi bunga misol bo'la oladi. tashqi muhitning shikastlovchi omillarga javoban yuzaga keladigan reaktsiyasi. antigenlarga qarshi antitelolar sintezi, yot moddalarning ta'sirida mikrosomal gidroksilazalar sintezining ortishi, qon tomirlari shikastlanganda tromblar hosil bo'lishi, yallig'lanish reaktsiyasi va boshqalar bunga misol bo'la oladi. severin str.547, ris. 11.2 boshqarilishning quyidagi darajalari tafovut etiladi: birinchi darajasi. idora etishning xujayra ichidagi mexanizmlarini o'z ichiga oladi. bunda fermentlar faolligi alohida o'rinni egallaydi va unga quyidagi uch usul bilan ta'sir etish mumkin: a) fermentlarni ingibirlash yoki faollashtirish, muhit va harorat, kofaktor va kofermentlar, oraliq metabolitlar miqdorini o'zgartirish orqali ta'sir etish mumkin. b) fermentlar va ba'zi oqsillar sintezini induktsiya yoki repressiya qilish, ular parchalanish tezligini o'zgartirish yo'li bilan ular miqdorini o'zgartirish mumkin. v) membrana orqali moddalarning o'tishiga ta'sir etish orqali. endokrin sistema idora etishning ikkinchi …

3 / 117

idora etishning keltirilgan uchta darajasi o'zaro bog'langan bo'lib, yagona bir sistema tarzida ishlaydi. idora etish sistemasiga gormonlar ishlab chiqarilishining qo'shilishi distant boshqarilishni amalga oshirishga imkon beradi, ya'ni xujayra o'z metabolizmini boshqarishdan tashqari boshqa xujayralar ta'siriga uchraydi. gormonlar - ichki sekretsiya bezlarining maxsus xujayralarida hosil bo'lgandan so'ng, qonga o'tib, moddalar almashinuvi va fiziologik funktsiyalarga regulyator (boshqaruvchi) ta'sir ko'rsatuvchi organik tabiatli moddalardir. regulyator tizimlarga gormonlar ishlab chiqarilishini kiritilishi masofali boshqarilishni ta'minlaydi. bunda hujayra nafaqat hujayra ichki metabolik yo'llarini o'zgartirib qolmasdan, balki boshqa hujayralarning ta'siriga ham uchraydi. periferik bezlarda gormonlarning hosil bo'lishi va ajralishi doimo kechadi. bu gormonlarni qondagi kontsentratsiyasini doimiyligini ta'minlaydi, chunki ular tez inaktivlanib organizmdan chiqarilib yuboriladi. qonda gormonlar kontsentratsiyasining doimiyligi o'z-o'zini idora etish mexanizmi bo'yicha amalga oshiriladi. gormon qon orqali nishon hujayralarga etkazilib, unda moddalar almashinuvini hujayra ichki mexanizmi bo'yicha o'zgartiradi. gormonlar tasnifi kimyoviy tabiatiga ko'ra gormonlar uch guruhga bo'linadi: 1. peptid (oqsil) tabiatli gormonlar. a) murakkab oqsillar - glikoproteinlar; …

4 / 117

lar – ko'p to'yinmagan yog' kislotalar (araxidonat) unumlari bo'lib, uch sinf birikmalarni o'z ichiga oladi: prostaglandin, tromboksan va leykotrienlar. ular suvda erimaydigan nostabil birikmalar bo'lib, o'z ta'sirini sintezlangan joyi yaqinidagi xujayralarga ko'rsatadi. severin str.551, tabl.11-3 gormonlar signalini o'tkazishni molekulyar mexanizmlari adenilattsiklaza messenjer sistemasi guanilattsiklaza messenjer sistemasi sa+2– messenjer sistemasi severin str.551, tabl.11-3 mexanizm deystviya 1-spiralniy retseptor ionniy kanal 7-spiralniy retseptor signalnaya subst. efektori adenilat tsiklaza fosfolipaza s i a2 guanilat tsiklaza tsitoplazma uvelichenie g-belok g-belok sintez tirozin kinaza kontsentratsiya ionov vtorichnie messendjeri substrat retseptora fosforilirovanie modifikatsiya metabolizm transkriptsiya transkriptsionnie faktori proteinkinazi proteinfosfatazi enzimi modulyatsiya regulyatsiya tsitoskelet i dr. drugie enzimi signalnaya substantsiya g-belok aktivirovanniy 7-spiralniy retseptor signalnaya substantsiya signalnaya substantsiya aktivnaya -sub'ed. , -sub'ed. vtorichniy messendjer neaktivnaya -sub'ed. arestin peredacha signala cherez g-belok ts-amf 7-spiralniy retseptor g-belok adenilattsiklaza fosfodiesteraza proteinkinaza a kaffein enzimi transkriptsionnie faktori ionnie kanali proteinkinaza a ts-amf ts-amf amf atf atf adf tsiklicheskaya amf inozitol 3-fosfatniy i …

5 / 117

ikoid retseptor/dnk kompleks biologik funktsiyalariga qarab gormonlar 5 guruhga bo'linadi: uglevod, yog', aminokislotalar almashinuvini idora etuvchi gormonlar (insulin, glyukagon, adrenalin, glyukokortikosteroidlar). suv-tuz almashinuvini idora etuvchi gormonlar (mineralokortikosteroidlar, antidiuretik gormon). kaltsiy va fosfatlar almashinuvini idora etuvchi gormonlar (paratgormon, kaltsitonin, kaltsitriol). reproduktiv funktsiyaga aloqador moddalar almashinuvini idora etuvchi gormonlar (estradiol, progesteron, testosteron). endokrin bezlar funktsiyasini idora etuvchi gormonlar. ta'sir joyiga qarab a-endokrin; b-parakrin; v-autokrin severin, str.546, ris.11-1 steroid gormonlar sintezi va katabolizmi uglevodlar, lipidlar va aminokislotalar metabolizmini tartibga soluvchi gormonlar ushbu jarayonlarni tartibga solishda insulin, glyukagon va kortizol ishtirok etadi. insulin oshqozon osti bezi ichidagi langerhans orollarining b hujayralari tomonidan ishlab chiqariladi. qondagi kontsentratsiyasi 30-90 pmol / l, ovqatdan keyin - 360-540 pmol / l. glyukagon • 29 ta aminokislotalar qoldiqlaridan iborat bitta zanjirli peptid gormoni oshqozon osti bezidagi langerhans orollaridagi a-hujayralar tomonidan ishlab chiqariladi. •qondagi glyukagonning konsentratsiyasi 3,10-4 mol / l ni tashkil qiladi; uglevodsiz dietadan va ochlikdan keyin glyukagon kontsentratsiyasi …

Want to read more?

Download all 117 pages for free via Telegram.

Download full file

About "moddalar almashinuvi va fukntsiyalarini gormonlar yordamida boshqariluvi"

slayd 1 moddalar almashinuvi va fukntsiyalarini gormonlar yordamida boshqariluvi lektor: dots. phd alimbekova l.u. ko'rib chiqiladigan savollar 1.boshqariluvning umumiy tomonlari va regulyator tizimlarning ierarxiyasi 2.gormonlarning kimyoviy tuzilishi, biologik funktsiyalari va ta'sir mexanizmi bo'yicha gormonlar tasnifi. 3.endokrin va nerv tizimlarining bog'liqligi. gipotalamo-gipofizar tizim va ularni boshqa ichki sekretsiya bezlariga ta'siri. 4.steroid gormonlar sintezi va katabolizmi. 5.suv-tuz almashinuvining boshqarilishi, bolalarda ularning o'ziga xosligi. 6.kaltsiy-fosfat almashinuvining boshqarilishi, bolalarda raxitni kelib chiqish sabablari. 7.mahalliy ta'sir etuvchi gormonlar xujayra, to'qima va a'zolar o'rtasidagi o'zaro bog'lanish 4 asosiy boshqariluv orqali amalga oshirilad...

This file contains 117 pages in PPT format (22.8 MB). To download "moddalar almashinuvi va fukntsiyalarini gormonlar yordamida boshqariluvi", click the Telegram button on the left.

Tags: moddalar almashinuvi va fukntsi… PPT 117 pages Free download Telegram