moddalar almashinuvi

PPTX 16 pages 299.3 KB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 299.3 KB

File type PPTX

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

prezentatsiya powerpoint 5-mavzu: organizmdagi moddalar almashinuvi buzilishi haqida tushuncha. reja: 1. moddalar almashinuvi haqida tushuncha. 2. qandli diabet haqida tushuncha. 3.gospital ta’lim texnologiyalari. tayanch iboralar: metabolizm, qandli diabet, garmon, insulin, gospital ta’lim. moddalar almashinuvi yoki metabolizm — tirik organizmlarning oʻsishi, hayot faoliyati, koʻpayishi, tashqi muhit bilan munosabatlarini doimiy taʼminlaydigan kimyoviy oʻzgarishlar majmui. moddalar almashinuvi tufayli xujayra tarkibiga kiradigan molekulalar parchalanadi va sintezlanadi, hujayra strukturalari va hujayralararo moddalar hosil boʻladi, yemiriladi va yangilanadi. mas, odamda barcha toʻqima oqsillarining yarmisi taxminan 80 sutkada parchalanib, yangidan hosil boʻladi; jigar va qon zardobidagi oqsillarning yarmi har 10 kunda, muskul oqsillari 180 kunda, ayrim jigar fermentlari har 2—4 soatda yangilanib turadi moddalar almashinuvi energiya almashinuvi bilan chambarchas bogʻlangan boʻlib, ularni bir-biridan ajratib boʻlmaydi. hujayralarda sodir boʻladigan moddalar almashinuvi bilan energiya almashinuvi biologik katalizatorlar — fermentlar ishtirokida amalga oshadi. energiya almashinuvida murakkab organik molekulalardagi kimyoviy bogʻlar shaklida mavjud boʻladigan potensial energiya kimyoviy oʻzgarishlar tufayli hujayra strukturasi …

2 / 16

yoʻl — glikoliz, bijgʻish) hamda kislorod ishtirokida (aerob yoʻl — nafas olish) sodir boʻladi. ikkinchi yoʻl evo-lyusion nuqtai nazardan ancha yosh va energetik jihatdan ancha samarali boʻlib, unda organik moddalar so2 va suvgacha toʻliq parchalanadi. hujayrada katabolizm va anabolizm reaksiyalari bir vaqtda kechadi; katabolik oʻzgarishlarning oxirgi bosqichi anabolizmning boshlangʻich reaksiyalari hisoblanadi. birok, moddalar almashinuvining anabolitik va katabolitik yoʻllari oʻzaro mos kelmaydi. mas, glikogenning laktat kislotagacha parchalanishida 12 ta ferment ishtirok etib, ularning har biri bu jarayonning alohida bosqichini katalizlaydi. glikogenning laktat kislotadan hosil boʻlishi jarayoni esa 9 ta fermentativ reaksiyalardan iborat boʻlib, ular tegishli katabolik reaksiyalarning aksi hisoblanadi. xuddi shunga oʻxshash oqsillar bilan aminokislotalar yoki yogʻlar bilan faollashgan atsetat kislota oʻrtasida kechadigan anabolik va katabolik re-aksiyalar ham oʻzaro mos kelmaydi. moddalar almashinuvining reaksiyalari hujayraning maʼlum qismlari — kompartamentlarda amalga oshadi. mas, glikoliz jarayoni hujayra sitoplazmasida, gidrolitik parchalanish reaksiyalari — lizosomalarda, lipidlarning hosil boʻlishi silliq endoplazmatik toʻrda, oqsillar biosintezi ribosomalarda roʻy …

3 / 16

l yoʻl bilan ham boshqarib turiladi qandli diabet, qand kasalligi — organizmda insulin tanqisligi va moddalar almashinuvi buzilishi natijasida kelib chiqadigan kasallik. qand kasalligi sharq xalq tabobat tarixida juda qadimdan maʼlum. abu ali ibn sino bu dardga alohida eʼtibor beradi. "suv qanday ichilgan boʻlsa, shu holda chiqadi", deb yozadi u. bemorning koʻp suv ichishi boshqa kasalliklarni ham keltirib chiqaradi va bemor juda ozib ketadi. davolarga toʻxtab tabib: "bemorga sovuq mizojli suyuqliklar ichir, sovuqjomga sol, nordon ayron ichir, mevalar ber, yalpiz damlab ichir, yaʼni bemorni hoʻlla, sovut", deydi. bu — kasallik odam badanida issiqlikning oshib ketishi tufayli paydo boʻlishini bildiradi. qand kasalligi tarixiy tibbiy manbalarga koʻra, nasliy boʻlishi ham mumkin. qandli diabetda qonda qand moddasi keskin koʻpayib, siydik bilan chikib turadi (tarkibida qand moddasi boʻladi), tashnalik, ozib ketish, quvvatsizlik, badan qichishishi va boshqalar alomatlar kuzatiladi. qandli diabet kasalligi yildan-yilga yasharib borayotgani dunyo ahlini jiddiy tashvishga solayotir. hozir bu dardga chalinganlar orasida …

4 / 16

z, buyrak faoliyatida buzilish kuzatiladi. mayda va katta qon tomirlaridagi asoratlar bilan birga, bo'y o'smasligi va jinsiy rivojlanishning orqada qolish holatlari ro'y beradi. ushbu belgilar qandli diabetning kechki asoratlaridan hisoblanadi. shu bois, farzandiga qandli diabet 1-tur tashxisi qo'yilgan ota-onalar dastlab o'g'il-qizlarining maxsus maktablar, ya'ni diabet: o'z-o'zini nazorat qilish maktablarida ta'lim olishlariga sharoit yaratishi shart. bunday maktablar har bir viloyat endokrin dispanserlari qoshida ochilgan. glikemik indeksi past bo'lgan mahsulotlar, masalan, dukkaklilar, suli, sabzavotlar qondagi qand miqdorini sekin ko'taradi. diabet bilan og'rigan bolalar kun davomida 5-6 mahal ovqatlanishi, jumladan, 3 mahal asosiy taomlanish va oraliq vaqtda qo'shimcha ovqatlanish tavsiya etiladi. parhezga rioya qilinganda qondagi qand miqdorining keskin ortishi va shu bilan birga, qandning turli a'zo va to'qimalarga nojo'ya ta'siri oldi olinadi, qabul qilinayotgan insulin dozasini korrektsiyalash oson bo'ladi. shuning uchun bolalar va ularning ota-onalari iste'mol qilinayotgan uglevodlarni hisoblashni bilishlari lozim. o’zbekiston hududida hozirgi kunda yagona bulgan ―mexrli maktab‖ gospital maktabi 2022 yil …

5 / 16

a o’tiladi. uzoq muddatli davolanish jarayonida bolaning xotirasi bilan bog’liq va avvalgi bilimlari yodidan ko’tarilib qolish holatlari ham uchrab turadi, shunda avvalgi bilimlarini yangi texnologiyalar orqali ya‘ni, qurilmali konstruktorlar, ertak qahramonlari, kompyuterlashtirilgan robototexnika orqali xotiralarini qisman yangilash yoki yangi bilimlar bilan boytish imkoniyati paydo bo’ladi. bundan tashqari jamoaviy ishlash orqali esa, yangi do’stlar orttirishlari va fikrlar almashinishlari mumkin bo’ladi. eng asosiysi bolalarda nutqiy rivojlanish va jamiyatga to’laqonli qaytish hissi ustun bo’ladi nazorat savollari. 1. moddalar almashinuvi haqida tushuncha bering? 2.qandli diabet kasalligi haqida nimalar bilasiz? 3. maxsus ehtiyojlarga ega bolalarning ta’lim muassasalarida o‘qitish metodlari haqida nimalar bilasiz? foydalanilgan adabiyotlar: 1. m.d.pardayeva, f.abdullayev, o.musurmonqulova, f.olimova. ―maktabda o’qitish va baholash metodologiyasi‖.- toshkent, 2020. 2. gʻaybullayev n.r., yodgorov r., mamatqulova r. pedagogika. – toshkent: 2005. 3. saidahmedov n. pedagogik mahorat pedagogik texnologiya toshkent, 2010. 4. www.ziyonet.uz 5. www.edu.uz. 6. https://lalu.uz/qandli-diabet/ 7. https://uz.wikipedia.org/wiki/qandli_diabet image2.png image3.png image4.jpeg image5.jpeg image6.jpeg image7.jpeg image8.jpeg image9.jpeg image1.png /docprops/thumbnail.jpeg

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "moddalar almashinuvi"

prezentatsiya powerpoint 5-mavzu: organizmdagi moddalar almashinuvi buzilishi haqida tushuncha. reja: 1. moddalar almashinuvi haqida tushuncha. 2. qandli diabet haqida tushuncha. 3.gospital ta’lim texnologiyalari. tayanch iboralar: metabolizm, qandli diabet, garmon, insulin, gospital ta’lim. moddalar almashinuvi yoki metabolizm — tirik organizmlarning oʻsishi, hayot faoliyati, koʻpayishi, tashqi muhit bilan munosabatlarini doimiy taʼminlaydigan kimyoviy oʻzgarishlar majmui. moddalar almashinuvi tufayli xujayra tarkibiga kiradigan molekulalar parchalanadi va sintezlanadi, hujayra strukturalari va hujayralararo moddalar hosil boʻladi, yemiriladi va yangilanadi. mas, odamda barcha toʻqima oqsillarining yarmisi taxminan 80 sutkada parchalanib, yangidan hosil boʻladi; jigar va qon zardobidagi o...

This file contains 16 pages in PPTX format (299.3 KB). To download "moddalar almashinuvi", click the Telegram button on the left.

Tags: moddalar almashinuvi PPTX 16 pages Free download Telegram