moddalar va energiya almashinuvi haqida umumiy tushuncha. 8 - sinf

PPTX 14,6 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1570447412.pptx /docprops/thumbnail.jpeg powerpoint presentation 27-§. moddalar va energiya almashinuvi haqida umumiy tushuncha 8-sinf “odam va uning salomatligi” darsligi asosida. 2014 odam tashqi muhitdan ovqat va suv qabul qilishi, organizmda uning o‘zgarishi, hazm qilinishi, hosil bo‘lgan qoldiq moddalarning tashqi muhitga chiqarilishi moddalar almashinuvi, deb ataladi. ovqat tarkibidagi organik moddalarning kimyoviy, mexanik, termik o‘zgarishi natijasida ulardagi potensial energiya issiqlik, mexanik va elektr energiyasiga aylanadi. hosil bo‘lgan energiya hisobiga to‘qimalar va organlar ish bajaradi, hujayralar ko‘payadi, ularning eskirgan tarkibiy qismlari yangilanadi, yosh organizm o‘sadi va rivojlanadi. ana shu energiya hisobiga odam tana haroratining doimiyligi ta’minlanadi. assimilatsiya va dissimilatsiya jarayonlari. moddalar almashinuvi assimilatsiya va dissimilatsiya jarayonlarining birligidir. odam organizmida tashqi muhitdan qabul qilingan moddalarning hujayralar tomonidan o‘zgartirilishi, ya’ni oddiyroq kimyoviy moddalardan murakkabroq kimyoviy moddalar hosil bo‘lishi assimilatsiya deyiladi (assimulo—o‘xshataman). bu jarayon natijasida hujayralar ko‘payadi, ayniqsa yosh organizmning o‘sishi va rivojlanishi ta’minlanadi. hujayralar tuzilmasi, jumladan, oqsil birikmalar tarkibiga kiradigan moddalarning parchalanishi, yemirilishi dissimilatsiya deyiladi (dissimulo—o‘xshamaydigan …

q, tuxum, sut va sut mahsulotlari. sifatsiz oqsillar o‘simlik mahsulotlarida bo‘ladi: guruch, no‘xat, loviya, bug‘doy, kartoshka, makkajo‘xori va boshqalar. bolalar va o‘smirlar organizmining normal o‘sishi va rivojlanishi uchun ularning kundalik ovqati tarkibida sifatli oqsillar yetarli miqdorda bo‘lishi kerak. yog‘lar almashinuvi. yog‘lar ham oqsillarga o‘xshash odam organizmida plastik va energetik ahamiyatga ega. 1 g yog‘ organizmda kislorod ta’sirida oksidlanib, 9,3 kkal energiya ajratadi. yog‘lar ikki xil bo‘ladi: hayvon yog‘lari va o‘simlik moylari. karbonsuvlar almashinuvi. uglevodlar odam organizmida, asosan, energiya manbayi bo‘lib hisoblanadi. ayniqsa, jismoniy ish bajarganda ular birinchi bo‘lib parchalanadi va hujayra-to‘qimalarni, ayniqsa, muskullar faoliyati uchun zarur bo‘lgan energiya bilan ta’minlaydi. 1 g uglevod kislorod ta’sirida parchalanib, 4,1 kkal energiya ajratadi. uglevodlar, asosan, o‘simliklardan olinadigan ovqat mahsulotlarida ko‘p bo‘ladi (non, kartoshka, mevalar, qovun-tarvuz hamda shirinliklarda). suv va mineral tuzlar almashinuvi. suv odam organizmi barcha hujayra va to‘qimalarining tarkibiy qismiga kiradi. katta yoshdagi odamlar tanasining 50—60% ini suv tashkil qiladi, yoshlarning tanasidagi …

ida terlash va nafas chiqarish orqali organizm ko‘p suv yo‘qotadi. shuning uchun chanqoqlik yuzaga kelib, og‘iz quruqlashganda suvni ko‘p iste’mol qilavermasdan, og‘izni tez-tez chayib turilsa, ayniqsa, nordon suv (limonli suv, mineral suv) bilan, chanqoqlik bosiladi. mineral tuzlar odam tanasining barcha hujayra va to‘qimalari tarkibida bo‘ladi. ular ikkiga: makroelementlar va mikroelementlarga bo‘linadi. makroelementlarga natriy, xlor, kalsiy, fosfor, kaliy, temir kiradi. bular qon, hujayra, ayniqsa, suyaklar tarkibida ko‘p miqdorda bo‘ladi. mikroelementlarga rux, marganes, kobalt, mis, aluminiy, ftor, yod kiradi. bular qon, hujayra va suyaklar tarkibida oz miqdorda bo‘ladi. mineral tuzlar moddalar almashinuvida, ayniqsa, hujayralarning qo‘zg‘alish jarayonida muhim o‘rin tutadi. savol va topshiriqlar oqsil organizm uchun qanday ahamiyatga ega? sifatli va sifatsiz oqsillar qanday oziq moddalarda bo‘ladi? yog‘lar almashinuvining xususiyatlarini ayting. organizmda uglevodlar almashinuvi qanday o‘tadi? image2.jpeg image3.jpeg image4.jpeg image5.jpeg image6.gif image7.gif image8.gif image9.gif image10.gif image11.png image12.png image13.gif image14.jpeg image1.jpeg

moddalar va energiya almashinuvi haqida umumiy tushuncha. 8 - sinf - Page 4

moddalar va energiya almashinuvi haqida umumiy tushuncha. 8 - sinf - Page 5

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "moddalar va energiya almashinuvi haqida umumiy tushuncha. 8 - sinf"

1570447412.pptx /docprops/thumbnail.jpeg powerpoint presentation 27-§. moddalar va energiya almashinuvi haqida umumiy tushuncha 8-sinf “odam va uning salomatligi” darsligi asosida. 2014 odam tashqi muhitdan ovqat va suv qabul qilishi, organizmda uning o‘zgarishi, hazm qilinishi, hosil bo‘lgan qoldiq moddalarning tashqi muhitga chiqarilishi moddalar almashinuvi, deb ataladi. ovqat tarkibidagi organik moddalarning kimyoviy, mexanik, termik o‘zgarishi natijasida ulardagi potensial energiya issiqlik, mexanik va elektr energiyasiga aylanadi. hosil bo‘lgan energiya hisobiga to‘qimalar va organlar ish bajaradi, hujayralar ko‘payadi, ularning eskirgan tarkibiy qismlari yangilanadi, yosh organizm o‘sadi va rivojlanadi. ana shu energiya hisobiga odam tana haroratining doimiyligi ta’minlanadi. assimi...

Формат PPTX, 14,6 МБ. Чтобы скачать "moddalar va energiya almashinuvi haqida umumiy tushuncha. 8 - sinf", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: moddalar va energiya almashinuv… PPTX Бесплатная загрузка Telegram