атмосфера унинг таркиби ва тузилиши

DOC 63,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1484134056_67470.doc атмосфера унинг таркиби ва тузилиши атмосфера ер куррасининг газ қобиғидир. у ҳаво деб аталувчи турли газлар аралашмасидан иборат бўлиб, унда муаллақ ҳолда жуда майда суюқ ва қаттиқ заррачалар бўлади. бу заррачаларнинг умумий массаси бутун атмосфера массасига нисбатан жуда кичикдир. ер атмосферасининг ҳозирги таркиби бир неча юз миллион йиллар аввал таркиб топган. ҳавонинг асосий гази-азот ва кислород атмосферада асосан икки атомдан иборат молекулалар ҳолида бўлади. ер юзаси яқинидаги қуруқ ҳавода ҳажм жихатдан азот (n2) кўпроқ-78 %, кислород (о2) камроқ-21 %. улар биргаликда қуруқ ҳаво ҳажмининг 99,03 % ни ташкил қилади. қолган 0,97 % нинг 0,934 % аргон (аг) га ва 0,033 % углерод диоксид (карбонат ангидрид со2) га тўғри келади. бoшқa газлар фоизнинг мингдан бир ва миллондан бир қисмлари миқдорида бўлади. бу газлар-криптон кг, ксенон хе, неон ne,гелий не, водород н2, озон оз, йод j2, радон rn, метан сн4, аммиак nh3, водород пероксид н2о2, азот (i)- оксид n2o ва бошқалардир …

нг нисбий молекуляр массаси 28,96 га тенг бўлиб, баландлик ортиши билан деярли ўзгармайди. атмосфера ҳавоси таркибининг вертикал бўйича ҳам, горизонтал бўйича ҳам доимийлиги аралашиш орқали сақланади. 95 км дан юқорида атмосфера таркиби сезиларли ўзгаради. бу қатлам гетеросфера (ўзгарувчан (турли) таркибли) номини олди. гетеросфера таркибини ўзгаришида газларнинг оғирлик кучи таъсирида ажралиши асосий роль уйнайди. 100 км дан юқорида куёш нури энергияси таъсирида кислород молекулаларининг зарядли заррачаларга диссоциаланиши (парчаланиши) содир бўлади. масалан, 100-150 км баландликда атмосфера (ионосфера) кислород атоми ва молекуласининг ионларидан ва азот (ii)-оксиддан иборат, 250-300 км баландликда атмосфера таркибида азот атомларининг ионлари пайдо бўлади. юқори қатламларда оз миқдорда гидроксид он ва натрий na2 ионлари ҳам кузатилади. гетеросферада ҳавонинг нисбий молекуляр массаси баландлик ортиши билан камаяди. 100 км дан юқорида атмосфера таркибида гелий кўпроқ, 200 км дан 20000 км орасида-ер тожи деб аталадиган қатламда нейтрал водород асосий газ бўлиб қолади. бундай юқори қатламларда унинг миқдори (зичлиги) жуда оз 1 см да …

а туйиниш ҳолати бўлиши мумкин. бу ҳолатда ҳаво шу ҳароратда бўлиши мумкин бўлган энг куп миқдор сув буғини тутади. туйиниш ҳолатига одатда ҳаво ҳарорати пасайганда эришилади, бунда сув буғининг бир қисми ортиқча булиб қолади ва суюқ ёки қаттиқ ҳолатга утиб конденсатланади. бу пайтда ҳавода булутлар ва туманларнинг сув томчилари ва муз кристаллари пайдо булади. булутлар яна бугланиши ёки тарқалиб кетиши мумкин. булутларнинг томчилари ва заррачалари ерга ёгинлар (ёмгир, қop, дўл, қиров) кўринишида тушиши мумкин. шундай қилиб, сув буғи сув айланишида иштирок этади, яъни сувнинг табиатдаги умумий айланишининг, яъни ер юзасидан буғланиш, сув буғини кучиши, унинг конденсатланиши, булутларни пайдо бўлиши ва ёғинларни тушишининг бир қисми ҳисобланади буғланиш, конденсатция ва ёғинларни тушиши ер куррасининг турли жойларида бир хил булмаганлиги ва вақт буйича нотекислиги сабабли атмосферадаги сув буғининг миқдори, булутлар ва ёғинлар сайёрамизда мураккаб жараёнларида ҳам жуда муҳим ролни ўйнайди. сув юзасидан (дарёлар, кўллар, денгизлар, океанлар), нам тупроқ ва ўсимликлардан буғланиш орқали атмосферага …

сми ҳисобланади. буғланиш, конденсатция ва ёғинларни тушиши ер куррасининг турли жойларида бир хил бўлмаганлиги ва вақт бўйича нотекислиги сабабли атмосферадаги сув буғининг миқдори, булутлар ва ёғинлар сайёрамизда мураккаб тақсимланади. санаб ўтилган жараёнлар об-ҳавонинг муҳим қисмларини ташкил қилади ва муайян жой иқлимини белгилайди. атмосферада сув буғининг бўлиши унинг ва ер юзининг иссиқлик режимига сезиларли таъсир кўрсатади. ер юзасидан сувни буғланиши учун катта миқдор иссиқликни сарфлаш зарур, сўнгра у яширин ҳолда (буғда) узоқ масофаларга кўчиши мумкин. атмосферада сув буғи конденсатланганда бу иссиқик ҳавога кўтарилади. сув буғи ер юзасининг инфрақизил (иссиқлик) нурланишини ютади. атмосферадаги сув буғи миқдори ўртача бўлганда тўлқин узунлиги 5,5 мкм дан 7,5 мкм гача ва ундан узун бўлганда тўлиқ ютилади, бошқa тўлқинларни эса қатъий аниқ қисми ютилади. ўз навбатида, сув буғи ҳам инфрақизил нурланиш тарқатади ва унинг бир қисми ер юзасига қайтади. бу ернинг ва атмосфера қуйи қатламларининг тунда совишини камайтиради. шундай қилиб, сув буғи ер атрофида иссиқлик мувозанати қapop …

атмосфера унинг таркиби ва тузилиши - Page 5

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "атмосфера унинг таркиби ва тузилиши"

1484134056_67470.doc атмосфера унинг таркиби ва тузилиши атмосфера ер куррасининг газ қобиғидир. у ҳаво деб аталувчи турли газлар аралашмасидан иборат бўлиб, унда муаллақ ҳолда жуда майда суюқ ва қаттиқ заррачалар бўлади. бу заррачаларнинг умумий массаси бутун атмосфера массасига нисбатан жуда кичикдир. ер атмосферасининг ҳозирги таркиби бир неча юз миллион йиллар аввал таркиб топган. ҳавонинг асосий гази-азот ва кислород атмосферада асосан икки атомдан иборат молекулалар ҳолида бўлади. ер юзаси яқинидаги қуруқ ҳавода ҳажм жихатдан азот (n2) кўпроқ-78 %, кислород (о2) камроқ-21 %. улар биргаликда қуруқ ҳаво ҳажмининг 99,03 % ни ташкил қилади. қолган 0,97 % нинг 0,934 % аргон (аг) га ва 0,033 % углерод диоксид (карбонат ангидрид со2) га тўғри келади. бoшқa газлар фоизнинг мингдан бир ва мил...

Формат DOC, 63,0 КБ. Чтобы скачать "атмосфера унинг таркиби ва тузилиши", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: атмосфера унинг таркиби ва тузи… DOC Бесплатная загрузка Telegram