koordinasion birikmalarning turlari

DOC 344.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1474658121_65101.doc f e c r [ ( n h 3 ) 3 c o n h 2 o h o h c o ( n h 3 ) 3 ] c l 3 o = c c h 3 c h c c h 3 o n a o o c c h 2 n c h 2 c h 2 n c h 2 c o o h c h 2 c o o n a h o o c c h 2 c c h 2 o o n cu h 2 o c ch 2 o n h 2 c c h 2 o o n cu h 2 o c ch 2 o n h 2 co o co nh 3 nh 3 nh 3 nh 3 nh 3 nh 3 nh 3 h 3 n h 3 n h 3 n h co o co …

lota qoldig’idan iborat bo’lgan kompleks birikmalar asidokomplekslar deb yuritiladi. masalan: asidokomplekslar tarkibida 2ta yoki 3ta tur kislota qoldiqlari bo’lishi mumkin: k2[pt(no2)4br2], k4[fe(cn)6], k3[fe(cn)6] 4. siklik kompleks birikmalar. ichki sferada sikllari bo’lgan komplekslar birikmalar, siklik kompleks birikmalar deb yuritiladi. 5. kompleks gidratlar. kislotali va amfoter tabiatga ega bo’lgan gidratlar asos tabiatli gidritlar bilan suvdan boshqa erituvchilarda (masalan efirda) reaksiyaga kirishsa, kompleks gidritlar hosil bo’ladi. lih+bh3→li[bh4]; kh+alh3→k[alh4] 6. metall organik birikmalarga o’xshash kompleks birikmalar. keyingi vaqtlarda tarkibida organik ligandlar bo’lgan juda ko’p kompleks birikmalar hosil qilindi. masalan: fe(c5h5)2 va cr(c6h5)2 larni tuzilish formulasini quyidagicha ifodalash mumkin: 7. metall korbanellar. metallarning uglerod (ii)-oksid bilan hosil qilgan birikmalari korbonillar deb ataladi. masalan: ni(co)4.fe(co)5 8. ko’p o’zakli kompleks birikmalar. tarkibida ikkita va undan ortiq markaziy ionlar bo’lgan kompleks birikmalar ko’p o’zakli kompleks birikmalar deb ataladi. bu markaziy ionlar bir-biri bilan o-h, o-o, nh2 va nh kabi gruppalar orqali birikkan bo’ladi. masalan: ikki o’zakli kompleks birikmaga …

ay birikmalarda tashqi va ichki sferalarning barqarorligi har xil bo’ladi. tashqi sferadagi kompleks ion elektrostatik kuchlar orqali bog’lanib, suvli birikmalarda oson ajraladi. bunday parchalanish birlamchi dissosiyalanish deyiladi va u kuchli elektrolitlar kabi to’la ravishta o’tadi. ichki sferada bo’lgan ligandlar markaziy atom bilan ancha kuchli bog’langan bo’lib kam darajada ajraladi. kompleks birikmalarning ichki sferasidagi parchalanish ikkilamchi dissosiyalanishi deb yuritiladi . birlamchi dissosiyalanish; [ag (nh3)2]cl↔[ag(nh3)2++cl- ikkilamchi dissosiyalanish; [ag(nh3)2]+↔ag++2nh3 ikkilamchi dissosiyalanish kompleks zarrachaga markaziy ion va ligandlar orasidagi muvozanat vujudga kelgandagina sodir bo’ladi. [ag(nh3)2]+ ionlar dissosiyalanishi barcha kuchsiz elektrolitlar dissosiyalanishi kabi massalar ta’siri qonuniga bo’ysunadi hamda muvozanat konstantasi yoki barqarorlik konstantasi deyiladi: k = [ag+].[nh3]2/[[ag(nh3)2]+] =6,8.10-8 kompleksning barqarorlik konstantasi turli kompleks ionlar uchun har xil qiymatga ega bo’lib kompleksning qanchalik barqarorligini bildiradi. quyidagi jadvaldan kumushning bir turiga kiruvchi kompleks birikmalarini barqarorlik konstantasi ko’rsatilgan. 4-jadval kumushning kompleks birikmalarini barqarorlik konstantalari kompleks ionlar barqarorlik konstantasi, 250c da [ag(cn)2]+↔ag++2cn- [ag(nh3)2]+ ↔ag++2nh3 [alf6]-3↔al+3+6f- [co(nh3)62+↔co2++6nh3 [cu(nh3)4]2+↔cu2++4nh3 [fe(cn)6]3-↔fe3++6cn- [ptcl4]-2↔pt2++4cl- …

ash taklif qilindi. ular orasida quyidagi nisbat bor: kbarq.= 1/kbeqar. [ag(nh3)2]+ ioni uchun barqarorlik konstantasi quyidagicha ifodalanadi. kbarq.= 1/kbeqar.= [ag(nh3)2]+/[ag+].[nh3]2 = 4,0.10-7 eritmalarda kuchsiz elektrolitlar masalan, ko’p negizli kislotalardagi kabi kompleks birikmalarning bosqichli dissosiyalanishi uchraydi. barqarorlik konstantasi markaziy atom bilan ligandlarga ko’p jihatdan bog’liqligi amalda isbotlangan. kompleks birikmalarning asosiy qismi metall makaziy ioni bilan ligand ioni yoki qutblangan molekula orasidagi elektrostatik tortishuv hisobiga tortishuv kuchlari bilan bir qatorda bir xil zaryadlangan ligandlar orasidagi yuzaga keladi deb qaraladi. elektrostatik itarishish kuchlari ham mavjud bo’ladi. natijada minemal potinsial energiyaga ega bo’lgan barqaror atomlar gruppachasi vujudga keladi. quyidagi 5-jadvalda turli zaryadli ion kompleks birikma hosil qiluvchilarning koordinatsion sonlari ko’rsatilgan bo’lib, bir zaryadlilari ancha mustahkam kompleks birikmalardan hisoblanadi. 5-jadval kompleks birikma hosil qiluvchilarning koordinatsion sonlari № kompleks hosil qiluvchi ionlar koordinasion soni kompleks birikmalari 1 2 3 4 bir zaryadlilar ikki zaryadlilar uch va to’rt zaryadlilar besh zaryadlilar 2 3,4,6 6 7 k[ag(cn)2], [ag(nh3)2]x …

or va kislorodli ligandlar bilan barqaror komplekslar hosil qiladi. masalan: k [bf4], na3[alf6] tarkibidagi oltingugurt va azot orqali metal bilan bog’lanadigan ligandlar al va b bilan deyarli kompleks hosil qilmaydi. iii. gruppaning qo’shimcha elementlari skandiy, ittriy lantonoidlar ftor ioni bilan kompleks birikmalar hosil qiladi. iv gruppaning asosiy gruppacha elementlari juda ko’p kompleks birikmalar hosil qiladi. oddiy birikmalarda barqaror bo’lgan 4 valentli qo’rg’oshin komplekslari barqaror birikmalar hosil qiladi. ikki valentli sn va pb o’z kompleks birikmalarida koordinatsion soni 6 ga teng bo’ladi. v gruppaning asosiy gruppa elementlarini minus uch valentli holatida nomoyon qiladigan koordinatsion soni 4ga teng. masalan: [nh4]cl , [ph4]cl azot boshqa elementlarining birikmalarida ligand bo’lishga intiladi. vi gruppaning asosiy gruppacha elementlari oltingugurt, selen, tellur4valentli holatida ftor, xlor, brom va oksiftoridlar bilan barqaror kompleks birikmalar hosil qiladi. vii gruppaning asosiy gruppacha elementlari boshqa elementlarning barqaror komplekslari tarkibiga donor sifatida kiradi. kcl4, kclo3, kclo2 larni ham xlorning kompleks birikmalari deb qarash …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "koordinasion birikmalarning turlari"

1474658121_65101.doc f e c r [ ( n h 3 ) 3 c o n h 2 o h o h c o ( n h 3 ) 3 ] c l 3 o = c c h 3 c h c c h 3 o n a o o c c h 2 n c h 2 c h 2 n c h 2 c o o h c h 2 c o o n a h o o c c h 2 c c h 2 o o n cu h 2 o c ch 2 o n h 2 c c h 2 o o n cu h 2 o c ch 2 o n h 2 …

DOC format, 344.5 KB. To download "koordinasion birikmalarning turlari", click the Telegram button on the left.

Tags: koordinasion birikmalarning tur… DOC Free download Telegram