a.vernerning koordinasion nazariyasi

PPTX 15 pages 424.4 KB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 424.4 KB

File type PPTX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

a. vernerning koordinasion nazariyasi a. vernerning koordinasion nazariyasi reja: a. vernerning koordinasion nazariyasi nazariyaning asosiy g’oyalari markaziy atom va ligandlar a. vernerning koordinasion nazariyasi axel vernerning koordinasion nazariyasi kimyo va mineralogiyada murakkab moddalar tarkibi va ularning hosil bo‘lish mexanizmlarini tushuntirish uchun ishlab chiqilgan nazariya hisoblanadi. bu nazariya asosan koordinatsion birikmalar tushunchasiga asoslanadi. nazariyaning asosiy g’oyalari koordinatsion birikmalar tushunchasi koordinatsion birikma – markaziy atom (odatda metall) bilan bir yoki bir nechta ligandlarning bog‘lanishi natijasida hosil bo‘lgan kimyoviy birikmadir. markaziy atom va ligandlar o‘rtasidagi bog‘lanish koordinatsion bog‘ deyiladi. bu bog‘ ko‘pincha ligandning erkin elektron juftligi orqali markaziy atom bilan hosil bo‘ladi. markaziy atom va ligandlar markaziy atom odatda metall ion hisoblanadi. ligandlar – bu markaziy atom bilan bog‘lanadigan molekulalar yoki ionlar bo‘lib, ularning bir juft erkin elektronlari mavjud. koordinatsion raqam bu markaziy atomga qancha ligand bog‘langanini bildiradi. masalan, [fe(cn)₆]³⁻ birikmasida, temir atomiga 6 ta sianid ion bog‘langan, koordinatsion raqam = 6. geometrik …

2 / 15

n birikmalar deb ham ataladi. kompleks birikmalar ko‘pincha anorganik va bioorganik kimyoda muhim rol o‘ynaydi. kompleksning tuzilishi kompleks birikma quyidagi qismlardan iborat: markaziy atom yoki ion (kompleks hosil qiluvchi) – ko‘pincha metall ion bo‘ladi (masalan, cu²⁺, fe³⁺, co²⁺). ligandlar – markaziy ion bilan koordinatsion bog‘ hosil qiluvchi atom yoki ionlar guruhi. ligandlar bir, ikki yoki ko‘p bog‘ orqali ulanadi. koordinatsion son (n) – markaziy ion bilan bog‘langan atomlar soni. masalan: [cu(nh3)4]so4[cu(nh₃)₄]so₄[cu(nh3)4]so4 bu yerda cu²⁺ – markaziy ion, nh₃ – ligand, koordinatsion son = 4. 3. ligandlar turlari monodentat – bitta atom orqali bog‘lanadi (masalan, h₂o, nh₃, cl⁻). bidentat – ikkita atom orqali bog‘lanadi (masalan, etilendiamin – en). polidentat – bir nechta bog‘ hosil qiladi (masalan, edta⁴⁻). koordinatsion bog‘ koordinatsion bog‘ — bu markaziy ion va ligand o‘rtasida hosil bo‘ladigan bog‘ bo‘lib, elektron juftni ligand beradi, markaziy ion esa uni qabul qiladi. bunda donor-akseptor mexanizmi ishlaydi. kompleks birikmalarning nomlanishi kompleks birikmalar …

3 / 15

qiluvchi sistema rangining o‘zgarishini tekshirish orqali ko‘pincha birikma tarkibini va uning barqaror yoki beqaror ekanligini aniqlash mumkin. komplekslarning infraqizil nur yutishini o‘rganish orqali birikma tarkibidagi atomlararo bog‘lanish xarakterini bilib olish mumkin. koordinatsion birikmalarni olish. koordinatsion birikmalar olishda quyidagi sintez usullar idan foydalaniladi : 1)muvozanatli va 2) genealogik sintezlar. muvozanatlar sintezda asosiy rolni termodinamik munosabatlar bajaradi. bunda «mahsulotlar» energetik manfaat jihatidan dastlabki moddalardan ko‘ra afzalroq bo‘lishi kerak. bunda reaksiyalarning mexanizmi ikkinchi darajali hisoblanadi, ba’zan «mahsulotlarning» tuzilishi dastlabki moddalarning tuzilishidan umuman boshqacha bo‘lishi mumkin. uzoq vaqt olib borilgan tadqiqotlar natijasida xix asrning oxirlariga kelib, barcha kimyoviy birikmalar ikki turkumga bo‘linadi : bularning biri atomli (yoki sodda) birikmalar va ikkinchisi molekulyar (yoki murakkab) birikmalar nomini oldi. keyinroq birinchi xil birikmalar birinchi tartibdagi birikmalar, ikkinchisi esa yuqori tartibdagi birikmalar deb ataladi. cucl2, bf3, nh3, fecl3 kabi moddalar birinchi tartibdagi birikmalar qatoriga kiritildi ; ularning hosil bo‘lishi valentlik qoidasiga bo‘ysunadi. yuqori tartibdagi birikmalar biror sodda …

4 / 15

peg image7.jpeg image1.jpg /docprops/thumbnail.jpeg

5 / 15

a.vernerning koordinasion nazariyasi - Page 5

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "a.vernerning koordinasion nazariyasi"

a. vernerning koordinasion nazariyasi a. vernerning koordinasion nazariyasi reja: a. vernerning koordinasion nazariyasi nazariyaning asosiy g’oyalari markaziy atom va ligandlar a. vernerning koordinasion nazariyasi axel vernerning koordinasion nazariyasi kimyo va mineralogiyada murakkab moddalar tarkibi va ularning hosil bo‘lish mexanizmlarini tushuntirish uchun ishlab chiqilgan nazariya hisoblanadi. bu nazariya asosan koordinatsion birikmalar tushunchasiga asoslanadi. nazariyaning asosiy g’oyalari koordinatsion birikmalar tushunchasi koordinatsion birikma – markaziy atom (odatda metall) bilan bir yoki bir nechta ligandlarning bog‘lanishi natijasida hosil bo‘lgan kimyoviy birikmadir. markaziy atom va ligandlar o‘rtasidagi bog‘lanish koordinatsion bog‘ deyiladi. bu bog‘ ko‘pincha ligandning...

This file contains 15 pages in PPTX format (424.4 KB). To download "a.vernerning koordinasion nazariyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: a.vernerning koordinasion nazar… PPTX 15 pages Free download Telegram