adabiyotshunoslik asoslari

PPTX 19 pages 581.5 KB Free download

19 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 581.5 KB

File type PPTX

Pages 19

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 19

powerpoint taqdimoti fan: adabiyotshunoslik asoslari mavzu: adabiyotshunoslikning yordamchi sohalari kirish. 1. adabiyotshunoslikning asosiy yo‘nalishlari va yordamchi sohalar tushunchasi 2. yordamchi sohalarning o‘zaro bog‘liqligi va ahamiyati xulosa reja kirish. adabiyotshunoslik — bu badiiy adabiyotning mohiyatini, shakl va mazmun uyg‘unligini, adabiy jarayonning qonuniyatlarini o‘rganuvchi fan hisoblanadi. u san’atning eng murakkab, shu bilan birga inson tafakkuri bilan chambarchas bog‘liq sohalaridan biri bo‘lib, o‘z tarkibida ko‘plab yordamchi fanlarni ham qamrab oladi. bu yordamchi sohalar adabiyotshunoslikni yanada boyitadi, badiiy matnni chuqurroq tahlil qilish imkonini beradi va uni boshqa ijtimoiy fanlar bilan uzviy bog‘laydi. 1. adabiyotshunoslikning asosiy yo‘nalishlari va yordamchi sohalar tushunchasi adabiyotshunoslikning uch asosiy tarmog‘i mavjud: 1. adabiyot nazariyasi – adabiyotning umumiy qonuniyatlari, janrlar tizimi, uslub, poetika va badiiylik masalalarini o‘rganadi. 2. adabiyot tarixi – adabiy jarayonning tarixiy rivojlanishini, davrlar, maktablar, adabiy yo‘nalishlar va ijodkorlar faoliyatini tadqiq etadi. 3. adabiy tanqid – zamonaviy badiiy jarayonni baholaydi, asarlarning estetik va ijtimoiy qiymatini tahlil qiladi. shu uchlikka …

2 / 19

hada o‘zbekistonda yo. is’hoqov, n. mallayev, h. homidov kabi olimlar faol ishlagan. matnshunoslik adabiyot tarixini tiklashda, merosni to‘g‘ri nashr qilishda, talabalarga toza matn asosida ta’lim berishda beqiyos ahamiyatga ega. manbashunoslik manbashunoslik — adabiyotshunoslik uchun asos bo‘ladigan barcha yozma, og‘zaki va tarixiy manbalarni o‘rganadigan tarmoqdir. bu soha asarning yoki adabiy davrning tarixiy ildizlarini, g‘oyaviy manbalarini, muallifga ta’sir qilgan ijtimoiy-siyosiy va madaniy omillarni tahlil qiladi.masalan, “qutadg‘u bilig”, “devonu lug‘otit turk”, “o‘rxun-enasoy bitiklari” kabi asarlar o‘zbek adabiyoti manbalari sifatida qadimiy turkiy tafakkurning rivojini o‘rganishga xizmat qiladi. manbashunoslikning vazifasi:asarning paydo bo‘lish manbasini aniqlash;muallifning hayoti, davri, ijtimoiy sharoiti bilan bog‘liqligini tushuntirish;asarlarning tarixiy izchilligini belgilash;qiyosiy tahlil orqali adabiyot tarixidagi merosni yoritish.bu yo‘nalish adabiyot tarixini tarixshunoslik, arxeologiya, tilshunoslik bilan bog‘lab, ko‘p fanli yondashuvni talab qiladi. bibliografiya bibliografiya – bu adabiyot haqidagi adabiyotlarni tizimlashtiruvchi, tavsiflovchi va o‘rgatuvchi yordamchi fan. uning asosiy vazifasi – ma’lum bir mavzu, davr yoki muallif haqidagi ilmiy va badiiy asarlarni yig‘ish, tartibga solish va …

3 / 19

ari shu yo‘nalishga kiradi. poetika poetika — adabiy asarning shakl, tuzilish, badiiy obraz, til, kompozitsiya, janr va estetik ifoda tizimini o‘rganadigan fan. yunoncha “poietikos” — “yaratish san’ati” degan so‘zdan kelib chiqqan.poetika adabiyot nazariyasi bilan bevosita bog‘liq bo‘lib, asarning ichki go‘zallik qonuniyatlarini ochib beradi. u uch ko‘rinishda namoyon bo‘ladi: 1. umumiy poetika – badiiylik qonuniyatlarini nazariy jihatdan o‘rganadi.2. xususiy poetika – muayyan yozuvchi yoki asarning badiiy xususiyatlarini tahlil qiladi.3. tarixiy poetika – poetik shakllarning vaqt o‘tishi bilan o‘zgarishini kuzatadi.masalan, aristotelning “poetika”si, belinskiy, baxtin, quronov d. kabi olimlarning ishlari poetikaning rivojiga asos bo‘lgan. stilistika stilistika – yozuvchi tili, nutq uslubi, badiiy ifoda vositalari va ularning individual qo‘llanilishini o‘rganadigan soha. bu fan yozuvchi uslubining o‘ziga xosligi, obrazlilik darajasi, tildagi emotsional boylikni tahlil qiladi.masalan, cho‘lponning lirikasidagi poetik ohang, g‘afur g‘ulom asarlaridagi yumoristik til, o‘tkir hoshimov romanlaridagi xalqona nutq elementlari stilistik tahlil ob’ektidir. stilistika ikki yo‘nalishga bo‘linadi: 1. til stilistikasi – umumxalq tili doirasidagi uslubiy …

4 / 19

bekchaga tarjimasidagi poetik talqinlar shunday tadqiqotlarda tahlil qilinadi.h) adabiy terminologiya va metrologiyaadabiy terminologiya adabiyotshunoslikda ishlatiladigan ilmiy tushunchalar tizimini ishlab chiqadi.metrologiya esa adabiyotdagi o‘lchovlar, qofiya tizimi, she’riy vaznlarni o‘rganadi. yordamchi sohalarning o‘zaro bog‘liqligi bu yordamchi fanlar bir-biridan ajralgan holda emas, balki o‘zaro uzviy aloqada rivojlanadi. masalan: matnshunoslik manbashunoslik bilan bog‘liq — chunki ishonchli manbasiz matnni tiklab bo‘lmaydi. stilistika poetika bilan birlashadi — yozuvchi uslubi badiiy shakl orqali ifodalanadi. tarjima nazariyasi komparativistika bilan tutashadi — tarjima jarayonida madaniyatlararo ta’sirni tahlil qilish zarur. yordamchi fanlarning amaliy ahamiyati adabiyotshunoslikning yordamchi sohalari:adabiy merosni ilmiy asosda nashrga tayyorlashni ta’minlaydi;yozuvchi uslubini aniqlashda tahliliy yondashuv beradi;xalqaro adabiy aloqalarni o‘rganish imkonini yaratadi;o‘quvchilar, talaba va tadqiqotchilarga adabiy manbalarni to‘g‘ri tushunishga yordam beradi. xulosa xulosa qilib aytganda, adabiyotshunoslikning yordamchi sohalari bu fan tizimining tayanch ustunlari hisoblanadi. ular yordamida badiiy matnni yanada chuqurroq tahlil qilish, adabiy merosni ilmiy asosda o‘rganish, shuningdek, zamonaviy adabiy jarayonni baholash mumkin bo‘ladi.bugungi kunda matnshunoslik, stilistika, komparativistika, tarjima …

5 / 19

Want to read more?

Download all 19 pages for free via Telegram.

Download full file

About "adabiyotshunoslik asoslari"

powerpoint taqdimoti fan: adabiyotshunoslik asoslari mavzu: adabiyotshunoslikning yordamchi sohalari kirish. 1. adabiyotshunoslikning asosiy yo‘nalishlari va yordamchi sohalar tushunchasi 2. yordamchi sohalarning o‘zaro bog‘liqligi va ahamiyati xulosa reja kirish. adabiyotshunoslik — bu badiiy adabiyotning mohiyatini, shakl va mazmun uyg‘unligini, adabiy jarayonning qonuniyatlarini o‘rganuvchi fan hisoblanadi. u san’atning eng murakkab, shu bilan birga inson tafakkuri bilan chambarchas bog‘liq sohalaridan biri bo‘lib, o‘z tarkibida ko‘plab yordamchi fanlarni ham qamrab oladi. bu yordamchi sohalar adabiyotshunoslikni yanada boyitadi, badiiy matnni chuqurroq tahlil qilish imkonini beradi va uni boshqa ijtimoiy fanlar bilan uzviy bog‘laydi. 1. adabiyotshunoslikning asosiy yo‘nalishlari va yor...

This file contains 19 pages in PPTX format (581.5 KB). To download "adabiyotshunoslik asoslari", click the Telegram button on the left.

Tags: adabiyotshunoslik asoslari PPTX 19 pages Free download Telegram