yozma manbalarda oʻrta osiyoning eng qadimgi oʻlkalari va ularning joylashgan hududlari nomlari

PPTX 10 стр. 1,4 МБ Бесплатная загрузка

10 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 1,4 МБ

Тип файла PPTX

Страницы 10

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 10

yozma manbalarda oʻrta osiyoning eng qadimgi oʻlkalari va ularning joylashgan hududlari nomlari mavzu: yozma manbalarda oʻrta osiyoning eng qadimgi oʻlkalari va ularning joylashgan hududlari nomlari toponimika geografik nomlar, kishi ismlarini o‘rganadigan fan sifatida maydonga keldi. toponimika atamasi yunon tilidan olingan bo‘lib, “topos” - joy, “onom” yoki “onima” - nom. umuman, joy nomini o‘rganadigan fan degan m a'noni bildiradi. xix asr oxirlaridan e'tiboran dunyoda amaliy grammatika, xususan, kartografiya ehtiyojlari munosabati bilan toponimikaga qiziqish kuchaydi. toponimikadan maxsus asarlar paydo bo‘ldi, geografik nomlami o'rganadigan komissiyalar va jam iyatlar tashkil etildi. toponimika fani dastlab yevropada paydo bo'idi va asta-sekinlik bilan taraqqiy etib, boshqa hududlarga ham tarqala boshladi. sobiq ittifoq davrida toponimik tadqiqotlar rivojlandi. uning ta’sirida o‘zbekistonda ham toponimika fani rivojlana boshladi. buyuk bobokalonimiz va vatandoshimiz abu rayhon beruniy (973 - 1048-y.y.) o'rta asrlam ing buyuk qomusiy olimlardan edi. uning buyukligi o'sha davming deyarli barcha fanlariga qo'shgan betakror ilmiy merosida namoyon bo'ladi. u nafaqat astronomiya …

2 / 10

va kengliklari ko'rsatilgan va deyarli hammasiga qisqacha izoh berilgan. abu rayhon beruniy “qonuni m as’udiy” asarida o 'rta osiyo shaharlarini jadval tarzida ketgan va ular haqida toponimik m a’lumotlar berilgan. jumladan, toshkent bunday deyilgan: “binkat - shosh shaharlaridan biri, turkiycha toshkent. bu yunon mualliflarining burj al- hijra qal’asidir'’. bundan tashqari, quyidagi hududlar ham asarda turlicha nomlangan: baykand (poykand) - buxorodan janubi-g'arbda joylashgan shahar. hozirgi yakkatut stansiyasi yonidagi harobalar.u badzarubayi deb ham atalgan. yangikent - sirdaryo etaklarida (hozirgi kazalinsk shahri ro‘parasida, daryoning chap tomonidagi harobalar). yangikent - turkiylarda janikent, arablarda "qariyat al-hadisa” (qariyat - qishloq, hodisa - yangi ya’ni “yangi qishloq”) va “madinat al- jadida” (madina - shahar. jadida - yangi. ya’ni yangi shahar) tojiklar esa dehinav (deh - qishloq, nav - yangi ya’ni yangi qishloq) deb yozganlar. bundan tashqari, olim o‘z asarlarida daryo nomlarini ham keltirgan. ulardan biri sirdaryodir. sirdaryo - hasart. yunon tilidagi asarlarida yaksart tarzida keltirilgan. lekin bu …

3 / 10

ojik tilida noma'lum m uallif tomonidan yozilgan asarda yer kurrasining inson yashab turgan (to‘rtdan bir) qismidagi mamlakatlar iqlimi, tabiati, xalqlari, urf-odatlari, mashg‘ulotlari to‘g'risida ma'lumotlar berilgan. qo'lyozm ani 1892-yilda tarjimon abulfazl gulpayoganiy buxorodan topib. 1893-yilda sharqshunos a. g. tumanskiyga bergan. v. v. bartol’d “hudud ul- olam” matnini so‘zboshi va izohlar bilan rus tilida, 1937-yilda rus sharqshunosi v. f. m inorskiy ingliz tilida nashr ettirgan. professor h. hasanov o'zining “0 ‘rta osiyolik geograf va sayyohlar” kitobida (toshkent, 1964) “hudud ul-olam” haqida katta maqola yozgan va talay qismining o'zbekcha tarjimasini keltirgan. “hudud ul-olam”ning mazmun-mundarijasi haqida va raqamlab chiqqan bo'lim lari nomiga qarab tasavvur hosil qilish mumkin: 1. muqaddima. 2. yem ing hadlari, obodonligi va vayronalari. 3. dengiz lar va qo'ltiqlar. 4. orollar (jaziraho). 5. tog'lar va ulam ing bag'ridagi m a’dan- lar. 6. daryolar. 7. c ho'llar va qumliklar (biyobonho va regho). 8. jahon viloyat- lari (nohiyathoi jahon). 9. chiniston viloyatining xosiyati. 10. …

4 / 10

yozma manbalarda oʻrta osiyoning eng qadimgi oʻlkalari va ularning joylashgan hududlari nomlari - Page 4

5 / 10

yozma manbalarda oʻrta osiyoning eng qadimgi oʻlkalari va ularning joylashgan hududlari nomlari - Page 5

Хотите читать дальше?

Скачайте все 10 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "yozma manbalarda oʻrta osiyoning eng qadimgi oʻlkalari va ularning joylashgan hududlari nomlari"

yozma manbalarda oʻrta osiyoning eng qadimgi oʻlkalari va ularning joylashgan hududlari nomlari mavzu: yozma manbalarda oʻrta osiyoning eng qadimgi oʻlkalari va ularning joylashgan hududlari nomlari toponimika geografik nomlar, kishi ismlarini o‘rganadigan fan sifatida maydonga keldi. toponimika atamasi yunon tilidan olingan bo‘lib, “topos” - joy, “onom” yoki “onima” - nom. umuman, joy nomini o‘rganadigan fan degan m a'noni bildiradi. xix asr oxirlaridan e'tiboran dunyoda amaliy grammatika, xususan, kartografiya ehtiyojlari munosabati bilan toponimikaga qiziqish kuchaydi. toponimikadan maxsus asarlar paydo bo‘ldi, geografik nomlami o'rganadigan komissiyalar va jam iyatlar tashkil etildi. toponimika fani dastlab yevropada paydo bo'idi va asta-sekinlik bilan taraqqiy etib, boshqa hududlarga ...

Этот файл содержит 10 стр. в формате PPTX (1,4 МБ). Чтобы скачать "yozma manbalarda oʻrta osiyoning eng qadimgi oʻlkalari va ularning joylashgan hududlari nomlari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: yozma manbalarda oʻrta osiyonin… PPTX 10 стр. Бесплатная загрузка Telegram