tarixiy kartografiya va uning xususiyatlari

PPTX 15 стр. 733,6 КБ Бесплатная загрузка

15 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 733,6 КБ

Тип файла PPTX

Страницы 15

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 15

qo`qon davlat pedagogika instituti o`zbek tili va adabiyoti yo’nalishi 301-guruh talabasi tursunboyeva dilfuzaning qiyosiy adabiyotshunoslik fanidan tayyorlagan taqdimoti mavzu: tarixiy kartografiya va uning xususiyatlari. kartografiya geografik kartalar to‘g‘risidagi tushunchalarni o‘rganuvchi fandir. karta so‘zi grekcha kartes so‘zidan olingan bo‘lib, xat yozish uchun ishlatiladigan pairus qog‘ozining bir varag‘i, degan ma’noni bildiradi. ba’zi adabiyotlarda karta yer yuzining qog‘ozda kichraytirilgan tasviri deb ham yuritiladi. kartaga berilgan yuqoridagi har ikkala ta’rif ham h o zirgi vaqtdagi karta tushunchasiga to‘g‘ri kelmaydi. chunki kartada yer yuzasi va undagi ob’ektlarnigina emas, balkim yer ostidagi, atmosferadagi voqea va hodisalar, shuningdek, turli tabiiy (tuproq, o‘simliklar va hk.), ijtimoiy (aholi va aholi punktlari va hk.) hodisalar ham tasvirlanadi. undan tashqari, kartada hozirgi vaqtda bevosita uchramaydigan predmet va h o disalar masalan, o‘tgan geologik davrlarda mavjud bo‘lgan dengizlarning geografik o‘rni, qadimgi zamonlardagi ayrim mamakatlarni jo ylashgan o‘rni va kelgusida vujudga keladigan ob’ektlar ya’ni kelgusida quriladigan aholi punktlari, quriladigan gidroelektr stansiyalar, suv omborlari …

2 / 15

tasvirlangan bo‘ladi. 3. karta shuningdek, yer yuzasidagi hamma geografik elementlarni tasvirlanmasdan, ularni eng asosiy va zarurlarini generalizatsiya qilib tasvirlanadi. geografik kartaning asosiy elementlari geografik kartalarda tasvirlanadigan elementlar juda ko‘p va xilma-xil bo‘lib, u elementlarni quyidagi guruhlarga ajratiladi: 1. matematik 2. geografik elementlar. 3. yordamchi elementlar. 4. to‘ldiruvchi elementlar.bu elementlarni har biri alohida guruhlarga ajratiladi. buni quyidagi sxemadan ko‘rish mumkin. 4. kartaning ilmiy tekshirish va amaliy ishlardagi ahamiyati. 61 kartaning asosiy elementlari metematik elementlar geografik elementlar proektsiyasi masshtabi geodezik asosi gidrografik elementlar re’lef o‘simlik va tuproqlar aholi punktlari yordamchi elementlar to‘ldiruvchi elementlar shartli belgilar grafiklar spravochniy ma’lumotlar profillar tekstli va raqamli geografik kartasiz biror – bir hududni (materikni, mamlakatni, rayonni) tabiatini, xo‘jaligini va boshqa xususiyatlarini tasavvur qilish qiyin. shuning uchun ham atoqli s o vet geografii l.s.berg «o‘z vatanimizni bilish, o‘rganish uchun dastavval uning yaxshi kartografik tasavvuriga ega bo‘lishimiz lozim» - degan edi. kartografiya fanining asosiy vazifalari: 1. kartografiya – geografik …

3 / 15

jaligini rejalashtirib, geologik qidiruv 62 ishlarini, qurilish ishlarini va xalq xo‘jalik ishlab chiqarish tarmoqlarini yuritib bo‘lmaydi. ayniqsa kartani o‘rta maktakda ko’rsatadi. masalan, v-x sinflarda kartografiyaga tegishli mavzular ilmiy jihatdan o‘rganishdan tashqari, har bir mavzu oxirida karta bilan bajariladigan amaliy ishlarni bajarishga e’tibor berilgan. natijada o‘rta maktabni bitirgan har bir o‘quvchi biror bir materik yoki mamlakatni kartasidan f o ydalanib u hududni yer yuzasini tuzilishi, xo‘jaligi, iqtisodiyotti, madaniyatini qay darajada ekanligini ilmiy jihatdan baholab berish imkoniyatiga ega bo‘ladi. masalan afrika materigini tabiiy kartasidan foydalanib u materikka ilmiy geografik baho berish mumkin. 5. boshqa kartografik ma’lumotlar. boshqa kartografik ma’lumotlarga quyidagilar kiradi: 1. geografik globuslar; 2. geografik atlaslar; 3. topografik karta; 4. joy plani; 5. profil; 6. blok-diogramma; 7. kontur karta. 1. geografik globus – yer ellipsoidining kichraytirib tasvirlangan modelidir. globus o‘rta maktabda geografik darslarida, ayniqsa, b o shlang‘ich sinflarda (3-5 sinflarda) geografik bilim va amaliy ishlarni tushuntirishda muhim ko‘rgazmali qurol bo‘lib xizmat …

4 / 15

tta e’tibor berilmoqda. kosmik rasmlardan f o ydalanib xilma xil kartalar tuzilmoqda va eskilari yangilanmoqda. natijada yangi fan kosmik kartografiya yuzaga keldi va u alohida fan sifatida o‘rganilmoqda. kartografiya fanining boshqa fanlar bilan aloqasi. e’tiboringiz uchun rahmat! image2.png image3.png image4.png image5.png /docprops/thumbnail.jpeg

5 / 15

tarixiy kartografiya va uning xususiyatlari - Page 5

Хотите читать дальше?

Скачайте все 15 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "tarixiy kartografiya va uning xususiyatlari"

qo`qon davlat pedagogika instituti o`zbek tili va adabiyoti yo’nalishi 301-guruh talabasi tursunboyeva dilfuzaning qiyosiy adabiyotshunoslik fanidan tayyorlagan taqdimoti mavzu: tarixiy kartografiya va uning xususiyatlari. kartografiya geografik kartalar to‘g‘risidagi tushunchalarni o‘rganuvchi fandir. karta so‘zi grekcha kartes so‘zidan olingan bo‘lib, xat yozish uchun ishlatiladigan pairus qog‘ozining bir varag‘i, degan ma’noni bildiradi. ba’zi adabiyotlarda karta yer yuzining qog‘ozda kichraytirilgan tasviri deb ham yuritiladi. kartaga berilgan yuqoridagi har ikkala ta’rif ham h o zirgi vaqtdagi karta tushunchasiga to‘g‘ri kelmaydi. chunki kartada yer yuzasi va undagi ob’ektlarnigina emas, balkim yer ostidagi, atmosferadagi voqea va hodisalar, shuningdek, turli tabiiy (tuproq, o‘simlikl...

Этот файл содержит 15 стр. в формате PPTX (733,6 КБ). Чтобы скачать "tarixiy kartografiya va uning xususiyatlari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: tarixiy kartografiya va uning x… PPTX 15 стр. Бесплатная загрузка Telegram