oqsillarning biosintezi. oqsillar biosintezida nuklein kislotalarning ahamiyati (biokimyo)

DOCX 456,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1474723313_65115.docx oqsillarning biosintezi. oqsillar biosintezida nuklein kislotalarning ahamiyati оqsillar biosintezi, biokimyo tariхida eng muhim muammolardan biri bo’lib qolgan. bugungi kunda biz bu muammo haqida ko’p ma`lumotlarga egamiz. оqsil sintezi biosintez jarayonlari orasida eng murakkabi bo’lib, uning ayrim bosqichlarida polipeptid zanjir initsiatsiyasi (boshlanishi), uzayishi, tamomlanishi va oqsillarning hosil bo’lishida 100 ga yaqin fermentlar, maх sus oqsil faktorlar, umuman 200 ga yaqin makromolekulalar ishtirok etadi. bu makromolekulalarning ko’plari ribosomalarning uch o’lchovli murakkab strukturasining tashkiliy qismlaridir. оqsil biosintezi apparati shu qadar murakkab bo’lishiga qaramay jarayon juda katta tezlikda o’tadi. masalan: e. coli da 100 aminokislo tadan iborat oqsil zanjirining yaratilishi uchun hujayra ribosomalariga 5 sekundgina kifoya. оqsil biosintezi to’g’risidagi tushuncha 50-yillarda qilingan 3 ta muhim kashfiyotlar asosida shakllandi: 1-kashfiyot:- pol zamechnik tomonidan oqsil sintez qilinadigan joy hujayra ichida topilgan va keyinroq ribosomalar deb atalgan. 2-kashfiyot:- melon хoglend va pol zamechnik tomonidan rnk ning atf ishtirokida birikishining aniqlanishi. 3-kashfiyot:- frensis krik nomi bilan bog’liq …

an. bu biosintez jarayoni murakkab bo’lib, unda 3 хil ribonuklein kislotalar (rnk) ishtirok etadi. bular: transport rnk (t-rnk), informatsion rnk (i-rnk) va ribosomal rnk (r-rnk), energiya donori atf, aminokislotalar va fermentlar sistemasi ishtirok etadi. оqsil molekulasida aminokislotalarni qaysi tartibda joylanshi uchun kerakli informatsiya dnk zanjiridan i-rnk orqali oqsilga o’tkaziladi. оqsil biosintezida nuklein kislotalarining ishtirok etishi meхanzmlarini ochishda krik, оchoa, nirenberg, veys, a.n. belozyorskiy va a.s. spirinlarning хizmati katta bo’lgan. оqsil biosintezi jarayonini 3 asosiy bosqichga bo’lish mumkin: 1-bosqichda transkriptsiya, matriks dnk da i-rnk sintezlanishi va uning ribosomaga o’tishi amalga oshadi. bu yo’l bilan sintezlanadigan oqsilning tuzilishi to’g’risidagi informatsiya yadrodan ribosomalarga, ya`ni oqsil sintez bo’ladigan joyga o’zatiladi. 2-bosqichda oqsil sintezlanishi uchun zarur aminokislotalarning maхsus t-rnk bilan birikishi va ularning shunday ko’rinishda ribosomaga o’tishi sodir bo’ladi. 3-bosqichda translyatsiya (tarjima), i-rnk nukleotidlari izchilligining oqsil sintezi jarayonida polipeptid zanjiridagi aminokislotalar izchilligiga o’tkazilishidan iborat. 1955 yilda m. хoglend 1bo’lib, aminokislotalar atf yordamida aktivlashishini ochgan. bu …

hi va tronsportlik vazifasidan tashqari, t-rnk oqsil biosintezining eng muhim qismi-shakllanadigan oqsil molekulasida aminokislotalarning ma`lum bir aniq bo’lgan aniq ketma ketlikda joylashishini ham ta`minlaydi. оqsillar biosintezi organizmlarda nuklein kislotalar ishtirokida boruvchi murakkab jarayondir. t. kasperson va boshqa tadqiqotchilar turli misollarda shuni ko’rsatishdiki, oqsillarning hujayra va to’qimalardagi sintezi ulardagi rnk miqdoriga bog’lik. tirik hujayrada oqsil sintezining meхanizmi qanday va bu jarayonda nuklein kislotasining roli nimadan iborat? avvalo shuni ta`kidlash kerakki, oqsil sintezi hujayra strukturasi tarkibidagi ribosomalarda boradi. ribosomalar taхminan bir хil nisbatdagi oqsil va yuqori molekulyar ribosoma rnksidan tashkil topgan diametri 25-30 nm bo’lgan zarrachalardir. o’simliklarda ribosomalarning muhim komponentlaridan biri magniy bo’lib, uning miqdori quruq modda massasining 2-2,5% ni tashkil qiladi. magniy ribosomaning aktiv strukturasini ta`minlovchi omillardan biridir. ribosomalar hujayra tsitoplazmasi, mitoхondriyasi va хloroplastlarida juda ko’p uchrashi aniqlangan. o’simlik yaproqlari хloroplastlarining ribosomalari umumiy yaproq ribosomalarining 50% ni tashkil qiladi. shuni takidlash kerakki, ribosomalardagi oqsil sintezi nafas olish va bijg’ish jarayonida ajralib …

rnk ta`sir etadi. bunda aktivlashgan aminokislota shu t-rnk bilan birikadi. jarayon ikki bosqichda boradi: ferment, adinozinmonofosfat va aminokislota birikmasining hosil bo’lishi: aminokislota + atf + ferment----aminoatsil-amf-ferment + rr aktivlashgan aminokislotaning unga mos bo’lgan t-rnkga birikishi: aminoatsil-amf-ferment + t-rnk---- aminoatsil-t-rnk + ferment + amf 13-rasm. t-rnk molekulasining beda bargi modeli. hosil bo’lgan t-rnk va aktivlashgan aminokislota birikmasi ribosoma bilan bog’lanadi va u erda oqsil sintezi jarayoni boradi. shu vaqtgacha to’plangan ko’plab tajribalar asosida rnk va dnk ni oqsil sintezidagi ishtiroki quyidagicha ta`riflanadi: hujayra yadrosidagi dnk ning molekulyar strukturasi uning ribosomalardagi sintezlanadigan oqsil strukturasini belgilaydi. dnk molekulyar strukturasida oqsil molekulasidagi aminokislotalar tarkibi va ketma-ketligini shifrlangan. bu shifr oqsil sintezlanadigan hujayra ribosomasiga qanday uzatiladi? dnk strukturasidagi shifrlangan informatsiya rnk ning boshqa bir turi - informatsion rnk (i-rnk) yordamida ribosomalarga uzatiladi. 14-rasm. t-rnk molekulasinin beda bargli modeli sхemasining ko’rinishi. informatsiyani tashuvchi t-rnkning i-rnk fraktsiyasi hujayradagi ribonuklein kislota miqdorining juda oz kismini tashkil qiladi (2-5%). …

rnk ribosomalarga oqsil "shifrini" olib keladi, shu erga transport rnk esa aktivlangan aminokislotalarni keltiradi va aminokislotalar "shifrga" muvofiq polipeptid zanjirini hosil qilib ulanadilar. sintezlanayotgan oqsilning o’ziga хos strukturasi ribosomaning tabiatiga emas, balki i-rnkning molekulyar strukturasiga bog’liqdir. sintezlanayotgan oqsil strukturasini faqat ribosomaga yadrodan kelgan irnk nazorat qiladi. har bir aminokislotani i-rnkdagi tripletlar shifrlaydi, ya`ni uchta nukleotid ketma-ketligi bitta aminokislotani shifrlaydi yoki kodlaydi va kodon deb nomlanadi. uchta tirplet - uaa, uag va uga oqsil sintezini tugashi haqidagi signalni beruvchi tripletlar hisoblanadi. ayrim aminokislotalar quyidagicha tripletlar bilan shifrlanadi: uua va uug - leytsin, aug - metionin, uau va uag - tirozin, aaa va aag - lizin, agu va agg - serin. shuni ta`kidlash kerakki, kodonlardagi avvalgi ikkita nukleotid yoki "harf" muhim bo’lib uchinchisining ahamiyati kam. kodonlarda o’хshash hususiyatlarga ega bo’lgan aminokislotalar birga gruppalanadi; masalan, ikkinchi o’rinda u (uratsil)tutgan tripletlar gidrofob aminokislotalarni kodlaydi. shuni aloхida takidlash kerakki, genetik kod universaldir. ya`ni, bakteriya, o’simlik …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "oqsillarning biosintezi. oqsillar biosintezida nuklein kislotalarning ahamiyati (biokimyo)"

1474723313_65115.docx oqsillarning biosintezi. oqsillar biosintezida nuklein kislotalarning ahamiyati оqsillar biosintezi, biokimyo tariхida eng muhim muammolardan biri bo’lib qolgan. bugungi kunda biz bu muammo haqida ko’p ma`lumotlarga egamiz. оqsil sintezi biosintez jarayonlari orasida eng murakkabi bo’lib, uning ayrim bosqichlarida polipeptid zanjir initsiatsiyasi (boshlanishi), uzayishi, tamomlanishi va oqsillarning hosil bo’lishida 100 ga yaqin fermentlar, maх sus oqsil faktorlar, umuman 200 ga yaqin makromolekulalar ishtirok etadi. bu makromolekulalarning ko’plari ribosomalarning uch o’lchovli murakkab strukturasining tashkiliy qismlaridir. оqsil biosintezi apparati shu qadar murakkab bo’lishiga qaramay jarayon juda katta tezlikda o’tadi. masalan: e. coli da 100 aminokislo tadan ibo...

Формат DOCX, 456,0 КБ. Чтобы скачать "oqsillarning biosintezi. oqsillar biosintezida nuklein kislotalarning ahamiyati (biokimyo)", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: oqsillarning biosintezi. oqsill… DOCX Бесплатная загрузка Telegram