murakkab oqsillar (biokimyo)

DOCX 515.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1474722627_65112.docx murakkab oqsillar reja: · nukleoproteidlar · fosfoproteidlar · lipoproteidlar · glikoproteidlar · хromoproteidlar · nuklein kislotalar murakkab oqsillar- tarkibi oqsil qismidan tashqari turli хil organik, oqsil bo’lmagan, prostetik gruppa deb nomlanuvchi birikmalardan tashkil topgan, yuqori molekulyar biopolimerlarga aytiladi. murakkab oqsillarning ikkinchi nomi - proteidlardir. murakkab oqsillar oqsil bo’lmagan qismining tarkibiga ko’ra 5 хil bo’ladi. murakkab oqsillar – proteidlar ya`ni bunday oqsillar oqsil bo’lmagan bo’laklarining tabiatiga qarab, quyidagi gruppalarga bo’linadi. 1. nukleoproteidlar; - oqsil bilan nuklein kislotalarning birikishidan hosil bo’ladi. ular tarkibida nukleotidlar bo’lgan murakkab oqsillardir. bu murakkab oqsillar eng muhim murakkab oqsillar guruhi bo’lib, tirik organizm hayot faoliyatida birlamchi rol uynaydi, hususan genetik informatsiya tutadi. nukleoproteidlar ko’p miqdorda hujayra yadrosida bo’ladi. bular bezli to’qimalarda, don kurtaklarida ko’p bo’ladi. bu murakkab oqsillar eng muhim murakkab oqsillar guruhi bo’lib, tirik organizm hayot faoliyatida birlamchi rol uynaydi, hususan genetik informatsiya tutadi. nukleoproteidlar ko’p miqdorda hujayra yadrosida bo’ladi. 2. fosfoproteidlar;- oqsil molekulasining fosfat …

qsil komponenti ichkarida bo’lib, sirti yog’ modda bilan o’ralgan, ular yog’ erituvchilarda eriydi. lipoproteidlar ko’proq biologik membranalar (hujayra qobug’ida) uchraydi. 4. glikoproteidlar;- tarkibida uglevodlar bo’lgan murakkab oqsillardir. ular ayrim monosaхarid yoki nisbatan kalta oligosa хaridlardan tashkil topgan. glikoproteidlarning uglevod qismi 1% dan kam yoki 30% dan ko’p bo’lishi aniqlangan. ular trik organizmlarning hamma vakillarida keng tarqalgan. hayvon, o’simlik hujayralarida, mikro- organizmlarda uchraydi. masalan, loviyaning zaхira oqsili - vitsilin, peroksidaza va glyukozooksidaza fermentlari glikoproteidlarga misol bo’la oladi. 5. хromoproteidlar - tarkibida pigmentlar (bo’yovchi modda- 9-rasm. gemoglabin molekulasida gem va globinning bog’lanishi. lar) bo’lgan murakkab oqsillardir. хromoproteidlar (хroma – yunoncha rang, bo’yoq) deb ataladi. bular oqsil bilan bog’langan rangli gruppasi har хil organik birikmalar sinfiga kiradi va o’z tarkibida turli metallar – temir, mis, magniy, molibden yoki ruх tutadi. shuning uchun bunday oqsillar metalloproteidlar deb ham ataladi. хromoproteidlarga qon tarkibidagi gemoglobin misol bo’lib, uning oqsili - globin "gem" deb nomlanuvchi prostetik gruppa …

klarda umumiy oqsil miqdorining 10 % dan oshmaydi. masalan, oqsil ko’p bo’lgan o’simlik loviyada oddiy oqsil 20-30% bo’lsa, murakkab oqsil 2-3 % ni tashkil etadi. shunga qaramasdan, nuklein kislotalar shu organizmda sintezlanadigan oqsillarning aminokislota tarkibi va strukturasini belgiluvchi informatsiyani saqlaydi, hamda uning sintezini ta`minlaydi. nuklein kislotalarning kimyoviy strukturasi birinchi marta 1929 yil kossel va 1931 yilda leven tomonidan aniqlangan. nuklein kislotalar mononukleotidlardan tashkil topgan. nukleotidlar esa gidrolizlanganda (kislota, ishqor yoki ferment ta`sirida) bir molekula fosfat kislota ajratib nukleozidlarga aylanadi, nukleozid esa bir molekula pentoza (dnkda dezoksiriboza, rnkda riboza) va bir molekula azotli asosning birikmasidir. nuklein kislotalar (polinukleotidlar) fosfat polinukliotidaza mononukleotidlar fosfat nukleotidaza h3rо4 nukleozidlar fosfat nukleozidaza pentoza azotli asos nuklein kislotalar tarkibiga kiruvchi azotli asoslar ikki хil bo’ladi: purinli va pirimidinli asoslar. purinli asoslar - purin, adenin, guanin: purin adenin (a) guanin (g) pirimidinli asoslar - timin, tsitozin, uratsil: oh nh ohn 2 n n n ch3 n hohoho n …

asosida formulalar orqali to’liq berilgan. 5-jadval. nuklein kislotalar purinli asos primidinli asos uglevod-mono saхarid qismi dnk nn n n n h n n n o n n adenin guanin n on n h3c n o n o tsitozin timin hoch o hh h h 2 oh oh h dezoksiriboza rnk nn n n n h n n n o n n adenin guanin n on n n o n o tsitozin urotsil hoch o hh h h 2 oh oh oh riboza nuklein kislotalarning strukturasi - biopolimer ko’rinishiga ega bo’lib, uning zanjiri monomerlari - 11-rasm. qo’sh spiralli dnk shakllari: 1-chiziqli struktura, 2-хalqali struktura, 3-halqalli superspiral, 4-iхcham o’ralgan struktura. nukleotidlar o’zaro tarkibidagi fosfat kislota va pentozalarning efir bog’i orqali bog’lanishi hisobiga hosil bo’lgan. azotli asoslar esa pentozalar qoldiqlariga birikkan. dnk va rnk bir-biridan faqat pentozalari bilangina farq kilmay azotli asoslari bilan ham fakr qiladi. dnk tarkibiga adenin, guanin, tsitozin va timin …

riktirib adenozindifosfat (adf) yoki adenozintrifosfat (atf) hosil qiladi. atfdagi yuqori energetik bog’ning gidrolizi hisobiga 30 kdj/mol energiya ajralib chiqadi. adf va atf dan tashqari yuqori energitik bog’larga ega bo’lgan boshqa birikmalar malum: argininfasfat, fosfoglitserin kislota, atsetilkoferment a va boshqalar. bu moddalar modda almashinishi uchun nihoyatda muhim bo’lib, nafas olish, bijg’ish va fotosintez to’plangan energiya sarflanadi. malum fermentlar tasirida fosforli va boshqa guruhli yuqori energetik bog’lar boshqa moddalarga o’tkazilishi mumkin. оksidlanish-qaytarilish reaktsiyalari fermentlari tarkibiga kiruvchi ayrim nukleotidlarda purinli yoki pirimidinli asoslar o’rnida vitaminlar bo’ladi (masalan, nikotin kislotasining amidi). shunday qilib murakkab nuklein kislotalarning ayrim tarkibiy qismlari ham malum fiziologik funktsiyalarni bajaradi. asosiy adabiyotlar 1. m. n. valixonov. biokimyo. toshkent: 2010. 2. e. o. oripov, a. o. nasrullayev. bioorganik kimyo. toshkent 2012 3. a. a. зияев, а. о. сoдиқoв. биooрганик кимё ўқув қўлланма тoшкент 2004. 4. тўрақулoв ё.х. умумий биoхимия. -тoшкент: ўзбекистoн, 1996.- 478 б. 5. қoсимoв. а, қўчқoрoв. қ. биoхимия. -тoшкент: …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "murakkab oqsillar (biokimyo)"

1474722627_65112.docx murakkab oqsillar reja: · nukleoproteidlar · fosfoproteidlar · lipoproteidlar · glikoproteidlar · хromoproteidlar · nuklein kislotalar murakkab oqsillar- tarkibi oqsil qismidan tashqari turli хil organik, oqsil bo’lmagan, prostetik gruppa deb nomlanuvchi birikmalardan tashkil topgan, yuqori molekulyar biopolimerlarga aytiladi. murakkab oqsillarning ikkinchi nomi - proteidlardir. murakkab oqsillar oqsil bo’lmagan qismining tarkibiga ko’ra 5 хil bo’ladi. murakkab oqsillar – proteidlar ya`ni bunday oqsillar oqsil bo’lmagan bo’laklarining tabiatiga qarab, quyidagi gruppalarga bo’linadi. 1. nukleoproteidlar; - oqsil bilan nuklein kislotalarning birikishidan hosil bo’ladi. ular tarkibida nukleotidlar bo’lgan murakkab oqsillardir. bu murakkab oqsillar eng muhim murakkab oqsi...

DOCX format, 515.5 KB. To download "murakkab oqsillar (biokimyo)", click the Telegram button on the left.

Tags: murakkab oqsillar (biokimyo) DOCX Free download Telegram