oqsillar tasnifi oddiy va murakkab oqsillar

DOCX 12 sahifa 212,7 KB Bepul yuklash

12 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 212,7 KB

Fayl turi DOCX

Sahifalar 12

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 12

2- mavzu: oqsilarni tasnifi. oddiy va murakkab oqsillar reja: 2.1. oqsillarni tasnifi va tasviri 2.2. oddiy oqsillar. oddiy oqsillarning vazifalari 2.3. murakkab oqsillarning biologik ahamiyati 2.4. xromoproteidlar 2.5. glikoproteidlar 2.6. lipoproteidlar 2.7. fosfoproteidlar 2.8. metalloproteidlar va nukleorproteidlarning biologik roli. 2.1. oqsillarni tasnifi va tasviri oqsillarning qat’iy tasnifi ishlab chiqilmagan bo’lsada ularning hozirda keng qo’llaniladigan tasnifi o’rganilgan. bu tasnifda ularning fizik-kimyoviy xossalari, funktsional va struktur belgilariga ko’ra guruhlarga ajratiladi. fizik-kimyoviy tasnif - oqsillarning bu tasnifi ularning elektrokimyoviy va qutbli /polyarli/ xossalariga asoslangan. elektrokimyoviy belgilari bo’yicha: 1. nordon /nordon funktsional guruhlari ortiqcha bo’ladi; bu polianionlioqsillar/; 2. asosli /asosli guruhlari ortiqcha bo’ladi; bu polikationli oqsillar/; 3. neytral /oqsillar molekulasida nordon va asosli guruhlar balanslashgan bo’ladi/. qutbli belgilari bo’yicha: 1. qutbli yoki gidrofilli oqsillar /yaxshi eruvchi, ko’p qutbli guruhlar saqlaydi/; 2. qutbli emas yoki gidrofobli /juda ko’p qutbli emas qoldiqlar saqlaydi,erimaydi hisob/; 3. amfipatikli yoki amfifilli /ikki yoqlama belgiga ega bo’lgan molekulaning bir qismi …

2 / 12

larga aytiladi. murakkab va oddiy oqsillar ham bir necha guruhlarga bo’linadi. 2.2. oddiy oqsillar – proteinlar oddiy oqsillar amaliy jihatdan barcha hayvonot va o’simlik hujayralarida hamda organizmning ko’pchilik suyuqliklarida (qon plazmasida, sut zardobi va boshqalarda) uchraydi. oddiy oqsillar eruvchanligiga, aminokislota tarkibiga ko’ra guruhlarga bo’linadi – bularga gistonlar, protaminlar, albuminlar, globulinlar, prolaminlar, glyutelinlar va proteinoidlar yoki skleroproteinlar kiradi. gistonlar. gistonlar (grekchadan histos – to’qima) eng oddiy oqsil. bu to’qima oqsili dnk xromatini bilan bog’langan bo’ladi. u barcha yadroli hujayralarda uchraydi, jumladan buqoq bezi, qora taloq, eritrotsitlarda uchrashi aniqlangan. gistonlarning molekulyar massasi 11000 – 24000 atrofida. gistonlar faqat uchlamchi qurilishga ega. gistonning 5 ta turi mavjud. bularga n1, n2a, n2v, n3, n4. baliqlar, qushlar, amfibiylar eritrotsitlari yadrosidan esa giston n5 ajratib olingan. ular kuchli ishqoriy xossaga ega bo’lib, tarkibida lizin va arginin aminokislotalari mavjud. gistonlar ikki xil biologik vazifani bajaradi. 1) strukturali vazifa 2) regulyator vazifa 1. strukturali vazifasi shundan iboratki, giston …

3 / 12

otani ko’p va aminokislota prolinni kam saqlaydi. glyutelinlarga guruchdan olingan orezin va bug’doydan olingan glyutein kiradi. prolaminlar suvda, tuzli eritmalarda, kislota va ishqorlarda erimasligi xarakterlidir. ularni 70% etonal bilan ekstraktsiya qilib olinadi. ularning bu xususiyati ularda qutbli emas aminokislotalar va prolin borligiga bog’liqdir. prolaminlarga bug’doydan olingan gliadinlar, arpadan olingan gordeinlar va makkadan olingan zeinlar misol bo’ladi. albumin va globulinlar. albumin va globulinlar hamma hayvon va o’simliklar to’qimalarida uchraydi. qon oqsillari va boshqa biologik suyuqliklarning, oqsillarning asosiy qismini tashkil etadi. albuminlar suvda va tuzlarning kuchsiz eritmasida yaxshi eriydi. albuminning molekulyar massasi 35000–70000, ular qon zardobida, sutda, tuxum oqsillarida, muskullarda va boshqalarda ko’p uchraydi. albuminlar odam qon plazmasida normada 3–5 % atrofida bo’ladi. ular qutibli va qutibsiz molekulalarni adsorbsiya qiladilar. shu tufayli qon plazmasi albuminlari muhim transport vazifasini bajaradi. globulinlarning molekulyar massasi albuminning molekulyar massasidan katta bo’lib, 100 000 va undan ko’p bo’lishi mumkin. globulinlar ammoniy sulfat tuzining yarim to’yingan eritmasida onson …

4 / 12

y, ipak va boshqalarda uchraydi. ular maxsus erituvchilarda eriydi. bu turkum oqsillar fibrilyar oqsillar bo’lib, ularga biriktiruvchi to’qimalar tarkibiga kiruvchi kollagenlar, keratinlar, elastinlar, ipak fibroinlari kiradi. biologik faol peptidlar biologik faol peptidlar ta’siriga ko’ra quyidagi to’rt guruhga bo’linadi. i - gormonal faollikka ega bo’lgan peptidlar vazopressin oksitotsin adrenokortikotrop glyukagon kaltsitonin melaninstimullovchi gormon rilizing faktori va boshqalar ii – ovqat hazm qilishda ishtirok etuvchi peptidlar 1. gastrin 2. sekretin va boshqalar iii- vazoaktiv peptidlar iv – neyropeptidlar angiotenzinlar, bradikininlar va kallidinlar vazoaktiv peptidlarga kirib, qon tomir tonusiga ta’sir etadi. angiotenzinlar, oktopeptidlar va qon zardobidagi renin ta’sirida hosil bo’ladi. angiotenzin angiotenzinogendan hosil bo’ladi. angiotenzinogen faol bo’lmagan oqsil bo’lib bir qancha proteolitik fermentlarni (tripsin va renin ta’sirida quyidagi sxema bo’yicha boradi) asp-arg-van-tir-ile- gis-pro-fen bradikinin – polipeptid bo’lib quyidagi tuzilishga ega: kollidin – dekapeptid bo’lib faol bo’lmagan plazmin oqsilidan kinogen hosil bo’ladi va bradikinindan oxirgi aminokislota qoldig’i bilan farq qiladi. hamma hayvon to’qimasida va …

5 / 12

anadi. oqsillar molekulasining shakli va o’lchami. oqsil yuqori molekulali biopolimerlar bo’lib molekulyar massasi bir necha ming va million dalton atrofida bo’ladi. oqsil molekulalarining shakli ultratsentrifugalash, rentgenostruktura analizi asosida yoki elektron mikroskopda aniqlanadi. tekshirishlar shuni ko’rsatdiki oqsil molekulalari har uch o’lchami bo’yicha assimetrik moddalardir. ayrim oqsillar molekulasi globulyar (sharsimon) shaklida, ko’pchiligi esa fibrilyar (ipsimon) holda bo’ladi. masalan: elastin oqsil molekulasini diametri 70 nm bo’lib oval shaklida, gemoglobin oqsilini diametri 220 nm bo’lib ozgina cho’zinchoq shaklda, miozin molekulasini diametri 100 nm bo’lib uzunligi ming angstremga teng. shunday qilib miozin oqsili tolasimon bo’ladi. 2.3. murakkab oqsillar yoki aralash makromolekulalar – proteidlar murakkab oqsillar tarkibi oqsilli qismdan va turli xil birikmalardan iborat oqsilmas – prostetik guruhdan tashkil topadi. proteidlarning nomi prostetik guruhning nomiga bog’liq bo’ladi. ular gidroliz qilinganda aminokislota tabiatiga ega bo’lmagan moddalar ham hosil bo’ladi. murakkab oqsillar o’z navbatida bir necha guruhga bo’linadi. murakkab oqsillar prostetik guruhining tabiatiga qarab quyidagilardan iborat bo’ladi: a) …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 12 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"oqsillar tasnifi oddiy va murakkab oqsillar" haqida

2- mavzu: oqsilarni tasnifi. oddiy va murakkab oqsillar reja: 2.1. oqsillarni tasnifi va tasviri 2.2. oddiy oqsillar. oddiy oqsillarning vazifalari 2.3. murakkab oqsillarning biologik ahamiyati 2.4. xromoproteidlar 2.5. glikoproteidlar 2.6. lipoproteidlar 2.7. fosfoproteidlar 2.8. metalloproteidlar va nukleorproteidlarning biologik roli. 2.1. oqsillarni tasnifi va tasviri oqsillarning qat’iy tasnifi ishlab chiqilmagan bo’lsada ularning hozirda keng qo’llaniladigan tasnifi o’rganilgan. bu tasnifda ularning fizik-kimyoviy xossalari, funktsional va struktur belgilariga ko’ra guruhlarga ajratiladi. fizik-kimyoviy tasnif - oqsillarning bu tasnifi ularning elektrokimyoviy va qutbli /polyarli/ xossalariga asoslangan. elektrokimyoviy belgilari bo’yicha: 1. nordon /nordon funktsional guruhlari orti...

Bu fayl DOCX formatida 12 sahifadan iborat (212,7 KB). "oqsillar tasnifi oddiy va murakkab oqsillar"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: oqsillar tasnifi oddiy va murak… DOCX 12 sahifa Bepul yuklash Telegram