surtmalar

DOCX 18 pages 1.0 MB Free download

18 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.0 MB

File type DOCX

Pages 18

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 18

mavzu № 4: yumshoq dori shakllari. retseptning tuzilishi, shakllari va yozish qoidalarini. re’ja: · 1. surtmalar, pastalar, liminentlar · 2. shamchalar, tayoqchalar · 3. retsept va uning tuzulishi · 4. umumiy retseptura. retseptning yozish qonun-qoidalari · 5. retsept blankalari yumshoq dori shakllari yumshoq dori shakllariga quyidagilar kiradi: surtmalar (maz), pastalar, linimentlar, shamchalar, plastirlar. surtmalar surtma (bosh kelishik birlik sonda - unguentum, qaratqich kelishik birlik sonda - unguenti). surtma yumshoq dori shakli bo‘lib, asosan tana sirtiga surtish uchun ishlatiladi. surtmalar yuqori darajada qovushqoqlikga ega bo‘lgan gomogen massa bo‘lib, teri yoki shilliq qavatlar yuzasida tekis, sidirilib ketmaydigan parda xosil qila oladi. surtmalar murakkab dori shakli bo‘lib eng kamida 2 ta tarkibiy qism: ta’sir ko‘rsatuvchi (basis) va shakl beruvchi (surtma asoslari - constituens) moddalardan iborat bo‘ladi. shakl beruvchi moddalar yuqori darajada sifatli bo‘lishlari va quyidagi xossalarga ega bo‘lmoqliklari zarur: · yorug‘lik nuri, havo, harorat ta’sirida buzilmasliklari · dori vositalari bilan kimyoviy reaksiyaga kirishmasliklari …

2 / 18

ng ishlatiladi. 2. vazelin moyi (oleum vaselini) – rangsiz, hidsiz, ta’msiz, yog‘simon konsistensiyaga ega suyuqlik bo‘lib, suvda erimaydi. teri va shilliq qavatlardan yomon so‘riladi. 3. lanolin (lanolinum) – qo‘ylarning junini yuvish orqali ajratib olinadi. suvda erimaydi, saqlanganda buzilmaydi, organik erituvchilarda yaxshi eriydi. lanolin 2 xil: suvli va suvsiz bo‘ladi. lanolin 26 – 42 °s da eriydi, teridan yaxshi so‘riladi, shu sababli undan tayyorlangan surtmalar rezorbtiv ta’sirga ega. suvsiz lanolin 150% gacha o‘ziga suv shimadi va undan tayyorlangan surtmalar asosan suyuqlik ko‘p ajralayotgan yaralar yuzasiga qo‘yiladi. 4. spermatset (spermacetum) – kitsimon dengiz hayvoni – kas’halotlarning ichki yog‘idan ajratib olinadi. hidsiz, suvda erimaydi, 45 – 54 °s da eriydi. surtma asosi sifatida mustaqil qo‘llanilmaydi. boshqa asoslarga gigroskoplik, zichlilik va elastiklik xossasini oshirish uchun ko‘shiladi. 5. tozalangan cho‘chka yog‘i (adeps suillus depuratus). cho‘chqa charvisini eritish yo‘li bilan olinadi. oq, bir xil massa bo‘lib 34 – 46 °s da eriydi. yaxshi tarafi shundaki u …

3 / 18

larning nomi va miqdori yoziladi. keyin m.f. unguentum yoziladi, so‘ngra d.s. yoziladi. misol. tarkibida 10% rux oksidi b°lgan 20 g surtmaga retsept yozilsin. hisob: 100,0 – 10,0 20,0 - x x = 2,0 demak tarkibida 10% rux oksidi bo‘lgan 20 g surtma tayyorlash uchun 2 g rux oqsidi olish kerak ekan. rp.: zinci oxydi 2,0 vaselini ad 20,0 m.f. unguentum d.s. jarohatlangan joyga surtish uchun. agar surtma tarkibiga 1 ta dorivor modda kirgan bo‘lsa va surtma asosi sifatida vazelin olingan bo‘lsa, bunday xolda retsept qisqartirilgan xolda yoziladi. retsept unguenti so‘zidan boshlanadi va dori moddasini nomi, miqdori ko‘rsatiladi, keyin esa d.s. yoziladi. rp.: unguenti zinci oxydi 10% - 20,0 d.s. jarohatlangan joyga surtish uchun. qisqartirilgan ko‘rinishda ofitsinal surtmalar yoziladi. ofitsinal surtmalar davlat farmakopeyasiga keltirilgan bo‘ladi. ularga quyidagilarni kiritish mumkin: · rux surtmasi (unguentum zinci) · sariq simob surtmasi (unguentum hydrargyrum oxydum flavum) · oq simob surtmasi (unguentum hydrargyrum oxydum album) · …

4 / 18

ezin va 25% rux oksidi bo‘lsin. hisob: anestezin 100,0 – 5,0 rux oksidi 100,0 – 25,0 50,0 – x x = 2,5 50,0 – x x = 12,5 rp.:anaesthesini 2,5 zinci oxydi 12,5 vaselini ad 50,0 m.f. pasta d.s. terining zararlangan qismiga surish uchun. ofitsinal pastalar qisqartirilgan holda yoziladi. ularga quyidagilar kiradi: - pasta antiseptica biologica - antiseptik biologik pasta; - pasta zinci - rux pastasi; - pasta zinci-salicylata - rux-salitsilatli pasta; - pasta zinci-naphthalani cum streptocido - rux-naftalan pastasi streptotsid bilan. misol. 40,0 ofitsinal rux pastasi yozish buyurilsin. rp.: pastae zinci 40,0 d.s. terining zararlangan qismiga surtish uchun. linimentlar linimentlar (bosh kelishik birlik sonda - linimentum, qaratqich kelishigi birlik sonda - linimenti). bu suyuq surtma dori shakli bo‘lib sirtga ishlatiladi. linimentlar quyuqroq bo‘lishi mumkin lekin tana haroratida erib, suyuq xolatga aylanishlari kerak. bunday linimentlar yumshoq dorilar qatoriga kiritiladi. hozirgi vaktda tayyor linimentlar chiqariladi. ularni tayyorlashda suyuq moylar qo‘llaniladi: zig‘ir …

5 / 18

ppositorium). dozalarga bo‘lingan dorivor moddalar bo‘lib, uy haroratida qattiq, tana haroratida esa erib ketadi. shamchalar to‘g‘ri ichak (suppositoria rectalia), qinga (suppositoria vaginalia) bo‘shlig‘iga quyish uchun ishlatiladi. bundan tashqari tayeqchalar (bacilli) іam bo‘ladi. shamchalarni tayyorlashda asos sifatida ta’sirlantiruvchi ta’sirga ega bo‘lmagan va tana haroratida eriydigan va shillik qavat orqali yomon so‘riladigan, shuningdek dori moddalari bilan kimyoviy reaksiyaga kirishmaydigan asoslar tanlash zarurdir. bunday talabga kakao moyi (oleum cacao) va yapon korichnik moyi (oleum cinnamoni pedunculari) javob beradi. shamchalar shaklida dorilar mahalliy va umumiy ta’sir uchun qo‘llaniladi. to‘g‘ri ichak shamchalari rezorbtiv ta’sir qilish xususiyatiga egadir (umumiy ta’sir). shuning uchun ham zaharli va kuchli ta’sir qiluvchi moddalarni shamcha holida ishlatganda ularning miqdori terapevtik dozadan oshmaslik kerak. to‘g‘ri ichak shamchalari konus yoki silindr shaklida bo‘lib og‘irligi 1,1 dan 4,0 gacha bo‘ladi. qin shamchalari esa dumaloq (globuli) yoki tuxumsimon (ovula) va yassi (pessaria) holatda bo‘lib og‘irligi 1,5 dan 6,0 gacha bo‘ladi. retseptlarda shamchalar qisqartirilgan (ofitsinal bo‘lganlari) …

Want to read more?

Download all 18 pages for free via Telegram.

Download full file

About "surtmalar"

mavzu № 4: yumshoq dori shakllari. retseptning tuzilishi, shakllari va yozish qoidalarini. re’ja: · 1. surtmalar, pastalar, liminentlar · 2. shamchalar, tayoqchalar · 3. retsept va uning tuzulishi · 4. umumiy retseptura. retseptning yozish qonun-qoidalari · 5. retsept blankalari yumshoq dori shakllari yumshoq dori shakllariga quyidagilar kiradi: surtmalar (maz), pastalar, linimentlar, shamchalar, plastirlar. surtmalar surtma (bosh kelishik birlik sonda - unguentum, qaratqich kelishik birlik sonda - unguenti). surtma yumshoq dori shakli bo‘lib, asosan tana sirtiga surtish uchun ishlatiladi. surtmalar yuqori darajada qovushqoqlikga ega bo‘lgan gomogen massa bo‘lib, teri yoki shilliq qavatlar yuzasida tekis, sidirilib ketmaydigan parda xosil qila oladi. surtmalar murakkab dori shakli bo‘lib e...

This file contains 18 pages in DOCX format (1.0 MB). To download "surtmalar", click the Telegram button on the left.

Tags: surtmalar DOCX 18 pages Free download Telegram