yumshoq dori shakllari

PPTX 22 pages 1.1 MB Free download

22 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.1 MB

File type PPTX

Pages 22

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 22

2-farg’ona tibbiyot kolleji “umumkasbiy fanlar” kafedrasi 2-farg’ona tibbiyot kolleji “umumkasbiy fanlar” kafedrasi “farmakologiya va retseptura” fanidan tuzuvchi: komilov shohmirzo mavzu № 4: yumshoq dori shakllari. retseptning tuzilishi, shakllari va yozish qoidalarini. re’ja: 1. surtmalar, pastalar, liminentlar 2. shamchalar, tayoqchalar 3. retsept va uning tuzulishi 4. umumiy retseptura. retseptning yozish qonun-qoidalari 5. retsept blankalari yumshoq dori shakllariga quyidagilar kiradi: surtmalar (maz), pastalar, linimentlar, shamchalar, plastirlar. surtmalar surtma (bosh kelishik birlik sonda - unguentum, qaratqich kelishik birlik sonda - unguenti). surtma yumshoq dori shakli bо‘lib, asosan tana sirtiga surtish uchun ishlatiladi. surtmalar yuqori darajada qovushqoqlikga ega bо‘lgan gomogen massa bо‘lib, teri yoki shilliq qavatlar yuzasida tekis, sidirilib ketmaydigan parda xosil qila oladi. surtmalar murakkab dori shakli bо‘lib eng kamida 2 ta tarkibiy qism: ta’sir kо‘rsatuvchi (basis) va shakl beruvchi (surtma asoslari - constituens) moddalardan iborat bо‘ladi. shakl beruvchi moddalar yuqori darajada sifatli bо‘lishlari va quyidagi xossalarga ega bо‘lmoqliklari zarur: yorug‘lik nuri, havo, …

2 / 22

ida 2 va undan ortiq dori) bо‘ladi. pastalar pasta (bosh kelishik birlik sonda - pasta, qaratqich kelishik birlik sonda - pastae). bu quyuq surtma hisoblanadi. tarkibida 20% dan 60% gacha sochma holdagi quruq moddalar (talk, kraxmal, rux oksidi, oq tuproq - talcum, amylum, zinci oxydum, bolus alba) va boshqalar bо‘ladi. bundan tashqari pastalar adsorbsiya va quritish xossalari bilan bir qatorda yallig‘lanishga qarshi ta’siri ham bor. pastalar magistral va ofitsinal bо‘ladi. magistral pastalarga retseptlar faqat kengaytirilgan shaklda yozilib, pasta tarkibiga kiruvchi barcha ingrediyentlarning nomi va miqdori kо‘rsatiladi. retsept m.f. pasta keyin d.s. deb tamomlanadi. linimentlar linimentlar (bosh kelishik birlik sonda - linimentum, qaratqich kelishigi birlik sonda - linimenti). bu suyuq surtma dori shakli bо‘lib sirtga ishlatiladi. linimentlar quyuqroq bо‘lishi mumkin lekin tana haroratida erib, suyuq xolatga aylanishlari kerak. bunday linimentlar yumshoq dorilar qatoriga kiritiladi. hozirgi vaktda tayyor linimentlar chiqariladi. ularni tayyorlashda suyuq moylar qо‘llaniladi: zig‘ir yog‘i (oleum gossypii), kungabokar moyi (oleum …

3 / 22

yoviy reaksiyaga kirishmaydigan asoslar tanlash zarurdir. bunday talabga kakao moyi (oleum cacao) va yapon korichnik moyi (oleum cinnamoni pedunculari) javob beradi. shamchalar shaklida dorilar mahalliy va umumiy ta’sir uchun qо‘llaniladi. tо‘g‘ri ichak shamchalari rezorbtiv ta’sir qilish xususiyatiga egadir (umumiy ta’sir). shuning uchun ham zaharli va kuchli ta’sir qiluvchi moddalarni shamcha holida ishlatganda ularning miqdori terapevtik dozadan oshmaslik kerak. tо‘g‘ri ichak shamchalari konus yoki silindr shaklida bо‘lib og‘irligi 1,1 dan 4,0 gacha bо‘ladi. qin shamchalari esa dumaloq (globuli) yoki tuxumsimon (ovula) va yassi (pessaria) holatda bо‘lib og‘irligi 1,5 dan 6,0 gacha bо‘ladi. retseptlarda shamchalar qisqartirilgan (ofitsinal bо‘lganlari) shaklda yozilsa, suppozitoriy sо‘zidan boshlanib, keyin esa cum qо‘shimchasi bilan yozilib, dorining nomi, dozasi kо‘rsatiladi. retsept d.t.d.n... in charta cerata deb signaturani yoritish bilan tugallanadi. misol. tarkibida 0,2 ixtiol saqlagan 10 ta ofitsinal tо‘g‘ri ichak shamchasiga retsept yozilsin va 1ta shamchadan ertalab va kechkurun tо‘g‘ri ichakka quyish buyurilsin. rp.: suppositorium cum ichthyolo 0,2 d.t.d.n.10 …

4 / 22

ept quyidagi tarkibdan iborat: 1. inscriptio i – boshlangich qism bо‘lib unda davolash muassasasining nomi, manzili va telefon raqami kо‘rsatiladi. 2. nomen aegroti - bemorning ismi-sharifi, yoshi (ayniqsa bolalar va qarilarning) kо‘rsatiladi. 3. inscriptio ii – bu bо‘limda retsept yozilgan sana kо‘rsatiladi. 4. nomen medici – retsept yozgan shifokorning ismi-sharifi. 5. invocatio – shifokorning dorini tayyorlash bо‘yicha farmatsevtga murojaati bо‘lib - recipe - “ “olgin”, qisqacha ““rp.:” yoziladi. 6. designatio materiarum – ushbu retseptda keltirilgan dori tarkibi. u quyidagilardan iborat: remedium basis - dori tarkibidagi asosiy modda; remedium adjuvans - yordamchi vosita bо‘lib, asosiy moddani ta’sirini kuchaytiradi; remedium corrigens - asosiy moddani ta’mi va hidini tо‘g‘irlaydi; remedium constituens - doriga ma’lum shakl beradigan modda. adjuvans va corrigens faqat zarur xolatdagina asosiy moddaga q°shiladi. 7. subscriptio – dorini kerakli shaklda tayyorlash, miqdori va qanday idishda berilishi bо‘yicha farmatsevtga kо‘rsatma. 8. signatura – dorini qanday va necha marta qо‘llash bо‘yicha bemor yoki …

5 / 22

ish qoidalari retsept shifokorning bemorga tavsiya qilgan dorilarini qanday tayyorlab, uni qanday ishlatishi tо‘g‘risidagi dorixonaga va bemorga qilgan yozma murojaatidir. retsept sо‘zi - olingan, olinishi zarur bо‘lgan ma’noni bildiruvchi «receptum» sо‘zidan kelib chiqqan. retsept aniq, ravon husnixat bilan siyoh yoki sharikli ruchkada yoziladi. retsept yuridik va hisobot hujjati hisoblanganligi uchun retseptda tо‘g‘rilashga, bо‘yashga ruxsat etilmaydi. shifokor dorini quyidagi tasdiqlangan maxsus retsept blankalariga yozadi. dorini tо‘la narxiga sotib olish uchun. ba’zi bir guruh bemorlarga dorini bepul olish uchun. giyohvandlik (narkotik) vositalarini olish uchun. dorini tо‘la narxiga sotib olish uchun quyidagi retsept blankasi о‘zbekiston respublikasi sog‘liqni saqlash vazirining 2010 yil 18 iyundagi 191- buyrug‘i bilan tasdiqlangan. retsept blanki bu retsept blankasida retsept qismining о‘lchami 105 x 148 mm, koreshogining о‘lchami 70 x 148 mm bо‘lib, ikkala qismi ham bir vaqtda tо‘ldiriladi. ba’zi bir guruh bemorlarga dorini bepul olish uchun quyidagi retsept blankasi tо‘ldiriladi. giyohvandlik vositalarini olish uchun retsept zz № xxxxxxx (davolash …

Want to read more?

Download all 22 pages for free via Telegram.

Download full file

About "yumshoq dori shakllari"

2-farg’ona tibbiyot kolleji “umumkasbiy fanlar” kafedrasi 2-farg’ona tibbiyot kolleji “umumkasbiy fanlar” kafedrasi “farmakologiya va retseptura” fanidan tuzuvchi: komilov shohmirzo mavzu № 4: yumshoq dori shakllari. retseptning tuzilishi, shakllari va yozish qoidalarini. re’ja: 1. surtmalar, pastalar, liminentlar 2. shamchalar, tayoqchalar 3. retsept va uning tuzulishi 4. umumiy retseptura. retseptning yozish qonun-qoidalari 5. retsept blankalari yumshoq dori shakllariga quyidagilar kiradi: surtmalar (maz), pastalar, linimentlar, shamchalar, plastirlar. surtmalar surtma (bosh kelishik birlik sonda - unguentum, qaratqich kelishik birlik sonda - unguenti). surtma yumshoq dori shakli bо‘lib, asosan tana sirtiga surtish uchun ishlatiladi. surtmalar yuqori darajada qovushqoqlikga ega bо‘lgan g...

This file contains 22 pages in PPTX format (1.1 MB). To download "yumshoq dori shakllari", click the Telegram button on the left.

Tags: yumshoq dori shakllari PPTX 22 pages Free download Telegram