surtmalar (unguenta)

PPTX 33 pages 153.4 KB Free download

33 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 153.4 KB

File type PPTX

Pages 33

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 33

tta termiz fililali davolash fakulteti 206-b guruh talabasi vazirov diyorbekning farmakologiya fanidan tayyorlagan mavzu:yumshoq dori shakllari reja: surtmalar pastalar krem gel linimentlar shamchalar (suppozitoriylar) plastirlar surtmalar (unguenta) (unguentum, unguenti) surtma – dozalanmagan yumshoq dori shakli bo’lib, asosan tana sirtiga surtish uchun ishlatiladi. yuqori darajada surtilish xususiyatiga ega bo’lgan gomogen massa, teri yoki shilliq qavatlar yuzasida tekis, sidirilib ketmaydigan parda hosil qiladi. surtmalar murakkab dori shakli hisoblanadi, kamida 2 ta tarkibiy qism: shakl beruvchi (surtma asoslari - constituens) hamda bir yoki bir necha ta’sir ko’rsatuvchi moddalardan (basis) iborat bo’ladi. shuningdek, stabilizatorlar, sirt-faol moddalar, konservantlar va boshqa yordamchi moddalar saqlashi mumkin. shakl beruvchi moddalar yuqori darajada sifatli bo’lishi va quyidagi talablarga javob berishi kerak: quyosh nuri, havo harorati kabi tabiiy ta’sirlarda buzilmaslik; antimikrobial barqarorlik; dori vositalari bilan kimyoviy reaksiyaga kirishmaslik, fiziko-kimyoviy barqarorlik; yumshoq konsistensiya, yuqori darajada surtilish va tana haroratida erib ketish; biologik zarar bermaslik, ba’zi hollarda teridan yaxshi so’rilish; tannarxi arzon …

2 / 33

i ko’rsatiladi. reseptda surtma asosi ko’rsatilmagan bo’lsa odatda vazelin ishlatiladi. surtilish yuzasiga ko’ra reseptda dermatologik surtmalar miqdori 20,0-100,0 gacha, oftalmologik surtmalar 5,0-10,0 gacha yoziladi. surtma asosi sifatida vazelin emas, qandaydir boshqa maxsus asos qo’llanilganda faqat kengaytirilgan resept yoziladi. rp.: dan keyin qaratqich kelishigi bosh harfda dori moddasining nomi, miqdori grammlarda yoki ta’sir birliklarida yoziladi. ikkinchi satrda qaratqich kelishigi bosh harfda surtma asosi nomi va miqdori, umumiy hajmgacha (“ad” – gacha) yetkazilishi ko’rsatiladi. uchinchi satrda m.f. unguentum, to’rtinchi satrda esa d.s. yoziladi. misol. tarkibida 1% neomisin sulfat bo’lgan 50 g lanolin asosli surtmaga resept yozilsin. hisob: 100,0 – 1,0 50,0 – x x = 0,5 demak tarkibida 1% neomisin sulfat bo’lgan 50 g surtma tayyorlash uchun 0,5 g neomisin sulfat olish kerak. rp.: neomisini sulfatis 0,5 lanolini ad 50,0 m.f. unguentum d.s. jarohatlangan joyga surtish uchun. agar surtma tarkibiga 1 ta dorivor modda kirgan bo’lsa va surtma asosi sifatida vazelin olingan …

3 / 33

surtmasi (unguentum xeroformium) misol. 10,0 ofisinal ruxli surtma yozish buyurilsin. rp.: unguenti zinci 10,0 d.s. ko’zga surtish uchun. pastalar (pasta, pastae) bu yumshoq, dozalanmagan dori shakli bo’lib, tarkibida 20% dan 60% gacha sochma holdagi quruq moddalar – talk (talcum), kraxmal (amylum), rux oksidi (zinci oxydum), oq tuproq (bolus alba) va boshqalar saqlaydi. shu sababli, pastalarda yallig’lanishga qarshi ta’siri bilan bir qatorda adsorbsiya va quritish xossalari ham bor. pasta xuddi surtmalar kabi, asosiy dori moddasi (basis) hamda surtma asosi deb ataladigan shakl beruvchi moddadan (constituens) iborat. pastalar magistral va ofisinal bo’ladi. magistral pastalarga reseptlar faqat kengaytirilgan shaklda yozilib, pasta tarkibiga kiruvchi barcha ingredientlarning nomi va miqdori ko’rsatiladi. resept m.f. pasta, keyin d.s. deb tamomlanadi. misol. 50 g vazelinli pasta uchun resept yozing. uning tarkibida 5% anestezin va 25% rux oksidi bo’lsin. hisob: anestezin 100,0 – 5,0 50,0 – x х= 50*5/100=2,5 anestezin rux oksidi 100,0 – 25,0 50,0 – x х=50*25/100=12,5 …

4 / 33

tilmaydi. qisqartirilgan shaklda rp.: crem hydrocortisoni 0,1 — 10,0 d. s. terining jarohatlangan joyiga surtish uchun. yoki, rp.: crem hydrocortisoni 1 % — 10,0 d. s. terining jarohatlangan joyiga surtish uchun murakkab tarkibli kremlar ko’pincha ofisinal bo’ladi va reseptda asosan qisqartirilgan holda yoziladi. rp.: crem «belogent» 30,0 d. s. terining jarohatlangan joyiga surtish uchun. гел (gel) гел — yumshoq, dozalanmagan, qovushoq konsistensiyaga ega, ofisinal dori shakli bo’lib, teri kasalliklarini davolash va rezorbtiv samara olish uchun buyuriladi. gel asosiy ta’sir qiluvchi modda (basis), shakl beruvchi indifferent moddadan (constituens) iborat. gel tayyorlashda shakl beruvchi modda sifatida, surtmalardan farqli o’laroq, jelatin yoki agar-agar qo’llaniladi. surtma va pastalar kabi, reseptda qisqartirilgan holda yoziladi. shakl beruvchi modda ko’rsatilmaydi. rp.: belgisidan keyin qaratqich kelishigi bosh harfda dori shaklining nomi (gel), so’ngra qaratqich kelishigi bosh harfda dori moddasining nomi, konsentrasiyasi (foiz yoki grammlarda), tiredan keyin gelning og’irligi grammlarda ko’rsatiladi: masalan: rp.: gel troxevasin 2 % — 40,0 …

5 / 33

100,0 – 5,0 75,0 – x х=75*5/100=3,75 skipidar metilsalisilat 100,0 – 10,0 75,0 – x x=75*10/100=7,5 metilsalisilat rp.: olei terebinthinae 3,75 methyli salicylatis 7,5 olei gossypii ad 75,0 m.f. linimentum d.s. jarohatlangan teriga surtish uchun ofisinal linimentlar misol. 5% li 25,0 ofisinal sintomisin linimentga resept yozilsin, yaralarga surtish buyurilsin. rp.: linimenti synthomycini 5%-25,0 d.s. yaralarga surtish uchun. shamchalar (suppozitoria) (suppositorium, suppositoria) shamchalar mahalliy va rezorbtiv samara olish uchun to’gri ichak (suppositoria rectalia), qin (suppositoria vaginalia) bo’shlig’iga qo’yish uchun ishlatiladi. bundan tashqari siydik yo’llari, bachadon bo’yniga qoyish uchun tayoqchalar (bacilli) ham mavjud. shamchalarni tayyorlashda asos sifatida qitiqlovchi ta’sirga ega bo’lmagan, tana haroratida eriydigan va shilliq qavat orqali yomon so’riladigan, shuningdek dori moddalari bilan kimyoviy reaksiyaga kirishmaydigan asoslar tanlash zarurdir. bunday talablarga: 1) kakao moyi (oleum cacao) va 2) butirol (butyrolum); 3) jelatin-gliserinli massa (massa gelatinosa); 4) polietilenoksid (polyaethylenoxydum); 5) yapon korichnik moyi (oleum cinnamoni pedunculari) javob beradi. to`gri ichak shamchalari konus …

Want to read more?

Download all 33 pages for free via Telegram.

Download full file

About "surtmalar (unguenta)"

tta termiz fililali davolash fakulteti 206-b guruh talabasi vazirov diyorbekning farmakologiya fanidan tayyorlagan mavzu:yumshoq dori shakllari reja: surtmalar pastalar krem gel linimentlar shamchalar (suppozitoriylar) plastirlar surtmalar (unguenta) (unguentum, unguenti) surtma – dozalanmagan yumshoq dori shakli bo’lib, asosan tana sirtiga surtish uchun ishlatiladi. yuqori darajada surtilish xususiyatiga ega bo’lgan gomogen massa, teri yoki shilliq qavatlar yuzasida tekis, sidirilib ketmaydigan parda hosil qiladi. surtmalar murakkab dori shakli hisoblanadi, kamida 2 ta tarkibiy qism: shakl beruvchi (surtma asoslari - constituens) hamda bir yoki bir necha ta’sir ko’rsatuvchi moddalardan (basis) iborat bo’ladi. shuningdek, stabilizatorlar, sirt-faol moddalar, konservantlar va boshqa yordamc...

This file contains 33 pages in PPTX format (153.4 KB). To download "surtmalar (unguenta)", click the Telegram button on the left.

Tags: surtmalar (unguenta) PPTX 33 pages Free download Telegram