axloq falsafasi (etika)

PPTX 48 pages 1.7 MB Free download

48 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.7 MB

File type PPTX

Pages 48

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 48

powerpoint presentation 1 falsafa falb204 axloq falsafasi (etika) 11 mavzu iqtisodiyot va pedagogika universiteti samarqand kampusi usmonov farrux nasirdinovich pedagogika va ijtimoiy-gumanitar fanlar kafedrasi dotsenti ma”lumotlar bazasi 1 mavzu: axloq falsafasi (etika) reja: 1. etikaning moxiyati va axamiyati. 2. falsafa tarixida sharq va g'arb mutafakkirlari ijodida axloqiy qarashlar. 3. axloqning funtssiyalari: motivatsiya, o'z o'zini boshqarish, ijodiylik. 4. axloqiy tamoyillar va axloq kategoriyalar mazmuni tayanch iboralar odob, xulq, axloq, gedonizm, evdemonizm, etika, odobnoma, axloq ilmi, yaxshilik va yomonlik, adolat axloqshunoslik bir necha ming yillik tarixga ega bo'lgan qadimiy fan. evropada esa «etika» nomi bilan mashhur «ilmi ravish» «ilmi axloq» «axloq ilmi» «odobnoma» “etika” atamasini arastu ilmiy muomalaga kiritgan. arastu fanlarni tasnif qilarkan, ularni uch guruhga bo'ladi: nazariy, amaliy va ijodiy. nazariy falsafa, matematika va fizikani amaliy ijodiy san'at, hunarmandchilik va amaliy fanlar etika va siyosatni shunday qilib, qadimgi yunonlar axloq haqidagi ta'limotni fan darajasiga ko'targanlar va «etika» deb ataganlar. qaysi biri …

2 / 48

eng qamrovli qismini bildiradi axloqshunoslik-axloqni bayon qiladi tushuntiradi o'rgatadi axloqshunoslik insoniyat o'z tajribasi orqali erishgan donishmandlik namunalarini hikmatlar, naqllar, matal-maqollar tarzida bayon etadi, kishilarni axloqiy qonun-qoidalarga o'rgatadi, ularga axloqning mohiyatini tushuntiradi va falsafiy xulosalar chiqaradi. ya'ni axloqshunoslik fanida aflotun, arastu, epikur, sitseron, seneka, avgustin, forobiy, ibn sino, g'azzoliy, nasafiy, spinoza, kant, hegel, shopengauer, foerbax, kirkegaard, nitsshe, vl. solovyov, losskiy singari buyuk faylasuflar yaratgan axloq nazariyasiga doir ta'limotlar bilan birgalikda «panchatantra», «qutadg'u bilik», «qobusnoma», sa'diyning «guliston», jomiyning «bahoriston», navoiyning «mahbub ul-qulub», montenning «tajribanoma», laroshfukoning «hikmatlar», gulxaniyning «zarbulmasal» kabi amaliy axloqqa bag'ishlangan asarlari ham o'z mustahkam o'rniga ega qadimiy ona sayyoramizdagi hayot odatda uch olamdan iborat deb qabul qilingan. har uchalasiga ham paydo bo'lish, rivojlanish, o'zini muhofaza qilish, nasl qoldirishga intilish instinkti berilgan va hayotining bir kunmas–bir kun o'lim bilan nihoya topish qismati belgilangan. nabotot hayvonot bashariyat diniy daxriy insonning paydo bo'lishi eng bahsli muammolardan biri hisoblanadi diniy–e'tiqodiy nuqtai nazardan odamni xudo …

3 / 48

yot burch jamiyat, davlat va shaxslarga nisbatan muayyan individdagi munosabat, ular oldidagi majburiyat vijdon vijdon – zigmund froyd ta'biri bilan aytganda, a'lo men, men ustidan nazorat o'rnatib, uni boshqarib turuvchi ikkinchi bir, yuqori darajadagi men. nomus burch bilan bog'liq bo'lsa, ikkinchi jihatdan, qadr–qimmat tushunchasiga aloqador. zero, nomus mohiyatan shaxsning o'z qadr–qimmatini anglab etishi, shu qadr–qimmatning jamiyat tomonidan tan olinishi yoki olinmasligiga nisbatan bo'ladigan munosabati bilan belgilanadi. or nomus beor odam – o'z sha'niga aytilgan gaplarga parvo qilmay, ishini bajarib ketaveradigan, aytilgan–aytilmagan joylarga suqilib kiraveradigan surbetnamo kishi. qadr–qimmat qadr–qimmat tushunchasi inson o'z qadrini, bu dunyoda uning hayoti oliy qadriyat ekanligini, o'z shaxsi oldida o'zi ma'sul ekanligini anglashi uchun xizmat qiladigan hissiyot ideal inson ideal sari intiladi, o'z hayotini unga qiyoslaydi, unga taqlid qiladi. u inson hayotidagi eng oliy axloqiy talabki, uning bajarilishi shaxsni komillikka etkazadi. albatta, hayotda bunga to'la erishib bo'lmaydi, lekin inson ana shu komillikni o'ziga namuna bilib, idealga intilib …

4 / 48

sin, qutilib, uyqu bilan mangu orom olish uchun ixtiyoriy tarzda amalga oshiriladigan o'lim o'lim va o'lmaslik o'lim, faqat biologik yoki tabiiy tushuncha emas, uning mohiyati ahloqiylik bilan chambaras bog'liq. to'g'ri, o'lim – haq. lekin bu erda o'limning turlari mavjudligini unutmaslik lozim axloqiy tamoyillar asosiy mezoniy tushunchalar – kategoriyalar singari axloqiy tamoyillar ham axloqiy anglash shakllaridan hisoblanadi. ularda axloqiy talab nisbatan umumiy tarzda ko'zga tashlanadi. ular jamiyat tomonidan shaxsga qo'yiladigan talab shaklida namoyon bo'lib, insonning axloqiy mohiyatini, uning hayoti mazmunini, odamlar bilan o'zaro aloqalaridagi asosiy jihatlarni belgilab beradi. natijada tamoyillar, inson xatti–harakatining umumiy yo'nalishini ko'rsatgan holda, ko'pgina axloqiy me'yorlar uchun asos bo'lib xizmat qiladi. insonparvarlik buyuk rus faylasuf yozuvchisi f.dostoevskiyning «aka–uka karamazovlar» romanida «bir bosh piyoz» degan bob bor. unda roman qahramonlaridan biri grushenka tilidan shunday rivoyat keltiriladi: qadimda bir johil kampir bo'lgan ekan, o'libdi–yu, o'lganidan so'ng undan biror–bir yaxshilik qolmabdi; shaytonlar uni olovli ko'lga irg'itishibdi. o'ng farishta o'ylab qolibdi: qani …

5 / 48

vli ko'lda azob chekar emish. erkparvarlik agar insonparvarlik tamoyili shaxsning barcha insoniy haq–huquqlari himoyasida tursa, ya'ni ancha keng qamrovli va umumiy intilish bo'lsa, erkparvarlik tamoyili uning ma'lum ma'noda muayyanlashgan bir qismi hisoblanadi. erkparvarlik insonning eng oliy huquqi – erkin, ozod yashash huquqini himoya qilishi bilan muhimdir. zero, erksiz inson – asir, erksiz millat – qul, erksiz mamlakat – mustamlaka. erkparvarlik, avvalo, o'z millati, o'z vatani erki uchun, qolaversa, boshqa millatlar va vatanlar erki uchun kurashni hayotining maqsadi qilib qo'ygan insonlar tamoyilidir. vatanparvarlik eng ma'lum va mashhur tamoyil, bu – vatanparvarlik. u insonning o'z vataniga muhabbatini, uni asrab–avaylashga bo'lgan ishtiyoqini anglatuvchi axloqiy tushuncha. uni ko'pincha vatan dushmanlariga qarshi ma'naviy–mafkuraviy qurol sifatidagina talqin etadilar. aslida esa bu tamoyilning qamrovi ancha keng – u insonparvarlikning nisbatan muayyanlashgan shakli. millatparvarlik yana bir muhim axloqiy tamoyil, bu –millatparvarlik. u, ma'lum ma'noda, vatanparvarlik tamoyilining yanada muayyanlashgan shakli. zero, millatni sevish keng ma'noda vatanni sevish degani. vatansiz …

Want to read more?

Download all 48 pages for free via Telegram.

Download full file

About "axloq falsafasi (etika)"

powerpoint presentation 1 falsafa falb204 axloq falsafasi (etika) 11 mavzu iqtisodiyot va pedagogika universiteti samarqand kampusi usmonov farrux nasirdinovich pedagogika va ijtimoiy-gumanitar fanlar kafedrasi dotsenti ma”lumotlar bazasi 1 mavzu: axloq falsafasi (etika) reja: 1. etikaning moxiyati va axamiyati. 2. falsafa tarixida sharq va g'arb mutafakkirlari ijodida axloqiy qarashlar. 3. axloqning funtssiyalari: motivatsiya, o'z o'zini boshqarish, ijodiylik. 4. axloqiy tamoyillar va axloq kategoriyalar mazmuni tayanch iboralar odob, xulq, axloq, gedonizm, evdemonizm, etika, odobnoma, axloq ilmi, yaxshilik va yomonlik, adolat axloqshunoslik bir necha ming yillik tarixga ega bo'lgan qadimiy fan. evropada esa «etika» nomi bilan mashhur «ilmi ravish» «ilmi axloq» «axloq ilmi» «odobnoma» “et...

This file contains 48 pages in PPTX format (1.7 MB). To download "axloq falsafasi (etika)", click the Telegram button on the left.

Tags: axloq falsafasi (etika) PPTX 48 pages Free download Telegram