кадимги адабий ёдгорликлар.юнон комедиясининг пайдо булиши. софокл ижоди. аттика насрий адабиёти

DOC 122,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1662842750.doc кадимги адабий ёдгорликлар кадимги адабий ёдгорликлар.юнон комедиясининг пайдо булиши. софокл ижоди. аттика насрий адабиёти. рим хукмронлиги даври. рим комедияси режа: 1.август даври рим адабиёти, империя даври рим адабиёти, сунги давр рим адабиёти, плавт ижодининг асосий хусусиятлари, рим тарихнавислиги. ю. цезар. лукреций файласуф шоир сифатида, юнонистон рим хукмронлиги остида, рим адабиётининг юнон адабиёти билан богликлиги 2. римнинг дастлабки шоирлари, насрий шаклнинг етакчилиги, нотиклик санъатининг гоявий таъсири, фалсафий наср. аристотель ижоди, комедиянинг келиб чикишида хажвий кушикларнинг роли, арестофан ижодида уруш ва тинчлик, 3. арестофан асарларида шакл ва мазмун бирлиги, софокл ижодий фаолияти, “шох эдип” асарининг ахамияти, “шох эдип” узбек сахнасида кадимги адабий ёдгорликлар сифатида хомернинг «илиада» ва «одиссея» достонларини кўрсатиш мумкин. ҳар икки достоннинг мавзуси троя афсоналаридан, яъни юнонлар билан трояликлар ўртасида бўлиб ўтган уруш ривоятларидан олинган. хомер достонларида акс эттирилган жамият тараққиётининг босқичлари. «илиада» достони 15700 мисрадан иборат бўлиб, 24 бобга бўлинган. асарнинг бош мавзуси - ахилл ғазабини куйлаш. ахилл …

идуаллиги. хомер достонларининг услуби, бадиий воситалардан фойдаланиши. «илиада»нинг қодир мирмуҳамедов томонидан қилинган ўзбекча таржимаси. маълумки, тарихий ўтмишдаги муҳим воқеалар тўғрисида қаҳрамонлик достонлари ҳамма халқларда, жумладан, ўзбек халқида ҳам бор. хомер достонлари билан ўрта осиё халқларининг мардлик, баҳодирлик достонларидан бири - «алпомиш» ўртасидаги яқинлик. бу ўринда ўхшашликлар кўп. хомер масаласи. хомер ҳар қандай севимли шоирдек, аввало ҳар бир китобхоннинг шахсий эмоционал туйғуларига мурожаат қилади. унинг қарашларида абадий ва азалий муаммоларгина эмас, кейинги барча замонларга тегишли даъватлар ҳам сезилади. бизнингча, ҳар бир ҳозирги китобхон ҳам бу қадимий эпосларда давримизнинг энг долзарб муаммоси - уруш ва тинчлик ҳақида ўзини ҳаяжонлантирувчи мулоҳаза ва ҳис-туйғуларни топади. оврўпо халқлари адабиётларининг энг яхши намуналари эзгулик ва инсонпарварлик ғоялари билан суғорилар экан, бунда қадим юнон эпосларининг таъсири йўқ деб бўлмайди. жумладан, хомер ҳатто ўзининг энг севимли қаҳрамони ахиллнинг ҳам интиқом изтиробида эс-ҳушини йўқотиб ваҳшиёна қон тўкишини кечирмайди. у меҳмондўст қўшнисига хиёнат қилиб уруш бошланишига сабаб бўлган трояликларга ҳам …

учрайдиган турли масалалар ҳақидаги насиҳатлар шаклида ёзилгандир. асарга кирган «қирғий билан булбул» масалида шоир замонидаги ижтимоий тенгсизлик ифодаланган. зўравонлик ҳукмрон бўлган замонда фақирлар учун ягона чора - меҳнат қилиш ва меҳнат орқали тирикчилик ўтказиш деган фикрни илгари суради. эрамизгача бўлган vii-vi асрларда юнон жамияти ва маданияти. юнон ҳаётида рўй берган ижтимоий сиёсий ўзгаришлар натижаси ўлароқ адабий жанр сифатида лириканинг пайдо бўлиши. юнон тилидаги «лирика» чолғу асбоби «лира»дан олинган бўлиб, мусиқа билан айтилувчи шеър деган мазмунни билдиради. ҳар бир лирик шоир ҳам, муаллиф ҳам бастакор бўлган. кейинчалик лириканинг ямб ва элегия турлари адабий жанрга айланди. шу билан бирга якка шахс томонидан ижро этиладиган - монодик лирика ва хор лирикаси вужудга келди. қадимги юнон шеъриятида қофия бўлган эмас, лекин оҳангдорликни белгиловчи вазн бўлган. манбаларнинг берган маълумотига кўра юнон лирикаси бой ва ранг-баранг бўлган. элегик лириканинг вазни ҳам, мазмуни ҳам эпик достонларга яқин туради. ямб - ҳазил - мутоибани, танқидий фикрларни ифода этувчи …

иёсий мавзулар билан бирга аёллар латофатини тасвирловчи шеърлари ҳам мавжуд. шоира сапфо поэзияси фақатгина шахсий кечинмалар, юрак ҳислари билан чегараланган, деярли якка-ягона мавзу - севги ва гўзалликдир. монодик лириканинг яна бир вакили шоир анакреонт бўлиб, ижодидаги асосий мавзу - ишқ ва майдир. анакреонтнинг ишқий ва зиёфат маросимларида айтиладиган қўшиқларининг ҳаётбахш оҳанги. анакреонт ишқий шеърларидан ташқари мадҳия, элегия, эпиграммалар ҳам ёзган. эрамиздан аввалги v аср юнон жамиятининг ижтимоий-сиёсий ва маданий жиҳатдан юқори босқичга чиққан даври бўлиб, перикл давлатни бошқарган. бу давр юнон тарихи воқеаларга бой, турли жабҳалар, жумладан, илму-фан, санъат ривожлантирилди. ана шу ўзгаришлар муносабати билан муҳим сиёсий ва ахлоқий муаммолар адабиётда ўз ифодасини топди. бу муаммолардан давлат билан фуқаро орасидаги масалаларни ҳал қилиш, халқ манфаатларини ҳимоя қилиш, инсонпарварлик эди. худди шу масалаларни ҳал қилишда драматургия жанрини алоҳида кўрсатиш лозим. драма - ҳаракат маъносини ифодалаб, унинг келиб чиқишини халқнинг диний маросимлари билан боғлайдилар, дионис маросимларидан (меҳнат ва маросим қўшиқлари) драманинг барча …

и замон олимларининг гувоҳлик беришларича, эсхилнинг 90 та драматик асари бўлиб, ундан бизгача 70 таси етиб келган. эсхилнинг илк асарларидан бири «илтижогўйлар»да шоҳ данайнинг 50 қизи ҳақидаги ривоятга мурожаат қилган. «форслар»да эрон-юнон урушлари тасвирланиб, кайхусравнинг золимлигини юнонистоннинг эркин, демократик тузумига қарши қўяди. асарда шоир эрон билан сулҳ тарафдори сифатида кўринади. бизгача тўла етиб келган «орестея» трилогияси троя урушлар туркумига киради. эсхилнинг «занжирбанд прометей» трагедияси шоир ижодининг чўққиси ҳисобланади. ҳақиқатан асар бадиий - ғоявий теранлиги, ҳур фикрларга, фалсафий мушоҳадаларга бойлиги, инсон руҳий оламининг сирли қатламларини дадил кўрсатиши жиҳатидан жаҳон адабиёти хазинасининг мислсиз дурдонаси бўлиб қолган. шоир асқар қосимов бу мангу обидани таржима қиларкан, асарнинг худди шу маънавий жиҳатларини сақлашга интилди. асарда зевс томонидан жазога маҳкум қилинган прометей даҳшатли қийноқларга мағрур бардош бериб, келажакда зевсдан ғолиб чиқишга интилади. мана шу ишонч прометейга чексиз куч-қудрат ато этади. кавказ тоғларидаги қояга михланган прометей инсонларга билим, олов, ёруғлик келтиргани билан фаҳрланади ва азобларга мардона бардош …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "кадимги адабий ёдгорликлар.юнон комедиясининг пайдо булиши. софокл ижоди. аттика насрий адабиёти"

1662842750.doc кадимги адабий ёдгорликлар кадимги адабий ёдгорликлар.юнон комедиясининг пайдо булиши. софокл ижоди. аттика насрий адабиёти. рим хукмронлиги даври. рим комедияси режа: 1.август даври рим адабиёти, империя даври рим адабиёти, сунги давр рим адабиёти, плавт ижодининг асосий хусусиятлари, рим тарихнавислиги. ю. цезар. лукреций файласуф шоир сифатида, юнонистон рим хукмронлиги остида, рим адабиётининг юнон адабиёти билан богликлиги 2. римнинг дастлабки шоирлари, насрий шаклнинг етакчилиги, нотиклик санъатининг гоявий таъсири, фалсафий наср. аристотель ижоди, комедиянинг келиб чикишида хажвий кушикларнинг роли, арестофан ижодида уруш ва тинчлик, 3. арестофан асарларида шакл ва мазмун бирлиги, софокл ижодий фаолияти, “шох эдип” асарининг ахамияти, “шох эдип” узбек сахнасида кадимг...

Формат DOC, 122,5 КБ. Чтобы скачать "кадимги адабий ёдгорликлар.юнон комедиясининг пайдо булиши. софокл ижоди. аттика насрий адабиёти", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: кадимги адабий ёдгорликлар.юнон… DOC Бесплатная загрузка Telegram