sotsial psixologiya fan sifatida

PPTX 28 pages 410.7 KB Free download

28 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 410.7 KB

File type PPTX

Pages 28

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 28

prezentatsiya powerpoint sotsial psixologiya fan sifatida .sotsial psixologik qarashlarning rivojlanish tarixi sotsial psixologiya fanining predmeti va vazifalari. sotsial psixologiyaning hozirgi kundagi mavqei antik davr mutafakkirlari ishlarida sotsial psixologik ta’limotlarning rivojlanishi. sotsial psixologiyaning uch nazariy manbai. sotsial psixologiyaning rossiyada rivojlanishi. o‘zbekistonda sotsial psixologik tadqiqotlarning o‘rni va istiqbollari. sotsial psixologiya fan sifatida yaratilgan yili rasman 1908-yil hisoblanib, xuddi ana shu yil londonda ingliz psixologi uilyam mak-dugall (1871-1938) «sotsial psixologiyaga kirish», nyu-yorkda amerikalik sotsiolog edvard olsvort ross (1866-1951) esa «sotsial psixologiya» darsligini chop etdilar. bu yilda ham psixologning, ham sotsiologning bir soha bo‘yicha kitob yozishlarining o‘zi ramziy ma’noga ega bo‘lib, bu fanning ikki fan oralig‘ida psixologiya va sotsiologiya oralig‘ida paydo bo‘lganligining yana bir isboti bo‘lib xizmat qildi. ya’ni, sotsial psixologiya ikki turdagi qonuniyatlar sotsial hamda psixik taraqqiyot qonuniyatlari bilan ish olib boradi sotsial psixologiyaning mavzu bahsini ta’riflashga psixologik yondashuv a. v.petrovskiy va v. v. shpalinskiylarning «jamoaning sotsial psixologiyasi» kitobida bayon etilgan. bu mualliflarning …

2 / 28

imlardan devid myers fanning predmetiga quyidagicha ta’rif beradi: «sotsial psixologiya bu – odamlarning bir- birlari haqida nimalarni o‘ylashlari, bir-birlariga qanday ta’sir ko‘rsatishlari hamda bir-birlariga qanday munosabatda bo‘lishlarini o‘rganuvchi fandir»1. shuning uchun ham galina mixaylovna andreyeva sotsial psixologiyaning mavzu bahsi haqidagi hozirgi zamon qarashlarini umumlashtirib, bu o‘rinda uch xil yondashish mavjudligini e’tirof etadi sotsiologik yondashuv sotsial psixologiya asosan ommaviy psixologik jarayonlarni xalqlar psixologiyasi, ommaviy marosimlar, udumlar, rasm-rusmlar, modaning inson ongiga singishi, sotsial xulq-atvorda namoyon bo‘lishini o‘rganishi kerak (yu.a.sherkovin, g.p.predvechniy, r.pento, m.gravitts va boshqalar). psixologik yondashuv shaxsning sotsial psixologik xislatlari, uning turli guruhlarda tutgan o‘rni, mavqei, sotsial ustanovkalar va hokazolarni o‘rganmog‘i lozim (a.v.petrovskiy, b.f.parigin, a.g.asmolov, u.mak-dugall va boshqalar). ham sotsiologik,ham psixologik yondashuv ham ommaviy jarayonlarni, ham shaxsning shu jarayonlardagi xulq-atvorlari motivlarini o‘rganishi kerak. umumiy holda, fanning predmetini sotsial psixologiya odamlarning jamiyatda birgalikdagi ish faoliyatining natijasida hosil bo‘ladigan tasavvurlar, fikrlar, e’tiqodlar, hissiy kechinmalar va xulq-atvorlarni tushuntirib beruvchi fandir1 deb ta’rif berishimiz mumkin sotsial …

3 / 28

germaniyada shakllandi. undagi asosiy g‘oya shu ediki, ayrim individlardan yuqori turadigan ruh mavjud bo‘lib, bu ruh o‘zidan ham yuqori turadigan ilohiy yaxlitlikka bo‘ysunadi. bu ilohiy yaxlitlik esa xalq yoki millatdir. ayrim individlar ana shu yaxlitlikning bo‘laklari bo‘lib, ular bu ruhga bo‘ysunadilar. ya’ni, shaxs bilan jamiyat o‘rtasidagi qarama-qarshilik muammosi jamiyat foydasiga hal qilinadi. bu nazariyaning tarixiy-mafkuraviy asosi bo‘lib gegel falsafasi va nemis romantizmi xizmat qilgan. «xalqlar psixologiyasi» iborasi birinchi marta faylasuf m.lasarus hamda tilshunos g.shteyntallarning «xalqlar psixologiyasi to‘g‘risida kirish so‘zi» kitobida ifodalab berilgan: «tarixni yurgizuvchi asosiy kuch bu xalq yoki shu yaxlitlikning ruhi bo‘lib, bu ruh san’atda, dinda, tilda, afsonalarda, an’analarda o‘z aksini topadi. individning ongi shu yaxlitlikning mahsuli bo‘lib, ularning yig‘indisi o‘z navbatida xalq ongini tashkil etadi. xalqlar psixologiyasining vazifasi xalq ruhi mohiyatini o‘rganish, xalq ruhiyati konunlarini ochish, xalq psixologiyasiga oid bo‘lgan o‘ziga xos xususiyatlarning paydo bo‘lishi va yo‘nalishini tushuntirib berishdir». omma psixologiyasi nazariyasi omma psixologiyasi nazariyasi paydo bo‘lishiga tarixiy …

4 / 28

unga taqlid qilishga tayyorlik instinkti ustun bo‘lib qoladi italiyalik huquqshunos s. sigeli va fransuz olimi g. lebon ham tard ishlarini ma’qullab, uning nazariyasini faktik materiallar bilan, ya’ni 1895 yilda bosilib chiqqan sigelining «ommaning jinoyatlari» va lebonning «omma psixologiyasi» kitoblari orqali boyitdilar. bu mualliflarning asarlaridagi asosiy g‘oya shundan iborat ediki, ommaviy harakatlarda shaxsning o‘z xulq_x0002_atvorlarini ongli va aql bilan boshqarish qobiliyati yo‘qoladi. bunday holatlarda hissiyotlar ustun keladi, ayniqsa, affekt holatlar, shuning uchun ham affekt holatida ro‘y bergan jinoyatga aybni yumshatuvchi holat sabab bo‘lgan, deb qarash adolatli bo‘ladi. bu qarashlari tufayli sigeli italiyaning qonuniga maxsus modda kiritishga ham erishdi. lebon shaxsning omma holatidagi belgilariga to‘xtalib quyidagilarni ajratadi: 1. shaxsiy sifatlarning yo‘qolishi. boshqa odamlar ta’sirida individ o‘ziga xos sifatlarni yo‘qotishi, buning o‘rniga impulsiv instinktiv harakatlarni amalga oshirishi mumkinligi. 2. hissiyotlarga o‘ta beriluvchanlik. ommada aql, tafakkur, hissiyot, instinktlarga o‘z o‘rnini bo‘shatadi. shuning uchun ham ommaning ta’sirchanligi o‘ta oshib ketadi. 3. aqliy sifatlarning yo‘qolishi. ommaning …

5 / 28

q-atvorlarining motivi yoki uni harakatga keltiruvchi kuch instinktlardir, - deb yozgan. keyinchalik u instinkt tushunchasi bilan birga layoqat, intilish iboralarini ham ishlata boshladi. uning fikricha, xulq-atvorni ta’minlovchi narsa tug‘ma, psixofiziologik tayyorlik holati bo‘lib, u nasldan-naslga uzatiladi. makdugall barcha harakatlarni refleksiv holda tushuntirishga intilib, refleksiv yoyga xos bo‘lgan barcha qismlar — ya’ni efferent qabul qiluvchi, reseptiv bo‘lim, efferent (harakat) va markaziy bo‘limdan iborat tizim sifatida tasavvur qiladi. barcha ijtimoiy harakatlar ham ana shunday refleksiv tabiatga egadir, deb uqtiradi u. shunday qilib, bu yo‘nalish tarafdorlarining fikricha, barcha ongli harakatlarning boshi — ongsizlikdir, ya’ni instinktlar bo‘lib, ular asosan hissiyotlarda namoyon bo‘ladi. hissiyot bilan instinktlar bog‘liqligini makdugall juftliklarda ko‘rsatishga harakat qilgan: masalan, kurash instinkti — qo‘rquv, g‘azab hissi; nasl qoldirish instinkti — rashk ayollardagi tobelik hissi; o‘zlashtirish instinkti — xususiylikka intilish hissi va hokazo. ijtimoiy hodisalarni tushuntirishda tug‘ma instinktlar rolining yuqori qo‘yganligi uchun bu nazariya ilmiy taraqqiyot bosqichida salbiy o‘rin tutdi, deb aytishimiz mumkin. …

Want to read more?

Download all 28 pages for free via Telegram.

Download full file

About "sotsial psixologiya fan sifatida"

prezentatsiya powerpoint sotsial psixologiya fan sifatida .sotsial psixologik qarashlarning rivojlanish tarixi sotsial psixologiya fanining predmeti va vazifalari. sotsial psixologiyaning hozirgi kundagi mavqei antik davr mutafakkirlari ishlarida sotsial psixologik ta’limotlarning rivojlanishi. sotsial psixologiyaning uch nazariy manbai. sotsial psixologiyaning rossiyada rivojlanishi. o‘zbekistonda sotsial psixologik tadqiqotlarning o‘rni va istiqbollari. sotsial psixologiya fan sifatida yaratilgan yili rasman 1908-yil hisoblanib, xuddi ana shu yil londonda ingliz psixologi uilyam mak-dugall (1871-1938) «sotsial psixologiyaga kirish», nyu-yorkda amerikalik sotsiolog edvard olsvort ross (1866-1951) esa «sotsial psixologiya» darsligini chop etdilar. bu yilda ham psixologning, ham sotsiologni...

This file contains 28 pages in PPTX format (410.7 KB). To download "sotsial psixologiya fan sifatida", click the Telegram button on the left.

Tags: sotsial psixologiya fan sifatida PPTX 28 pages Free download Telegram