shaxs psixologiyasining metodologik prinsiplari

PPT 21 pages 1.0 MB Free download

21 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.0 MB

File type PPT

Pages 21

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 21

mavzu:shaxs psixologiyasining metodologik prinsiplari. mavzu:shaxs psixologiyasining metodologik prinsiplari. 1. metodologiya ilmiy metodlar nazariyasi sifatida. 2. shaxsni o’rganish. psixologiya tarixida shaxsning o’rni. 3. shaxs nazariyalarini belgilovchi mezonlar ma’ruzachi: dotsent. yo.yusupova shaxs psixologiyasi insonning psixik xususiyatlari, xulq-atvori, ichki dunyosi va individual farqlari bilan shug‘ullanadi. ushbu sohada ilmiy tadqiqotlar olib borishda metodologik prinsiplarga rioya qilish muhim ahamiyatga ega. bu prinsplar psixologik bilimlarning ishonchliligini, obyektivligini va tizimliligini ta’minlaydi. deterministik prinsip har bir psixik hodisa sababsiz yuz bermaydi. shaxsning xulqi va ruhiy holatlari ichki va tashqi omillar ta’sirida shakllanadi. masalan, tajriba, ijtimoiy muhit, irsiyat, tarbiya – bularning barchasi inson psixikasiga ta’sir qiladi. 2. tizimlilik (sistemalilik) prinsipi shaxsning psixikasi — murakkab, o‘zaro bog‘liq tizim. har bir psixik holat boshqa holatlar bilan bog‘liq holda o‘rganiladi. bu prinsip shaxsni yagona butunlik sifatida tahlil qilishni taqozo etadi. 3. tarixiylik prinsipi shaxsning psixikasi vaqt mobaynida shakllanadi va o‘zgaradi. inson psixikasini tushunish uchun uning hayotiy tajribasini, rivojlanish bosqichlarini o‘rganish zarur. 4. …

2 / 21

shaxs bilan ishlashda professional yondashuvni shakllantiradi ilmiy tadqiqotlar faqatgina ma’lumot yig‘ish emas, balki ma’lumotlarni to‘g‘ri tahlil qilish, tizimlashtirish va ularni asosli xulosalarga olib kelish jarayonidir. bu jarayonning nazariy asoslari esa metodologiya tomonidan belgilanadi. shuning uchun har qanday ilmiy ishda metodmetodologiya tushunchasi 📌 metodologiya — bu ilmiy bilishning usullari (metodlari), yo‘nalishlari va tamoyillarining nazariy asoslarini o‘rganadigan fan yoki bilim sohasi. “metod” – bu maqsadga erishish yo‘li, usuli. “logiya” – yunoncha “logos” so‘zidan olingan bo‘lib, fan, nazariya degan ma’noni anglatadi. shunday qilib, metodologiya — bu usullar haqidagi nazariyaologiyaning roli muhim hisoblanadi metodologiya – ilmiy metodlar nazariyasi sifatida metodologiyaning asosiy vazifalari ilmiy bilishning umumiy tamoyillarini ishlab chiqish tadqiqot metodlarini tanlash va asoslash ilmiy metodlarni to‘g‘ri qo‘llash qoidalarini belgilash ilmiy faoliyatni tahlil qilish va baholash mezonlarini ishlab chiqish nazariy bilimlar va amaliyot o‘rtasidagi bog‘liqlikni ko‘rsatish metodologiyaning darajalari metodologiya 4 asosiy darajaga ega: daraja izoh 1. falsafiy metodologiya ilmning umumiy asoslarini belgilaydi (masalan, dialektika, determinizm, …

3 / 21

odologiya va ilmiylik metodologiya har bir ilmiy izlanishda ishonchlilikni, obyektivlikni, asoslanganlikni va takrorlanuvchanlikni ta’minlaydi. shu sababli, metodologiyasiz ilmiy ishlar subyektiv yoki noto‘g‘ri bo‘lishi mumkin. metodologiya – bu ilmiy izlanishning asosiy yo‘l-yo‘rig‘i bo‘lib, u orqali biz bilish jarayonini maqsadga yo‘naltirilgan, samarali va ilmiy asoslangan tarzda olib boramiz. har bir ilmiy tadqiqot, ayniqsa psixologiya, pedagogika, sotsiologiya kabi fanlarda to‘g‘ri metodologik asosga tayanishi zarur. shaxs psixologiyasining metodologik prinsiplari prinsip nomi asosiy mazmuni determinizm har bir hodisa sababli, shaxs xulqi ichki-tashqi omillar ta’sirida shakllanadi tizimlilik shaxs psixikasi o‘zaro bog‘liq tizim; holatlar kompleks tarzda o‘rganiladi tarixiylik shaxs rivoji vaqt mobaynida yuz beradi, o‘tmishsiz to‘liq tushunib bo‘lmaydi faollik inson atrofga ta’sir ko‘rsatadi, ehtiyojlariga ko‘ra harakat qiladi obyektivlik tadqiqotlar haqiqatga yaqin, faktlarga asoslangan bo‘lishi lozim amaliy psixologik bilimlar amaliyotda qo‘llaniladi (ta’lim, tibbiyot va h.k.) asosiy tushunchalar kartochkasi (foydalanish uchun): determinant – sababchi omil psixik tizim – inson ruhiyatining tarkibiy qismlari (motiv, his-tuyg‘u, ong va h.k.) tarixiy yondashuv …

4 / 21

y munosabatlarda faoliyat orqali namoyon bo‘ladigan psixologik tizim; ijtimoiy rollar, motivlar, qadriyatlar, e’tiqod va dunyoqarash tizimi egasi. psixologiyada “shaxs” tushunchasi individual psixologik xususiyatlar, ijtimoiy munosabatlar va faoliyatdagi o‘ziga xoslik bilan bog‘liq holda qaraladi. shaxsni o‘rganish. psixologiya tarixida shaxsning o‘rni 5. sovet psixologiyasi va shaxs nazariyalari l.s. vygotskiy, a.n. leontyev, b.g. ananyev shaxsni faoliyat orqali tushunishga harakat qilgan. shaxs — bu ijtimoiy munosabatlar va faoliyat mahsuli. vygotskiy shaxs rivojini sotsiokultural muhit bilan bog‘lagan: inson ongi ijtimoiylashuv orqali shakllanadi. 6. zamonaviy psixologiyada shaxsni o‘rganish yo‘nalishlari biopsixologik yondashuv shaxsning biologik, genetik, nevrologik asoslari o‘rganiladi. ijtimoiy-psixologik yondashuv shaxsning ijtimoiy rollari, guruhdagi o‘rni, ijtimoiy identifikatsiyasi tahlil qilinadi. fenomenologik yondashuv shaxsning subyektiv tajribasi, dunyoqarashi asosida tahlil qilinadi. tarixiy-madaniy yondashuv shaxsning rivoji uning yashayotgan davri, madaniyati va qadriyatlari bilan bog‘lab tushuniladi. 7. shaxsni o‘rganishning zamonaviy usullari psixologik testlar (mbti, big five, mmpi) intervyu va suhbat usullari biografik metod eksperimental usullar so‘rovnoma kuzatuv shaxsni o‘rganish — psixologiya fanining …

5 / 21

ni tushuntiruvchi nazariy yondashuvlardir. har bir nazariya o‘zining muayyan konsepsiyasiga, tushunchalar tizimiga, metodologiyasiga va ilmiy asoslariga ega. shu bois, shaxs haqidagi nazariyalarni tizimli baholash, solishtirish, va ilmiy asosda farqlash uchun mezonlar (ya’ni baholash kriteriylari) zarur hisoblanadi. 2. shaxs nazariyasi nima? shaxs nazariyasi — bu insonning shaxs sifatida shakllanishi, rivojlanishi va namoyon bo‘lishini tushuntirib beruvchi ilmiy konsepsiyalar yig‘indisidir. shaxs nazariyalari yordamida quyidagilar tushuntiriladi: shaxs qanday shakllanadi? uning asosiy psixologik tarkibiy qismlari qanday? shaxsning xulqi nimaga asoslanadi? shaxs qanday o‘zgaradi va rivojlanadi? 3. shaxs nazariyalarini baholash zarurati psixologiyada ko‘plab shaxs nazariyalari mavjud: psixoanalitik (freyd) gumanistik (maslow, rogers) behayvioristik (skinner) kognitiv (kelly) biologik (eysenck) faoliyat yondashuvi (leontyev, vygotskiy) har bir nazariya shaxsni turlicha talqin qiladi. shuning uchun ularni baholash va taqqoslash uchun ilmiy mezonlar ishlab chiqilgan. 4. shaxs nazariyalarini belgilovchi asosiy mezonlar quyida shaxs nazariyalarini tahlil qilishda ishlatiladigan asosiy 10 ta mezon keltirilgan: ✅ 1. ilmiy asoslanganlik nazariya empirik dalillar va ilmiy tadqiqotlar …

Want to read more?

Download all 21 pages for free via Telegram.

Download full file

About "shaxs psixologiyasining metodologik prinsiplari"

mavzu:shaxs psixologiyasining metodologik prinsiplari. mavzu:shaxs psixologiyasining metodologik prinsiplari. 1. metodologiya ilmiy metodlar nazariyasi sifatida. 2. shaxsni o’rganish. psixologiya tarixida shaxsning o’rni. 3. shaxs nazariyalarini belgilovchi mezonlar ma’ruzachi: dotsent. yo.yusupova shaxs psixologiyasi insonning psixik xususiyatlari, xulq-atvori, ichki dunyosi va individual farqlari bilan shug‘ullanadi. ushbu sohada ilmiy tadqiqotlar olib borishda metodologik prinsiplarga rioya qilish muhim ahamiyatga ega. bu prinsplar psixologik bilimlarning ishonchliligini, obyektivligini va tizimliligini ta’minlaydi. deterministik prinsip har bir psixik hodisa sababsiz yuz bermaydi. shaxsning xulqi va ruhiy holatlari ichki va tashqi omillar ta’sirida shakllanadi. masalan, tajriba, ijtimo...

This file contains 21 pages in PPT format (1.0 MB). To download "shaxs psixologiyasining metodologik prinsiplari", click the Telegram button on the left.

Tags: shaxs psixologiyasining metodol… PPT 21 pages Free download Telegram