shaxs psixologiyasining metodolik prinsiplari

DOCX 13 pages 17.1 KB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 17.1 KB

File type DOCX

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

oʻzbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi mustaqil ish mavzu: shaxs psixologiyasining metodolik prinsiplari tayyorladi: dilshodova dilbaroy kirish 1. shaxs psixologiyasining metodologik asoslari 2. shaxsni o'rganish usullari 3. shaxs psixologiyasida tadqiqot o'tkazish tamoyillari xulosa foydalanilgan adabiyotlar shaxsiyat psixologiyasining metodologik asoslari shaxsiyat psixologiyasida kuzatuv 1-usul sifatida qoʻllaniladi, xulq-atvorni tabiiy sharoitlarda oʻrganib, standartlashtirilgan protokollar asosida ma’lumotlar yigʻiladi. soʻrovnomalar, shaxsiyat testlari (masalan, 16pf) va intervyular sub’ektiv ma’lumotlarni olishda asosiy rol oʻynaydi, bu esa oʻz-oʻzini baholash va qobiliyatlarni aniqlashga yordam beradi. eksperimental tadqiqotlar, nazorat ostidagi sharoitlarda, 2-mustaqil oʻzgaruvchining ta’sirini oʻrganadi, sabab-oqibat aloqalarini aniqlashga qaratilgan va statistik tahlil qoʻllaniladi. ilmiy metodologiyaning ahamiyati ilmiy metodologiya 1-navbatda, ishonchli ma'lumotlarni yig'ishda muhim rol o'ynaydi, bu shaxsiyatni tushunish uchun empirik tadqiqotlarni qo'llab-quvvatlaydi. ilmiy usulning 2-muhim jihati shaxsiyat nazariyalarini tekshirish va tasdiqlash, noto'g'ri idroklardan qochish uchun empirik dalillarga tayanishdir. ilmiy metodologiya 3-chi, shaxsiyatning rivojlanish tendentsiyalarini aniqlash orqali xulosalarning umumlashtirilishiga yordam beradi, bashorat qilish qobiliyatini oshiradi. shaxsiyatni o'rganishning asosiy usullari …

2 / 13

uli "kuzatuv usuli" shaxsiyat psixologiyasida xatti-harakatlarni bevosita qayd etishni o'z ichiga oladi, bunda ob'ekt 24/7 davomida kuzatiladi va ma'lumotlar 100% haqqoniylik bilan yozib olinadi. kuzatuv usuli 7 xil turga bo'linadi, jumladan, tabiiy sharoitlarda kuzatish, laboratoriya kuzatuvi, ishtirok etuvchi kuzatuv va ishtirok etmaydigan kuzatuvlar, bu usullar 10 dan ortiq tadqiqot maqsadlarida qo'llaniladi. shaxsiyatni o'rganishda "kuzatuv usuli" sub'ektning xatti-harakatlarini 5 ta asosiy parametr bo'yicha tahlil qilishni talab etadi: tezlik, chastota, intensivlik, davomiylik va aniqlik, bu esa 90% ishonchli natijalarni beradi. so'rovnoma usuli so'rovnoma usuli shaxsiyatni o'rganishda keng qo'llaniladi, 100 dan ortiq savollardan iborat bo'lib, respondentning o'zini baholashiga asoslangan ma'lumotlar to'plash imkonini beradi. likert shkalasi kabi 5-7 ballik reyting shkalalaridan foydalanish so'rovnoma usulida xatoliklarni kamaytirishga yordam beradi va natijalarni statistik tahlil qilishni osonlashtiradi. standartlashtirilgan so'rovnomalar, masalan, big five inventory (bfi), shaxsiyatning 5 ta asosiy xususiyatini (nevrotizm, ekstraversiya, ochiqlik, kelishuvchanlik, vijdonlilik) aniqlash uchun ishlatiladi. intervyu usuli intervyu usuli shaxsiyatni o'rganishda keng qo'llaniladi, respondentdan og'zaki …

3 / 13

hishga yordam beradi. rorschax siyoh dog'lari testi kabi proyektiv usullar, stimulning tuzilmaganligi sababli, javoblarni interpretatsiya qilish orqali shaxsning ongsiz motivatsiyasi va konfliktlarini baholaydi. tat (tematik appertsepsiya testi) kabi usullar, shaxsga berilgan rasmlar asosida hikoya yaratishni talab etadi, bu esa uning ehtiyojlari, intilishlari va qo'rquvlari haqida ma'lumot beradi. psixofiziologik usullar psixofiziologik usullar miya faoliyatini o'lchash orqali shaxsiyat xususiyatlarini aniqlashga yordam beradi, masalan, eeg yordamida alfa to'lqinlarining intensivligi introvertlik bilan bog'liq. vegetativ nerv tizimining ko'rsatkichlari, masalan, yurak urishi o'zgaruvchanligi (hrv), shaxsiyatning hissiy reaktivligini baholashda qo'llaniladi va stressga chidamlilikni ko'rsatadi. teri-galvanik reaksiya (sgr) kabi o'lchovlar shaxsiyatning hissiy qo'zg'aluvchanlik darajasini baholash uchun ishlatiladi, bu esa shaxsiyatning tashvishlilik xususiyatini aniqlashga yordam beradi. longitudinal tadqiqotlar longitudinal tadqiqotlar shaxsning rivojlanishidagi uzoq muddatli tendentsiyalarni, masalan, 5 yillik davr ichida shaxsiyat o'zgarishlarini o'rganishda muhim ahamiyatga ega. ushbu tadqiqotlar bir xil ishtirokchilarni vaqt o'tishi bilan kuzatib, 10 yildan ortiq vaqt davomida ma'lum xususiyatlarning barqarorligini baholaydi. longitudinal tadqiqotlar, shaxsiyatdagi o'zgarishlarning sabablarini …

4 / 13

tga olmaydi. korrelyatsion tadqiqotlar korrelyatsion tadqiqotlar o'zgaruvchilar o'rtasidagi statistik bog'liqlikni aniqlaydi, masalan, a o'zgaruvchi ortishi b o'zgaruvchining kamayishiga olib kelishi (salbiy korrelyatsiya) yoki aksincha (ijobiy korrelyatsiya). ushbu tadqiqot turi sabab-oqibat aloqalarini isbotlay olmaydi, faqatgina o'zgaruvchilarning birgalikda o'zgarishini ko'rsatadi; misol uchun, 0,7 korrelyatsiya kuchliroq bog'liqlikni bildiradi. korrelyatsion koeffitsiyentlar -1 dan +1 gacha oraliqda bo'lib, 0 qiymati o'zgaruvchilar o'rtasida hech qanday bog'liqlik yo'qligini, ±1 esa mukammal bog'liqlik mavjudligini anglatadi. eksperimental tadqiqotlar eksperimental tadqiqotlar sabab-oqibat aloqalarini aniqlash uchun manipulyatsiya va nazoratdan foydalanadi, bunda mustaqil o'zgaruvchi ta'sirini 100 ta ishtirokchi bilan o'lchash mumkin. nazorat guruhi bilan solishtirish eksperimental tadqiqotlarning asosi bo'lib, 2 ta guruhdagi o'zgarishlarni kuzatish va 0 o'zgaruvchili ta'sirni aniqlashga yordam beradi. tasodifiy taqsimot eksperiment ishonchliligini oshiradi; 300 sub'ektni tasodifiy guruhlarga ajratish, oldindan mavjud farqlarni kamaytiradi va ichki validlikni ta'minlaydi. ma'lumotlarni tahlil qilish usullari faktor tahlili shaxsiyat xususiyatlarini qisqartirish uchun ishlatiladi. masalan, 30 ta xususiyatni 5 ta asosiy faktorga, masalan, big five modeliga …

5 / 13

dqiqotda shaxsiy ma'lumotlarni yig'ishda sub'ektlar roziligini olish, ularning shaxsiy hayotini himoya qilish muhim etik talablardan biri hisoblanadi. maxfiylikni saqlash va respondentlarning anonimligini ta'minlash, ayniqsa, nozik mavzularda 70% respondentlar uchun asosiy etik prinsip hisoblanadi. xulosa shaxsiyat psixologiyasining metodologik prinsiplari tadqiqot o'tkazishda ishonchlilik, asoslilik va xolislikni ta'minlash uchun muhimdir. foydalanilgan adabiyotlar 1. allport, g. w. (1937). shaxsiyat: psixologik talqin. nyu-york: holt. 2. eysenk, h. j. (1967). shaxsiyatning biologik asosi. springfield, il: charlz c tomas. 3. funder, d. c. (2001). shaxsiyat psixologiyasi. yillik sharh psixologiyasi, 52, 197-221. 4. hogan, r. (1996) 2

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "shaxs psixologiyasining metodolik prinsiplari"

oʻzbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi mustaqil ish mavzu: shaxs psixologiyasining metodolik prinsiplari tayyorladi: dilshodova dilbaroy kirish 1. shaxs psixologiyasining metodologik asoslari 2. shaxsni o'rganish usullari 3. shaxs psixologiyasida tadqiqot o'tkazish tamoyillari xulosa foydalanilgan adabiyotlar shaxsiyat psixologiyasining metodologik asoslari shaxsiyat psixologiyasida kuzatuv 1-usul sifatida qoʻllaniladi, xulq-atvorni tabiiy sharoitlarda oʻrganib, standartlashtirilgan protokollar asosida ma’lumotlar yigʻiladi. soʻrovnomalar, shaxsiyat testlari (masalan, 16pf) va intervyular sub’ektiv ma’lumotlarni olishda asosiy rol oʻynaydi, bu esa oʻz-oʻzini baholash va qobiliyatlarni aniqlashga yordam beradi. eksperimental tadqiqotlar, nazorat ostidagi sharo...

This file contains 13 pages in DOCX format (17.1 KB). To download "shaxs psixologiyasining metodolik prinsiplari", click the Telegram button on the left.

Tags: shaxs psixologiyasining metodol… DOCX 13 pages Free download Telegram