idrokning sifatlari va xususiyatlari

DOCX 33 pages 39.2 KB Free download

33 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 39.2 KB

File type DOCX

Pages 33

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 33

idrokning sifatlari va xususiyatlari. mundarija: kirish i bob idrok haqida 1.1. idrok haqida tushuncha 1.2. idrokning predmetliligi va yaxlitligi ii bob idrokning konstantligi va anglanganligi 2.1. appertseptsiya 2.2. idrokning turlari xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish mavzuning dolzarbligi: hozirda tasavvurlarni bilish jarayoniga oid turli nazariyalar mavjud. bu nazariyalarda asosiy e’tibor his-tuyg’u organlariga ta’sir ko‘rsatuvchi tashqi xabarlarning anglangan perseptep tasvirlarga aylanishiga qaratilgan. idrok jarayonida deyarli barcha sezgilarimiz ishtirok etsa ham idrok sezgilarimizning oddiy yig’indisidan iborat deb bo‘lmaydi. idrok jarayonida turli sezgilarimizdan tashqari odamning shu paytgacha orttirilgan turmush tajribasi ham ishtirok etadi. bu nazariyalar mazmunida idrokning hosil bo‘lishi, idrok buzulishlari haqida ma’lumotlar berib o‘tilgan. bundan kelib chiqadiki har bir insonda idrok buzilishlari, idrok hosil bo‘lishining kechikishlari kabi muammolar yuzaga keladi. hozirgi yoshlarda idrok buzilishlari dolzarb mavzu bo‘lmoqda. ayni damda talabalarning dars jarayonida diqqati va idrok jarayonlari asosiy o‘rin egallaydi. bundan ko‘rinadiki bu psxixik jarayoni o‘rganishimizni talab etadi. psixologik adbiyotlarda idrok tushunchasiga turlicha ta'riflar uchraydi. …

2 / 33

uning fiziologik holatiga, tajribasiga va madaniy darajasiga qarab farq qiladi. idrokni o'rganish, nafaqat psixologiya, balki pedagogika, nevrologiya, falsafaning ham qiziqish doirasiga kiradi.bugungi kunda idrokni o'rganish, insonni to'liq tushunishga, uning muammolarini aniqlashga va ular bo'yicha yechimlar ishlab chiqishga yordam beradi. kurs ishining maqsadi: ushbu mavzuni o'rganishning asosiy maqsadi idrokning sifatlari va xususiyatlari haqida umumiy tasavvur yaratish, uning qanday shakllanishini va inson hayotidagi ahamiyatini tushunishga yordam berishdir. kurs ishining vazifalari: 1. idrokning asosiy sifatlarga oid tushunchalarni aniqlash. 2. idrokning turli xususiyatlarini o'rganish va ularning psixologik jarayonlar bilan bog'liqligini tushuntirish. 3. idrokning shakllanishiga ta'sir etuvchi omillarni tahlil qilish. 4. idrokni o'rganishning ahamiyatini va amaliyotdagi qo'llanilishini o'rganish. 5. idrok va uning xususiyatlari yordamida insonning muammolarini aniqlash va samarali yechimlar ishlab chiqish. shuningdek, idrokning sifatlari va xususiyatlarini o'rganish, ilmiy va amaliy sohalarda inson faoliyatini yanada yaxshilash imkonini beradi. kurs ishining ob’yekti: idrokning sifati va xususiyatlarini o‘rganish jarayoni, ya’ni inson ongida axborotni qabul qilish, tushunish va …

3 / 33

digan ob’ektlar, vaziyatlar, hodisalarning yaxlit aksi. oldingi bobda biz hissiyotni ko’rib chiqdik. ushbu jarayonning mohiyati, shuningdek, mavjud dunyoni aks ettirishdir. "sezgi" va "idrok" tushunchalari bir-biri bilan bog’liq, ammo ular orasida tub farqlar mavjud. sezgilar haqida gapirganda, ularning mazmuni aks ettirishning elementar shakllaridan tashqariga chiqmasligini va sezgi jarayonlarining mohiyati atrofimizdagi dunyo ob’ektlari va hodisalarining faqat individual xususiyatlarini aks ettirishdan iboratligini ta’kidladik. biroq, tashqi dunyoni aks ettirishning haqiqiy jarayonlari elementar shakllardan ancha yuqori. inson izolyatsiya qilingan yorug’lik yoki rang dog’lari, tovushlar yoki teginishlar dunyosida yashamaydi, u narsalar, predmetlar va shakllar dunyosida, qiyin vaziyatlar dunyosida yashaydi. biror kishi nimani sezmasin, har doim uning oldida yaxlit tasvirlar shaklida paydo bo’ladi. ushbu tasvirlarning aksi izolyatsiya qilingan hissiyotlardan tashqariga chiqadi. sezgi organlarining birgalikdagi ishiga asoslanib, individual sezgilar murakkab kompleks tizimlarga sintez qilinadi. ushbu sintez bitta modallik doirasida ham sodir bo’lishi mumkin (masalan, biz filmni tomosha qilayotganimizda, individual vizual sezgilar butun tasvirlarga birlashadi) va bir nechta usullar …

4 / 33

ar qanday sezgi tasviri bir qator sezgilarni o’z ichiga oladi, chunki har qanday ob’ekt yoki hodisa juda ko’p va turli xil xususiyatlarga ega, ularning har biri boshqa xususiyatlardan mustaqil ravishda sensatsiyani keltirib chiqarishi mumkin. biroq, bunday jarayon (nisbatan oddiy sezgilardan — idrokning murakkab tasviriga) individual sezgilarning oddiy yig’indisi ekanligiga ishonish xato bo’ladi. aslida, butun ob’ektlar yoki vaziyatlarni idrok etish (yoki aks ettirish) ancha murakkab. sezgilarga qo’shimcha ravishda, idrok etish jarayonida oldingi tajribalar, idrok etilayotgan narsalarni tushunish jarayonlari ishtirok etadi, ya’ni. jarayoniga xotira va fikrlash kabi yanada yuqori darajadagi aqliy jarayonlar kiradi. shuning uchun idrok ko’pincha insonning sezgi tizimi deb ataladi. hozirgi vaqtda naqshni aniqlash jarayonining turli xil nazariyalari mavjud. ushbu nazariyalarda asosiy e’tibor quyidagi savolga qaratiladi: sezgi organlariga ta’sir qiluvchi tashqi signallar qanday qilib mazmunli idrok tasvirlariga aylanadi? qoida tariqasida, biz atrofimizdagi narsalar va voqealarni oson va tez anglaymiz; shuning uchun tanib olish bilan bog’liq operatsiyalar sodda va to’g’ridan-to’g’ri degan …

5 / 33

um tartibda tuzilishi, konstantligi, anglanganligi. idrokning predmetliligi. idrokning predmetliligi ob’ektivlash ham deyiladi va tashqi olamdan olingan ma’lumotlarni shu olamning o‘ziga qaratishida ifodalanadi. tashqi olamdan kelayotgan ma’lumot, obraz (masalan, o‘qilayotgan kitobning tasviri) bizning sezgi organlarimizda emas (ko‘z ichida emas), balki bizning tanamizdan tashqarida, tashqi olamda deb idrok qilinadi. bu xususiyatsiz odamning amaliy faoliyatini tasavvur qilib bo‘lmaydi. idrokning predmetliligi tug‘ma hisoblanmaydi. sub‘ektda olamning predmetliligini ochib beruvchi ma’lum harakatlar tizimi mavjuddir. bu yerda to‘yish va harakat sezgilari muhim rol o‘ynaydi. harakatlar ishtirok etmaganda idroklarimiz predmetlik sifatiga ega bo‘lmagan, ya’ni tashqi olam ob’ektlariga qaratilmagan bo‘lar edi. sezgi va idrokning farqini tushunish uchun quyidagi misolga murojaat kilamiz. b.g.ananev tomonidan bemor kishida kurish analizatorining sezgirligi (sezgi) saqlanib qolgan holda idrokning buzilishi tasvirlangan. davolanishning avval boshida u butun fazoni qandaydir uzluksiz yorug‘lik oqimi sifatida sezgan. keyinchalik (davolanish natijasida) shaklsiz ma’nosiz dog‘larni ajrata olgan. u birorta ob’ektning predmet sifatida xususiyatini so‘z bilan ham, chizish bilan ham tasvirlay olmagan. …

Want to read more?

Download all 33 pages for free via Telegram.

Download full file

About "idrokning sifatlari va xususiyatlari"

idrokning sifatlari va xususiyatlari. mundarija: kirish i bob idrok haqida 1.1. idrok haqida tushuncha 1.2. idrokning predmetliligi va yaxlitligi ii bob idrokning konstantligi va anglanganligi 2.1. appertseptsiya 2.2. idrokning turlari xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish mavzuning dolzarbligi: hozirda tasavvurlarni bilish jarayoniga oid turli nazariyalar mavjud. bu nazariyalarda asosiy e’tibor his-tuyg’u organlariga ta’sir ko‘rsatuvchi tashqi xabarlarning anglangan perseptep tasvirlarga aylanishiga qaratilgan. idrok jarayonida deyarli barcha sezgilarimiz ishtirok etsa ham idrok sezgilarimizning oddiy yig’indisidan iborat deb bo‘lmaydi. idrok jarayonida turli sezgilarimizdan tashqari odamning shu paytgacha orttirilgan turmush tajribasi ham ishtirok etadi. bu nazariyalar mazmunida idrokn...

This file contains 33 pages in DOCX format (39.2 KB). To download "idrokning sifatlari va xususiyatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: idrokning sifatlari va xususiya… DOCX 33 pages Free download Telegram