geografiya fanining tadqiqot usullariga umumiy tavsif

PPTX 20 pages 1.1 MB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.1 MB

File type PPTX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

prezentatsiya powerpoint mustaqil ishi mavzu:geografiya fanining tadqiqot usullariga umumiy tavsif reja: geografik tadqiqot usullari haqida tushuncha geografik tadqiqot usullarining turlari zamonaviy geografik tadqiqot usullari geografik tadqiqot usullarining qo’llanish sohalari fundamental va amaliy yo’nalish fanlarining barchasi ilmii — tadqiqot ishlarini o’ziga xos metodologiyasi va ilmiy ish olib borish usullari bo’ladi. har bir fanning mstodologiyasi va tadqiqotlarini olib borilishi uchun uslublarning mavjudligi bu fanlarning rivojlanishini ta’minlaydi. tabiiy geografik tadqiqot uslublari o’quv kursining oldiga qo’ygan asosiy maqsadi bu — davlat universiteti talabalariga tabiiy geografiya fanidan ilmiy — tadqiqot ishlarini qanday olib borish kerakligi asos bo’ladigan fandir. o’zmizga ma’lumki. buyuk geografik kashfiyotlar davrida, 17 va 18 — asrlarda ham geografiya tabiat, iqtisodiyot va dunyo aholisi xaqidagi yagona fan sifatida rivojlangan. o’sha davrlarda bu fan aholi xo’jalik faoliyatini eng kerakli ilmiy ma’lumotlar bilan ta’minlab kelgan. vaqtlar o’tishi bilan odamlarning, mamlakatlarning extayoji kengaydi va chuqurlashdi bu bilan ilmiy— tadqiqot yo’nalishlari ham o’ziga xos yo’nalishlar kasb etib …

2 / 20

biiy geografik tadqiqot uslublari o’quv kursining asosiy mazmuni shundan iboratki, —asosiy taksonomik birliklar, —tabiiy geografik tadqiqotlarda qo’llaniladigan usul va uslublar, — dalada daliliy ma’lumotlarni to’plash va ularni tartibga solish, tarmoqli tabiiy geografik tadqiqot ishlari, —kompleks tabiiy geografik tadqiqot ishlarini o’rganish, tadqiqot ishlari olib borish va u bilan bo’lgan ishlar tizimini o’rgatishdan iborat geografik tadqiqot usullari tabiiy geografik tadqiqot usuli dialektik usul matematik yoki modellashtirish usuli qiyoslash usuli stansional va ekspeditsion usul kartagrafik va aerokosmik usul geografik tadqiqot usullari labaratoriya analitik uslub paleogeografik uslub rayonlashtirish uslubi tasvirlash va kompleks majmuali uslublar geofizik va geokimyoviy uslublar boshqa fundamental va amaliy fanlar singari tabiiy geografiyada xam juda ko’p xil tadqiqot ishlari uchun qo’llaniladigan usul va uslublar mavjud. bu usul va uslublar yordamida tabiiy geografiyada oddiy voqea xodisalarning tub moxiyati ochib beriladi va shu bilan birga ularda vujudga kelgan xar xil muammolarni bartaraf qilish va ularni kelajakdagi xolatini bashorat qilishi masalalari aniqlanadi. falsafiy nuqatai …

3 / 20

keladigan va shu qonunlar yo’llab turgan jarayon sifatida tushunishdan iboratdir. tabiat uning taraqqiyoti to’g’risidagi eng mukammal har tomonlama chuqur ta’limot bo’lgan dialektika tabiatning tub moxiyatini o’rganishda nazariy negiz sifatida maydonga chiqdi. tabiiy geografiyadagi tadqiqot uslublaridan biri bu dialektik uslub bo’lib, falsafiy nuqtai nazardan tabiatdagi barcha xodisa va jarayonlarni to’liq anglash uchun dialektik uslubdan foydalaniladi. faqat dialektik uslub yordamida tadqiqotning moxiyati to’liq anglanadi. tabiiy geografiyadagi tadqiqotlar jarayonida qiyoslash uslubiga xam juda katta o’rin berilgan. bu usul orqali xar xanday ikkita tabiiy geografik ob’ektni bir biriga qiyoslash yordamida tadqiqot ishlarining natijasini kuzatish mumkin afrikadagi saxroi kabir cho’li bilan osiyo qit’asidagi taklamakon cho’li yoki kalaxare cho’li bilan qizilqum yoki qoraqumni qiyoslab ular o’rtasidagi o’xshashlik xamda qarama qarshilikni bilib olish mumkin. qiyoslash uslubida tadqiqotlarga kompleks yondoshish mumkin. ya’ni o’rganilayotgan ob’ektdagi barcha uchraydigan tabiiy unsurlarni tizimla ravishda majmuali qiyoslash va xulosa chiqarish mumkin stastionar va ekspedistion uslublar: yaqin vaqtlargacha ilmiy — tadqiqot ishlarida ekspedistion uslubdan …

4 / 20

ha voqea va xodisalar albatta xaritaga tushirilishi shart. ana shunda bu xududdagi tabiatning o’zgarishlarini darajlari qanday xolatda ekanligi vaqtida aniq xulosalar chiqarish mumkin bo’ladi. aerokosmik uslublar anchagina yosh tarmoq hisoblanib u asosan xalq xo’jaligi asrlarning 70 — yillaridan boshlab ilmiy — tadqiqotlarda keng ko’lamda qo’llanila boshladi. aerokosmik uslublarda erning sun’iy yo’ldoshlari, kosmik raketalar, samolyotlar va boshqa uchuvchi apparatlar yordamida olingan fotosuratlar deshifrovka qilinib, o’sha xududlar uchun chora tadbirlar ishlab chiqiladi. hozirgi kunda bu usuldan xalq xo’jaligini barcha jabxalarida keng ko’lamda foydalaniladi. matematik yoki statistik modellashitirish uslublari. bu usullardan tabiiy geografik va iqtisodiy — ijtimoiy geografiyaning tarmoqlari tadqiqotlarida keng ko’lamda foydalanib kelinmoqda. ayniqsa, geodeziya va xaritashunoslikda, sanoat, qishloq xo’jaligi axolishunoslik, gidrologiya, iqlimshunoslik va boshqa soxalarda bu tadqiqot uslublaridan atroflicha foydalanib kelinmoqda. laboratoriya analitik uslub. bu uslub o’ziga xosligi bilan tadqiqot uslublari ichida ajralib turadi desak mubolag’a bo’lmaydi. laboratoriya analitik usulda tadqiqot ishlari olib borishning texnologiyasi shundan iboratki, bunda masalan, daladan olib …

5 / 20

ijtimoiy, sanoat, q|x rayonlariga ajratiladi. tasvirlash va kompleks (majmuali) uslublar. bu usullarda o’rganilayotgan xududdagi barcha ob’ekt voqea va xodisalar atroflicha tasvirlanadi. bunday tadqiqotlar odatda majmuali ko’rinishda bo’ladi. tabiiy geografik geofiznk va geokimyoviy yo’nalishlar xam mavjudki, bu tadqiqotlarda moddalarning massa va energiya almashinuvi, moddalarning kimyoviy tarkiblari va boshqalar atroflicha ko’rib chiqiladi. umuman olganda tabiiy geografik tadqiqotlarda ko’llaniladigan tadqiqot uslublari o’zining moxiyati ob’ekt va jarayonlarini o’rganishda ma’lum bir xulosalar chiqarishga yoki chora tadbirlar tizimini ishlab chiqishga yordam beribgina qolmasdan, geografik fundamental yo’nalishlarini istiqbolli rivojlanishiga xam o’zining xissasini qo’shadi geografik tadqiqot metodlari — geografiya fanlari predmetini bilishning uslub va usullari majmuasi. geografik tadkiqot metodlari yordamida turli xil geografik maʼlumotlarni adabiyotlardan va bevosita dala sharoitida tadqiqot jarayonida toʻplab tahlil qilinadi hamda ulardan fanning metodologiyasini yaratish, nazariy-ilmiy va amaliy maqsadlarda foydalanish yoʻl-yoʻriqlari aniklanadi. geografik tadkiqot metodlari ilm-fan taraqqiyotini (taʼlimot va gʻoyalarni) taʼminlaydigan, tadqiqotchining maqsad va vazifalarini maqsadli yoʻnalishda amalga oshiradigan eng muhim tadbir. geografik tadkiqot …

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "geografiya fanining tadqiqot usullariga umumiy tavsif"

prezentatsiya powerpoint mustaqil ishi mavzu:geografiya fanining tadqiqot usullariga umumiy tavsif reja: geografik tadqiqot usullari haqida tushuncha geografik tadqiqot usullarining turlari zamonaviy geografik tadqiqot usullari geografik tadqiqot usullarining qo’llanish sohalari fundamental va amaliy yo’nalish fanlarining barchasi ilmii — tadqiqot ishlarini o’ziga xos metodologiyasi va ilmiy ish olib borish usullari bo’ladi. har bir fanning mstodologiyasi va tadqiqotlarini olib borilishi uchun uslublarning mavjudligi bu fanlarning rivojlanishini ta’minlaydi. tabiiy geografik tadqiqot uslublari o’quv kursining oldiga qo’ygan asosiy maqsadi bu — davlat universiteti talabalariga tabiiy geografiya fanidan ilmiy — tadqiqot ishlarini qanday olib borish kerakligi asos bo’ladigan fandir. o’zmizga ...

This file contains 20 pages in PPTX format (1.1 MB). To download "geografiya fanining tadqiqot usullariga umumiy tavsif", click the Telegram button on the left.

Tags: geografiya fanining tadqiqot us… PPTX 20 pages Free download Telegram