nerv sisitemasi

PPTX 21 pages 3.6 MB Free download

21 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.6 MB

File type PPTX

Pages 21

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 21

nerv sistemasining tarkibi reja 1.nerv tizimining morfofunktsional tasnifi 2.nerv tizimining taraqqiyoti 3.neyronlarning klassifikatsiyasi 4.neyronlarning tuzilishi 5.neyrogliya 6.nerv ohirlari 7.reflektor yoy nerv to'qimasining tarkibi nerv sistemasi anatomik va funktsional jihatdan markaziy (mns) va periferik (pns) qismlarga ajratiladi. mnsga bosh va orqa miya, pnsga esa nerv o'zaklari, nerv tugunlari, nerv chigallari va nerv oxirlari kiradi. nerv sistemasi vazifasiga ko'ra sezuvchi (afferent) va harakatlantiruvchi (efferent) bo'limlarga ajratiladi. sezuvchi bo'lim bundan tashqari ixtiyoriy yoki somatik va beixtiyoriy yoki vistseral tolalar hosil qiladi. harakatlantiruvchi bo'lim ham ixtiyoriy (somatik) va beixtiyor (avtonom) komponentdan tashkil topgan. embriogenezning ilk bosqichida neyrulyatsiya neyral burmalar va nerv tarnovchasi nerv plastinkasidan shakllanishi. nerv tarnovchasining ko'tarilgan chetlaridan hujayralar to'dasi ko'chib, nerv nayi va ektoderma orasida joylashib, ganglioz plastinka yoki nerv qirrasini hosil bo'lishi. embriogenezning ilk bosqichida neyrulyatsiya nerv tarnovchasi burmalari bir-biriga yaqinlashishi tarnovcha chetlari o'zaro qo'shilishi natijasida nerv nayi hosil bo'ladi. nerv nayi teri ektodermasidan ajraladi. neyronning tuzilishi mikrosur'atda yirik multipolyar neyronlar …

2 / 21

ounipolyar hisoblanadi. bipolyar neyronlar ko'zning to'r pardasida, hid bilish a'zosida, ichki quloqda uchraydi dendritlar va dendrit do'mboqchalari kumush tuzlari bilan impregnatsiya qilinganda miyachaning po'stloq qismida yirik multipolyar neyronlar (purkine hujayralari) ko'rinadi. uning dendritlari (d) tanasidan (xt) uzoqlashgan sari ko'pdan ko'p tarmoqchalarga ajralib ketganini kuzatish mumkin. o'z navbatida shoxchalar ham yanada mayda tikanaksimon o'siqchalar (dt) hosil qilib tugagan. bu do'mboqchalar neyronlararo sinaps hosil qilishda ishtirok etadi. neyronlar neyrofibrillalar va neyrofilamentlar. mns ning glial hujayralari rasmda mns ning 4 hil neyrogliya hujayralari oligodendrogliotsitlar, astrotsitlar, ependimotsitlar va mikrogliyahujayralari pns ning 2 hil: shvann hujayralari va satellit hujayralari keltirilgan. pns ning glial hujayralari (d) shvann hujayralari neyrolemmotsitlarham deb atalib, pns da nerv tolalarni hosil qilishda ishtirok etadi. (e) satellit hujayralari nerv tugunlari neyronlari atrofida uchraydi va trofik, chegaralash vazifasini bajaradi. astrotsitlar astrotsitlar mns eng ko'p tarqalgan neyrogliya hujayralari. ularning tanasidan (s) radial holda chiqqan ko'p sonli o'simtalar (p) oddiy yorug'lik mikroskopi ostida ko'rinmaydi. lekin …

3 / 21

ilgan bo'lsa, aksincha bazal qismida bunday kontak turi uchramaydi. mikrogliya mikrogliya monotsitlardan hosil bo'lgan, mns ning antigen taqdim qiluvchi hujayralari hisoblanadi. ularning mayda yadrolari yaxshi bo'yaladi. xujayralar tanasida uncha uzun bo'lmagan,o'ta tarmoqlangan shaklda o'simtalar chiqadi. shu o'simtalar yordamida amyobasimon xarakatlanishi mumkin. amyobasimon xarakatla davrida xujayraning shakli o'zgaradi, o'simtalar xujayra tanasiga tortilib o'ziga xos shar shaklini oladi. mikrogliya xalok bo'layotgan neyron, nerv tolasi va bakteriyalarni fagotsitoz qilish qobiliyatiga ega. yirik diametrli akson mielin pardasining hosil bo'lishi (1) o'z taraqqiyoti davrida bo'lg'usi mielinli nerv tolasining o'q tsilindri, mielinsiz nerv tolasi kabi, shvann xujayralari tizimchasiga botib kiradi. (2) neyrolemmotsit xosil qilgan chuqurchaning yon devorlari ancha ko'tarilgan bo'lib, o'q tsilindrni belbog' kabi o'rab turadi. asta-sekin neyrolemmotsitning chetki uchlari o'zaro yaqinlashadi va birikadi, natijadaikki membranali struktura- mezaksonni xosil qiladi. yirik diametrli akson mielin pardasining hosil bo'lishi (3) so'ngra mezakson uzunlashadi va kontsentrik xolatida o'q tsilindr atrofida o'raladi. (4) shuning natijasida neyrolemmotsit tsitoplazmasi torayadi va o'q …

4 / 21

dda o'zgarib xromatolizga uchraydi, keyinroq tamoman yo'q bo'lib ketadi periferik nerv regeneratsiyasi v) mielin qavat membranalari emirilgan bo'lib, makrofaglar yoki mikrogliya hujayralari tomonidan fagotsitoz qilinadi (rasmda binafsha rangda ko'rsatilgan). g) nerv tolasining qayta tiklanishi. sinapslarning turlari akson terminallari odatda nerv impulsini boshqa neyron tanasi yoki dendritiga uzatadi. aksoaksonal sinapslar kam uchrab, ular sinaps faoliyatini o'zgartirish imkoniyatiga ega. sinapslarning asosiy komponentlari neyrotransmitterlarning ekzotsitoz yo'li orqali sinaps bo'shlig'iga chiqishi ko'rsatilgan. presinaptik qismida (t1) ko'pgina sinaptik pufakchalar, mitoxondriyalar ko'rinmoqda. nerv impulsi ta'sirida presinaptik membranada kaltsiy ionlarining kanallarini ochilishi va kaltsiyning hujayra ichiga kirishi kuzatiladi. natijada ekzotsitoz yo'li orqali pufakchalardagi neyrotransmitterlar sinaps bo'shlig'iga ajraladi. postsinaptik membranada ularga nisbatan retseptorlar bo'ladi. bu retseptor bilan bog'langan mediatorlar keyingi neyronda ham depolyarizatsiya to'lqinini vujudga keltiradi. image2.png image3.png image4.png image5.png image6.png image7.png image8.png image9.png image10.png image11.png image12.png image13.png image14.png image15.png image16.png image17.png image18.png image19.png image20.png image21.png image22.png image23.png image24.png image25.png image26.png image27.png image28.png image29.png image30.png image1.jpeg /docprops/thumbnail.jpeg

5 / 21

Want to read more?

Download all 21 pages for free via Telegram.

Download full file

About "nerv sisitemasi"

nerv sistemasining tarkibi reja 1.nerv tizimining morfofunktsional tasnifi 2.nerv tizimining taraqqiyoti 3.neyronlarning klassifikatsiyasi 4.neyronlarning tuzilishi 5.neyrogliya 6.nerv ohirlari 7.reflektor yoy nerv to'qimasining tarkibi nerv sistemasi anatomik va funktsional jihatdan markaziy (mns) va periferik (pns) qismlarga ajratiladi. mnsga bosh va orqa miya, pnsga esa nerv o'zaklari, nerv tugunlari, nerv chigallari va nerv oxirlari kiradi. nerv sistemasi vazifasiga ko'ra sezuvchi (afferent) va harakatlantiruvchi (efferent) bo'limlarga ajratiladi. sezuvchi bo'lim bundan tashqari ixtiyoriy yoki somatik va beixtiyoriy yoki vistseral tolalar hosil qiladi. harakatlantiruvchi bo'lim ham ixtiyoriy (somatik) va beixtiyor (avtonom) komponentdan tashkil topgan. embriogenezning ilk bosqichida ne...

This file contains 21 pages in PPTX format (3.6 MB). To download "nerv sisitemasi", click the Telegram button on the left.

Tags: nerv sisitemasi PPTX 21 pages Free download Telegram