ovqat hazm bo'lish fiziologiyasi

PPTX 17 pages 323.6 KB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 323.6 KB

File type PPTX

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

powerpoint presentation mavzu: hazm tizimining fiziologiyasi. allppt.com _ free powerpoint templates, diagrams and charts 1 reja: ovqat hazm bo’lish fiziologiyasi. og’iz bo’shlig’ida va me’dada ovqat hazm bo’lishi. so’lak bezlarni shirasining tarkibi va ahmiyati. ingichka va yo’g’on ichakda ovqat hazm bo’lishi. jigar, o’t pufagi, me’da osti bezi fiziologiyasi. ovqat hazm bo’lish fiziologiyasi. odam organizmi hayot faoliyati uchun turli moddalarni va talaygina energiya sarlaydi. sarflangan moddalar va energiya o‘rni doimo toiib turishi kerak. ularni esa organizm ovqat bilan qabul qiladi. ammo oziq moddalarning aksariyati yirik molekulali polimerlardan iborat. undan tashqari, oqsillar tur bilan bog‘liq xususiyatlarga ega. tabiiy ko‘rinishda organizm bu moddalarni o‘zlashtira olmaydi. masalliqlarni o‘zlashtirish oson bo`lgan holga keltirish maqsadida avval ularni pishiriladi, qovuriladi, bug‘lanadi. tayyor taomni iste‘mol qilgandan keyin tarkibidagi murakkab moddalar hazm tizimida fizikaviy va kimyoviy jihatdan qayta ishlanib, ichakdan so‘riladigan moddalarga aylanadi. oqsillar turga oid xossalarini yo‘qotadi. qayta ishlangan mahsulotlar so‘rilib, plastik material va energiya manbai sifatida sarflanadi. hazm …

2 / 17

ipotalamusning lateral yadrolari ochiqish markazi deyiladi. ventromedial gipotalarnik yadrolarning shikastlanishi giperfagiyaga olib kelsa, ularning qo‘zg‘alishi esa afagiyaga sabab bo`ladi. demak, ventromedial yadrolarni to‘yinish markazi desa bo`ladi. ochiqish va to‘yinish hissi shakllanishida markaziy nerv tizimining boshqa qismlari ham ishtirok etishini unutmaslik kerak. ovqatlanish markazining gipotalarnik neyronlari qonda oziq moddalar miqdori o‘zgarganda va turli periferik retseptorlardan keladigan afferent impulslar ta‘sirida qo‘zg‘aladi. qorni to‘q hayvonning qoni och hayvonga quyilganda, och hayvon go‘yo qorni to‘ygandek bo`lib, ovqat talab qilmaydi. ammo to‘q qon tarkibidagi qaysi modda bu natijaga olib kelishi noma‘lum. iste‘mol qilingan ovqat og‘iz bo‘shlig‘ida qayta ishlana boshlaydi va ovqatni maydalash, so`lak bilan namlash, luqma shakllashdan iborat bo`ladi. faqat ba‘zi moddalar (uglevodlar) kimyoviy jihatdan qayta ishlana boshlaydi xolos, chunki so`lakda fermentlar faolligi sust, ovqatning og‘iz bo‘shlig‘ida bo`lish vaqti 15-18 sekund bilan cheklangan. ovqatning og’iz bo’shlig’ida qayta ishlanishi chaynash og‘izga tushgan ovqat qattiq bo`lsa, chaynaladi. ovqatni chaynashda yuqori va pastki tishlar, chaynash muskullari, til, tanglay, …

3 / 17

, so`lak bilan aralashib, yumshaydi. ovqat chaynab bo`lingandan keyin til ustiga yig‘iladi, luqma holiga keltiriladi va yutiladi. so`lak ajralishi chaynash hazm tizimining barcha qismlariga xos harakat faoliyatining misoli. bu tizimning asosiy faoliyatlaridan yana biri sekretor faoliyat. og‘iz bo‘shlig‘ida bu faoliyat so`lak ajralishi bilan ifodalanadi. so;lak uch juft yirik va juda ko‘p mayda so`lak bezlari mahsulotidir. yiriklari quloq oldi, jag‘ osti va til osti bezlari. mayda bezlar esa til, jag‘ va tanglayni qoplagan shilliq pardada joylashgan. bu bezlar ishlab chiqaradigan so`lak tarkibidagi shilimshiq modda (mutsin) va oqsillar (seroza) nisbati bilan farq qiladi. 180 shilimshiq bezlar til ildizida va tanglayda joylashgan. ular ishlab chiqargan so`lak quyuq, chunki unda mutsin miqdori ko‘p. quloq oldi va tilning yon yuzasida joylashgan mayda bezlar soiagida oqsil ko‘proq, mutsin deyarli yo‘q. bu seroz bezlarning soiagi suyuq. jag‘ osti va til bezlari ham seroz, ham shilimshiq hujayralarga ega. ular va tilning uchi, lunj va lablardagi mayda bezlar aralash …

4 / 17

a bakteriostatik ta‘sirga ega. so`lakning tarkibi so`lak sal quyqalangan, cho‘ziluvchan suyuqlik. aralash so`lakning ph 5,8-7,4. ajralaish tezligi oshsa, so`lakning muhiti ishqoriy tomonga siljiydi. so`lakning 99,4- 99,5% suvdan iborat. 0,5-0,6% ga teng bo`lgan quruq qoldiqda 0,2% chamasida anorganik, 0,4% organik moddalar bor. na+ , k+ ,ca2+ kationlari, civa hco3 - anionlari anorganik moddalarning asosiy qismi. anorganik moddalar miqdori so`lak ajralish tezligi oshishi bilan ko‘payadi, ammo har qanday sharoitda ham so`lak gipotonik bo`ladi. so`lakning organik moddalari mukopolisaxaridlardan, glikoproteinlardan, oqsillardan (shu jumladan, ferment oqsillardan) iborat. so`lakda anchagina fermentlar bor. ammo ularning ko‘pchiligini faolligi juda past va ovqat hazm qilishda ahamiyati yo‘q. faqat uglevodlarni parchalovchi fermentlar yetarlicha faol. ulardan asosiysi α-amilaza. bu ferment kraxmal va glikogen kabi polisaxaridlarni dekstrinlarga, qisman disaxarid maltozaga va oz miqdorda glukozagacha parchalaydi. amilaza muhit neytral yoki kuchsiz ishqoriy bo`lganda o‘z faolligini ko‘rsatadi. ovqatni chaynash vaqti qisqa bo`lganidan, ovqat polisaxaridlari juda oz miqdorda parchalanadi. maltozani parchalovchi maltazanin umuman faolligi past. …

5 / 17

agi fermentlar oqsillarning kimyoviy jihatdan qayta ishlanishini boshlab beradi. me‘dada bir necha soat turgan ovqat moddalari eriydi, yumshaydi, shiraga aralashadi va asta-sekin o‘n ikki barmoqli ichakka o‘tadi. bu jarayonlar me‘daning sekretor va motor faoliyatiga bog‘liq. bundan tashqari, me‘da inkretor, so‘rish, ekskretor va ovqat ovqat hazm qilishga bog‘liq bo`lmagan faoliyatlarga ega. ingichkaichakda ovqat hazmi og‘ iz bo‘ shlig‘ i va me‘dada ovqat tarkibidagi polimer moddalar yuzaki kimyoviy qayta ishlanishga uchraydi. hazm tizimining bu qismlarida murakkab oziq moddalar ichakda ro‗y beradigan chinakam ehuqur parchalanishga tayyorianadi. oz-ozdan ichakka o'tayotgan ximus o% ikki barmoq ichakka ajraladigan me‘da osti bezi shirasi va o‘ tsafroga aralashadi. pankreatik shira tarkibidagi va ichak shilliq pardasi sintezlaydigan fennentlar uglevodlardan, oqsiilardan va yoglardan so‗rilishi oson bolgan moddalar hosil qiladi va ularning o'zlasktirilishmi ta‘minlaydi ut-safro bu vazifani bajarishda me‘da osti va ichak bezlariga ko'maklashadi. yo‘g‘on ichakdagi hazm yo’gon ichakning anatomik qismlari ko'richak, ko'tariluvehi chambarichak. ko‘ ndalang chambarichak, tushuvchi chambarichak, s-simon va …

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ovqat hazm bo'lish fiziologiyasi"

powerpoint presentation mavzu: hazm tizimining fiziologiyasi. allppt.com _ free powerpoint templates, diagrams and charts 1 reja: ovqat hazm bo’lish fiziologiyasi. og’iz bo’shlig’ida va me’dada ovqat hazm bo’lishi. so’lak bezlarni shirasining tarkibi va ahmiyati. ingichka va yo’g’on ichakda ovqat hazm bo’lishi. jigar, o’t pufagi, me’da osti bezi fiziologiyasi. ovqat hazm bo’lish fiziologiyasi. odam organizmi hayot faoliyati uchun turli moddalarni va talaygina energiya sarlaydi. sarflangan moddalar va energiya o‘rni doimo toiib turishi kerak. ularni esa organizm ovqat bilan qabul qiladi. ammo oziq moddalarning aksariyati yirik molekulali polimerlardan iborat. undan tashqari, oqsillar tur bilan bog‘liq xususiyatlarga ega. tabiiy ko‘rinishda organizm bu moddalarni o‘zlashtira olmaydi. masalli...

This file contains 17 pages in PPTX format (323.6 KB). To download "ovqat hazm bo'lish fiziologiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: ovqat hazm bo'lish fiziologiyasi PPTX 17 pages Free download Telegram