angliya va frantsiyada klassik maktabning shakllanishi

PPTX 21 pages 866.5 KB Free download

21 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 866.5 KB

File type PPTX

Pages 21

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 21

ilk klassik maktab vujudga kelgan davrdagi iqtisodiy ta’limotlar angliya va frantsiyada klassik maktabning shakllanishi reja 1 2 4 5 klassik iqtisodiy maktab vujudga kelishining tarixiy shart-sharoitlari v.petti - angliya klassik iqtisodiy maktabining asoschisi frantsiyada klassik iqtisodiy maktabning vujudga kelishi. p.buagilberning iqtisodiy qarashlari. fiziokratizm. f.kene va a.tyurgoning iqtisodiy ta'limotlari. fiziokratizmning ahamiyati va uning tarixiy taqdiri. 3 xvii-xviii asrlarda farbiy evropada sanoatning tez rivojlanishi manufaktura davridagi (tashqi savdo rivojiga to'siq) protektsionizm siyosati va (tadbirkorlik tashabbusini bo'g'uvchi) davlatning iqtisodiy homiyligiga muhtojlik yo'qoldi. angliyadagi xviii asr o'rtalaridagi sanoat inqilobi jamoatchilik diqqatini savdodan industriyaga jalb etdi. ishlab chiqarish tadbirkorlarni daromad olishning asosiy manbai sifatida yanada ko'proq qiziqtira boshladi. avvaldan ma'lum inqilobiy g'oyalar amaliy talablarga javob bermay qoldi. iqtisodiy erkinlashtirish kontseptsiyasi yangi g'oyaning asosi edi. merkantilizm o'rniga klassik (lot. namunali, haqiqiy) iqtisodiy maktab vujudga keldi. chunki avvalgi ta'limot sanoatlashayotgan sohibkorlar talablariga javob bermay qo'ydi paydo bo'layotgan yangi muammolarni hal etish yangi yo'nalish tarafdorlari zimmasiga to'g'ri keldi. …

2 / 21

qo'liga o'ta boshladi) ro'y berdi, yomenlar - dehqon sinfi tugatildi, oqibatda kapitalistik fermerchilik yuzaga keldi (ular erni lendlordlardan uzoq muddatli ijaraga olgan), ular yollanma mehnatdan (krepostnoylik emas) keng foydalangan, keyinchalik texnikani, ilmiy texnika yangiliklarini keng qo'llaganlar. agrar inqilob, islohot nomini olgan bu o'zgarish manufaktura sanoatining rivoji bilan bog'liq. xalq xo'jaligining yuksak rivoji ilmiy kashfiyotlarni taqozo etdi. shu davrda angliyada tabiiy fanlar, ayniqsa mexaniqa, astronomiya va fizika tez rivoj topdi. bu davrning eng buyuk vakili isaak nyutondir (1643-1727yy.), tomas gobs (1588-1679yy.) ingliz faylasufi, mexanistik materializm sistemasining asoschisi sifatida katta ahamiyatga ega. uning fikricha, jamiyat mexanizmga o'xshash narsa, uning oddiy elementi inson degan g'oya yotadi. «inson insonga bo'ri» iborasi shu olimga tegishli, uningcha egoizm insonni harakatlantiruvchi kuchdir (bu fikr smitda yaxshi berilgan). bu olimda tarixga zid fikrlar mavjud bo'lishiga qaramay , uning fikricha, ijtimoiy hayotda ham xuddi tabiatdagi kabi ob'ektiv qonuniyatlar mavjuddir merkantilistlardan farqli ravishda (ular iqtisodiyotning faqat muomala sohasinigina tahlil etganlar), …

3 / 21

xeylbroner va l.turoularning fikricha («ekonomika dlya vsex»), ishlab chiqarish omillari vujudga keldi: mehnat, er va kapital tovarga aylantirildi, bungacha ular tovar bo'lmagan. hozirgi davr tili bilan aytganda, bozor tizimi, bozor jamiyati barpo etila boshlandi. 2. vilyam petti – angliya klassik iqtisodiy maktabining asoschisi. vilyam petti (1623-1687) romsi shahrida tug'ilgan, angliya klassik iqtisodiy maktabining asoschisidir. ko'pchilik bu olimning iqtisodiyot fani sohasidagi faoliyatiga yuksak baho berib, uni buyuk va takrorlanmas iqtisodchi-tadqiqotchi deb baholagan edi. v.petti favqulodda har tomonlama va yuksak bilimli inson bo'lgan. u mayda hunarmand-matochi oilasida tug'ildi. leyden, parij va oksford universitetlarida meditsina sohasida tahsil ko'rdi. u juda keng qobiliyatli talaba bo'lgan, 1647 yilda nusxa ko'chiradigan mashinani (kseroks) ixtiro qildi, 1649 yilda fizika doktori ilmiy darajasiga ega bo'ldi. u dengizchi, vrach sifatida ham ishladi. petti shu bilan birga yirik er egasi ham edi, u yirik ingliz lendlordlar (yirik er egasi) sulolasining asoschisi bo'lib qoldi. 1652 yilda kromvel hukumatining topshirigiga ko'ra irlandiyaning …

4 / 21

aramasdan (bu masalan, er bahosini talqin etishda ko'rinadi), davlatning iqtisodiy faoliyatga aralashuvini qisman qo'llaydi (mamlakatdagi savdogarlar sonini qisqartirishni talab etadi), u asosan erkin iqtisodiyot (laisser faire) printsiplarini qo'llaydi va merkantilistlardan farqli ravishda pul muomalasi va savdoni erkinlashtirish tarafdori bo'lgan. v.pettining dastlabki asarlarida merkantilistlarning ta'siri ancha kuchli bo'lgan, ammo keyingi «pul to'g'risida bir necha og'iz so'z» (1682y.) kitobida u merkantilizmdan butunlay voz kechdi. u iqtisodiy jarayonlarga xos ichki qonuniy aloqalar va ularning sababiy munosabatlarini ko'rsatishga intildi. uni «faqat tabiatda ko'rinarli asosga ega bo'lgan sabablargina» qiziqtirar edi. petti iqtisodiyotga tabiatshunoslikda qo'llaniladigan usulni kiritib, shu bilan birga iqtisodiy tahlilning statistik usulidan ham keng foydalandi 1682 yilda yozilgan «pul to'g'risida bir necha og'iz so'z» kitobi 32 ta savol va javob tariqasida angliyada pul chaqasini qaytadan zarb etish masalasiga bag'ishlangan. bu aslida kichik bir parcha pul nazariyasining ustuni edi. unda petti merkantilizmdan butunlay voz kechadi va pulni umumiy ekvivalent vazifasini bajaruvchi maxsus tovar deb hisoblaydi. …

5 / 21

g'i ham, kami ham ziyondir, ya'ni uning me'yorda bo'lgani yaxshi (uning vrachligini eslang). v.petti davlatning iqtisodiyotga aralashuviga ham e'tibor berdi, bu aralashuv rivojlanishga yordam berishi kerak, lekin boshqa paytda davlat iqtisodiyotdan uzoq bo'lishi kerak. uning fikricha, vrach kasalni davolaganda iloji boricha sun'iy dorilardan kamroq foydalangani, ko'proq ob'ektiv omillarni ishlatgani ma'qul v.petti mehnatni tahlil etishga kirishadi. har bir konkret mehnat aniq narsani (baxt-saodatni), iste'mol qiymatini yaratadi. qiymat ikki qismdan iborat: 1) iste'mol qiymati, 2) almashuv qiymati - mahsulot almashsa yoki sotilsa yuzaga chiqadi. masalan, dehqon mehnatida shunday umumiylik borki, unga ko'ra barcha mehnatlarni bir-biri bilan solishtirish (chog'ishtirish) mumkin, narsalar (baxt-saodat) - tovarlarni almashuv qiymati bilan, ish vaqtini sarflash, umuman ishchilarning unumli energiya sarflashi bilan aniqlash mumkin. bundan abstrakt mehnat tushunchasi kelib chiqadi va buni birinchilardan bo'lib v.petti tushuna boshladi. u mehnatning tabiiy bahosini ish haqi deb biladi va uning miqdorini aniqlashni o'zining vazifasi qilib qo'yadi. o'sha davrda angliyada ish haqi qonun …

Want to read more?

Download all 21 pages for free via Telegram.

Download full file

About "angliya va frantsiyada klassik maktabning shakllanishi"

ilk klassik maktab vujudga kelgan davrdagi iqtisodiy ta’limotlar angliya va frantsiyada klassik maktabning shakllanishi reja 1 2 4 5 klassik iqtisodiy maktab vujudga kelishining tarixiy shart-sharoitlari v.petti - angliya klassik iqtisodiy maktabining asoschisi frantsiyada klassik iqtisodiy maktabning vujudga kelishi. p.buagilberning iqtisodiy qarashlari. fiziokratizm. f.kene va a.tyurgoning iqtisodiy ta'limotlari. fiziokratizmning ahamiyati va uning tarixiy taqdiri. 3 xvii-xviii asrlarda farbiy evropada sanoatning tez rivojlanishi manufaktura davridagi (tashqi savdo rivojiga to'siq) protektsionizm siyosati va (tadbirkorlik tashabbusini bo'g'uvchi) davlatning iqtisodiy homiyligiga muhtojlik yo'qoldi. angliyadagi xviii asr o'rtalaridagi sanoat inqilobi jamoatchilik diqqatini savdodan indust...

This file contains 21 pages in PPTX format (866.5 KB). To download "angliya va frantsiyada klassik maktabning shakllanishi", click the Telegram button on the left.

Tags: angliya va frantsiyada klassik … PPTX 21 pages Free download Telegram