klassik (mumtoz) maktabning shakllanishi: angliya va fransiya

PPT 43 pages 1.2 MB Free download

43 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.2 MB

File type PPT

Pages 43

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 43

4-mavzu: klassik iqtisodiy maktabning vujudga kelishi 3-mavzu: angliya va fransiyada klassik (mumtoz) maktabning shakllanishi. klassik iqtisodiy maktabning to’la shakllanishi, adam smit va david rikardoning iqtisodiy qarashlari reja: uilyam petti (1623-1687)-angliya klassik siyosiy iqtisodining asoschisi. p.buagilber-fransiya klassik siyosiy iqtisodining asoschisi. fiziokratizm ta’limoti. ann rober jak tyurgoning iqtisodiy qarashlari. richard kantilonning iqtisodiy qarashlari. adam smit (1723-1790 y.) – klassik iqtisodiy maktabning atoqli namoyandasi a.smitning ijtimoiy–iqtisodiy nazariyalari david rikardo ta’limotida klassik iqtisodiy nazariyaning rivojlantirilishi tomas robert maltusning iqtisodiy qarashlari t.r.maltus “nufus qonuni”ning matematik ifodasi klassik siyosiy iqtisodning asosiy xususiyatlari: tadbirkorlik faoliyatining maqsadi - maksimal foyda olish; boylikni oshirishning asosiy omili kapital to'planishi; iqtisodiy o'sishga moddiy ishlab chiqarish sohasidagi samarali mehnat orqali erishiladi; pul - bu tovarlar almashinuvini osonlashtirish vositasi mahsulotning qiymati uni ishlab chiqarishga sarflangan xarajatlar bilan belgilanadi. uilyam petti (1623–1687) –angliya klassik siyosiy iqtisodining asoschisidir. k.marks so’zi bilan aytganda, u.petti-«siyosiy iqtisodning otasi... buyuk tadqiqotchi - iqtisodchi». u.petti har tomonlama yuksak bilimli odam …

2 / 43

tirib, u.petti londonga qaytib keldi. keyinchalik, oksford universitetida tibbiyot sohasida tahsil oldi. 1650 yili 27 yoshida u.petti fizika bo’yicha doktorlik darajasini oldi, angliya kollejlarining birida professor bo’lib ishladi. u.petti dastlab o’z asarlarida merkantilistlarning ijobiy savdo balansi g’oyasini va sanoatni rag’batlantirish maqsadida davlatning iqtisodiyotga faol aralashuvini qo’llab-quvvatladi. ammo u.petti asta-sekin tadqiqot ob’ektini o’zgartirdi va asosiy e’tiborni savdo muammosidan ishlab chiqarish muammosiga qaratdi. uning qayd qilishicha, boylik ishlab chiqarishda yaratiladi, muomala sohasida esa u faqat taqsimlanadi. u.petti fikri bo’yicha, nafaqat qimmatli metall va toshlar hamda pul boylik hisoblanadi, balki mamlakatning yeri, uylar, kemalar, tovarlar va hatto uy jihozlari ham boylikni tashkil etadi. uilyam petti (1623-1687 yy.) uiliyam petti mamlakat boyligini ko’paytirish uchun u.petti qamoq jazosi o’rniga pul jarimasini joriy etish zarurligini, pul to’lashga “qurbi etmagan o’g’rilarni” esa “qullikka” mahkum etishni, ishlashga majbur qilishni tavsiya etadi. u.petti bu fikrni rivojlantirib, chetga pul chiqarishni taqiqlash bema’ni narsa ekanligini ko’rsatib o’tadi. davlatning bunday hatti-harakati, uning …

3 / 43

kil etdi. masalan, u.pettidan keyin, d.rikardo va t.maltus ish haqini ishchi mehnatining bahosi sifatida tavsiflab, uni ishchining va uning oilasining yashashi uchun zarur bo’lgan vositalar minimumi bilan bog’lab tushuntirganlar. asosiy g’oyasi: “mehnat – boylikning otasi, yer esa uning onasi”. merkantilistlar –boylik “savdodan” petti –boylik “mehnatdan” lotereya - ahmoqlarga soliq. uiliyam petti qimor haqida shunday deydi. asosiy iqtisodiy asarlari “soliqlar va yig‘imlar to‘g‘risida traktat” (1662 y.) “so‘z - donishmandlarga” (1665 y.) “irlandiyaning siyosiy anatomiyasi” (1672 y.) “siyosiy arifmetika” (1676 y.) “pul to‘g‘risida bir necha og‘iz so‘z” (1682 y.) u. pettining uslubiy qarashlari muomala sohasining ishlab chiqarishga bo‘lgan teskari ta’sirini inkor etish; tovar va xizmatlar qiymatining shakllanishida sarfli mexanizmni qo‘llash; pul va tovar bozorlarining o‘zaro bog‘liqligini inkor etuvchi pulning miqdoriy nazariyasini ortodoksal qarash tarafida bo‘lishi; ish haqini mehnat bahosi sifatida talqin qilish, uning miqdorini erkin raqobat sharoitida doimo minimal darajaga intiladi deb qarash; iqtisodiy jarayonlarni tahlil qilishda statistik uslublardan foydalanish; iqtisodiy muammolarni …

4 / 43

roli talqin qilinadi, lekin tovar va pul bozorlari o‘rtasidagi o‘zaro bog‘liqlik inkor etiladi. qiymat nazariyasi u.petti qiymatni talqin qilishda ikki xil yondashuvga asoslanadi: - 1-yondashuv: tovar qiymati kumush qazib oluvchi mehnat bilan yaratiladi va uning “tabiiy bahosi” hisoblanadi. kumush qiymatiga tenglashtirilgan tovarlar qiymati tovarning “haqiqiy bozor qiymati” hisoblanadi. - 2-yondashuv: tovar qiymati mehnat va yer ishtirokida yarati-ladi (ko‘rinib turibdiki, har ikki yondashuv bo‘yicha tovar bahosi asosida sarfli mexanizm yotadi). ishchining daromadi sifatidagi ish haqi, bu mehnatga to‘lanadigan haq bo‘lib, uning darajasi ishchining va uning oilasining yashashi uchun zarur bo‘lgan vositalar minimumi bilan belgilanadi. yer egalarining daromadi sifatidagi renta bu, qishloq xo‘jaligida ishlab chiqarilgan mahsulot qiymati bilan uni ishlab chiqarishga ketgan xarajatlar o‘rtasidagi farq deb ko‘rsatiladi (bu renta to‘g‘risidagi birinchi qarash). yer uchastkasining bozorga uzoq–yaqinligiga bog‘liq bo‘lgan renta (bu renta to‘g‘risidagi ikkinchi qarash). daromadlar nazariyasi tadqiqot uslubi erkin bozor iqtisodiyoti sharoitida iqtisodiyotda barqaror mutanosiblik mavjud bo‘ladi; tovarlar va xizmatlar qiymatini belgilashda …

5 / 43

ijtimoiy-iqtisodiy muhit angliyanikidan keskin farq qilar edi. fransiyada feodal munosabatlar hali ham kuchli bo'lib, qirollar («qirol- quyosh ludovik xiv») va uning atrofidagilar tomonidan qattiq himoya qilingan. kolber tomonidan olib borilgan siyosat mamlakat iqtisodiyotining umumiy rivojiga olib kelmadi. kolber sanoatni, moliyani taraqqiy ettirish tarafdori edi, ammo bu ish qishloq xo‘jaligining ziyoniga o‘tkazildi, feodal munosabatlar to‘la saqlab turildi (eslang angliya burjua inqilobi xvii asrda bo'lib o‘tdi, vaholanki, fransiyada bu inqilob xviii asr oxirida ro‘y berdi), bu esa iqtisodiy va ijtimoiy rivojlanishga to‘siq edi. yer masalasi to‘la hal etilmadi, «senorsiz yer yo‘q» tamoyili saqlandi, mayda yer egaligi, dehqonlarning turli soliq va yig‘imlarga mahkum etilganligi ular bu tizimda yerni yaxshilash va ishlab chiqarishni rivojlantirishga rag‘batlantirmas edi. vaholanki, aholining 3/4 qismi dehqonlar bo‘lib, ular bu sohada tushkunlikda edi. p.buagilberning iqtisodiy qarashlari shu sababli bu sohada islohotlar o‘tkazish zarur bo‘lgan, ammo unga shu davrdagi tizim xalaqit berardi. ichki bozor tor bo‘lib, kapitalistik tadbirkorlikning o‘sishiga yo‘l bermasdi. …

Want to read more?

Download all 43 pages for free via Telegram.

Download full file

About "klassik (mumtoz) maktabning shakllanishi: angliya va fransiya"

4-mavzu: klassik iqtisodiy maktabning vujudga kelishi 3-mavzu: angliya va fransiyada klassik (mumtoz) maktabning shakllanishi. klassik iqtisodiy maktabning to’la shakllanishi, adam smit va david rikardoning iqtisodiy qarashlari reja: uilyam petti (1623-1687)-angliya klassik siyosiy iqtisodining asoschisi. p.buagilber-fransiya klassik siyosiy iqtisodining asoschisi. fiziokratizm ta’limoti. ann rober jak tyurgoning iqtisodiy qarashlari. richard kantilonning iqtisodiy qarashlari. adam smit (1723-1790 y.) – klassik iqtisodiy maktabning atoqli namoyandasi a.smitning ijtimoiy–iqtisodiy nazariyalari david rikardo ta’limotida klassik iqtisodiy nazariyaning rivojlantirilishi tomas robert maltusning iqtisodiy qarashlari t.r.maltus “nufus qonuni”ning matematik ifodasi klassik siyosiy iqtisodning asos...

This file contains 43 pages in PPT format (1.2 MB). To download "klassik (mumtoz) maktabning shakllanishi: angliya va fransiya", click the Telegram button on the left.

Tags: klassik (mumtoz) maktabning sha… PPT 43 pages Free download Telegram

klassik (mumtoz) maktabning shakllanishi: angliya va fransiya

Page preview (5 pages)

Want to read more?

About "klassik (mumtoz) maktabning shakllanishi: angliya va fransiya"

Similar files