quyosh haqida umumiy ma'lumotlar

PPT 6 sahifa 990,0 KB Bepul yuklash

6 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 990,0 KB

Fayl turi PPT

Sahifalar 6

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 6

slayd 1 1- §. quyosh haqida umumiy ma'lumotlar quyoshning kundalik ko'rinma harakatiga biz shu qadar ko'ni-kib qolganmizki, go'yo u abadiydek tuyuladi. haqiqatan shundaymi? quyosh so'nmaydigan osmon jismimi? quyosh qisqa vaqtda g'oyib bo'lsa, planetamizda qanday o'zgarishlar ro'y bergan bo'lar edi? agar quyosh so'nsa, zum o'tmay yerni qorong'ilik qoplardi, chunki quyoshning yorug'ligini qaytarish hisobiga ko'rinadigan oy va planetalar ham osmonda ko'rinmay qolib, faqat yulduz-largina xira shu'lalari bilan yerni yoritardi, xolos. shuningdek, butun yer yuzini izg'irin sovuq o'z «iskanjasiga» olardi. bir haftaga qolmay tropiklar qor bilan qoplanar, daryolar oqishdan to'xtab, dengiz va okeanlar sekin-asta tubigacha muzlar, shamol ham «uvullash»ini bas qilardi. xullas, hamma yoqni vahimali qorong'ilik va qahraton sovuq egallardi. bunday sharoitda odamzod yoqilg'ilari zaxirasi hisobiga umrini bir oz cho'zsada, biroq u halokatdan qochib qutula olmas edi. shuning uchun ham hayotimizning manbayi bo'lmish quyosh har jihatdan diqqatga sazovor osmon jismi hisoblanadi. qadimda atrof-muhit hodisalarini ilmiy tushuntirishga ojiz bo'lgan odamlar tabiat kuchlari oldida tiz …

2 / 6

sa, fizika fani uchun juda katta ahamiyat kasb etadi. quyosh milliardlab yulduzlarning bir vakili bo'lib, kattaligi va temperaturasiga ko'ra o'rtacha yulduzdir. biroq planetamiz — yer, uning yo'ldoshi sifatida boshqa yulduzlarga nisbatan quyoshga millionlab marta yaqin bo'lganidan, yulduzlardan farq qilib, quyosh bizga kattagina burchak (32') ostida ko'rinadi. yer ham boshqa planetalar (merkuriy, venera, mars, yupiter va saturnlar) qatorida quyosh atrofida aylanma harakat qiladi. 62—rasm. quyoshning planetalar bilan solishtirilgan o’lchami. astronomiyada yerdan quyoshgacha bo'lgan masofa aniq o'lchanib (149,6 million kilometr), u uzunlik o'lchovining birligi sifatida qabul qilingan va yuqorida eslatganimizdek, bir astronomik birlik (1 a.b.) deb yuritiladi. nur bu masofani salkam 8,5 minutda bosib o'tadi. quyosh-ning diametri 1 million 400 ming kilometr bo'lib, yer diametridan taxminan 110 marta katta. boshqacha aytganda, quyosh hajmiga 1 million 300 mingdan ortiq yer hajmidagi jism sig'adi. massasi yernikidan 330 ming marta ortiq. 62- rasmda quyoshning o'lchami, uning yo'ldoshlari — planetalar o'lchamlari bilan solishtirilgan. quyosh sirtining temperaturasi …

3 / 6

usiyatlari bilan keskin farq qiladi va plazma deb yuritiladi. plazma holatida modda ionlashgan atomlar va erkin elektron-lardan iborat bo'ladi. bunday qaynoq yuqori temperaturali zich plazma tutash spektrni beradi. biroq bunday nurlanish quyoshning atmosfera qatlamlaridan o'tishda, turli atomlar tomonidan mos to'lqin uzunliklari-dagi nurlarning yutilishi tufayli quyosh spektri chiziqli yutihsh spektriga ayla-nadi (63- rasm). quyosh ham barcha boshqa osmon jismlari kabi o'z o'qi atrofida aylanadi. uning aylanish davri o'rtacha 25 sutkani tashkil etadi. 63—rasm. quyosh spektori. yuqorida: qulaylik uchun qisimlarga ajratilgan; pastda: uning turli kimyoviy elementlar mosligi

4 / 6

quyosh haqida umumiy ma'lumotlar - Page 4

5 / 6

quyosh haqida umumiy ma'lumotlar - Page 5

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 6 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"quyosh haqida umumiy ma'lumotlar" haqida

slayd 1 1- §. quyosh haqida umumiy ma'lumotlar quyoshning kundalik ko'rinma harakatiga biz shu qadar ko'ni-kib qolganmizki, go'yo u abadiydek tuyuladi. haqiqatan shundaymi? quyosh so'nmaydigan osmon jismimi? quyosh qisqa vaqtda g'oyib bo'lsa, planetamizda qanday o'zgarishlar ro'y bergan bo'lar edi? agar quyosh so'nsa, zum o'tmay yerni qorong'ilik qoplardi, chunki quyoshning yorug'ligini qaytarish hisobiga ko'rinadigan oy va planetalar ham osmonda ko'rinmay qolib, faqat yulduz-largina xira shu'lalari bilan yerni yoritardi, xolos. shuningdek, butun yer yuzini izg'irin sovuq o'z «iskanjasiga» olardi. bir haftaga qolmay tropiklar qor bilan qoplanar, daryolar oqishdan to'xtab, dengiz va okeanlar sekin-asta tubigacha muzlar, shamol ham «uvullash»ini bas qilardi. xullas, hamma yoqni vahimali qoro...

Bu fayl PPT formatida 6 sahifadan iborat (990,0 KB). "quyosh haqida umumiy ma'lumotlar"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: quyosh haqida umumiy ma'lumotlar PPT 6 sahifa Bepul yuklash Telegram