g'arb falsafasi

PPTX 14 стр. 18,2 МБ Бесплатная загрузка

14 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 18,2 МБ

Тип файла PPTX

Страницы 14

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 14

brown black vintage old paper project history presentation falsafiy tafakkur taraqqiyoti bosqichlari:g’arb falsafasi dastlabki sivilizatsiya eramizdan oldingi vi asrda yunonistonda ham quldorlik tuzumi ancha rivojlangan edi. yunonistonning milet, efes, fokiya kabi shaharlarida hunarmandchilik, savdo-sotiq rivojlandi. natijada, osiyo, afrika, misr bilan bo'lgan madaniy va iqtisodiy aloqalaming rivojlanishi greklar madaniyatiga ta’sir etdi. g'arb falsafasi - bu qadimgi yunonistondan boshlangan va hozirgacha davom etayotgan falsafiy an'ana. u qadimgi yunon faylasuflari, shu jumladan sokrat, platon va aristotelning asarlaridan ilhomlangan. g'arb falsafasi ko'plab turli xil sohalarni o'z ichiga oladi dastlabki fikrlar fales fikricha, tabiat hodisalari asosida suv yotadi. undan tashqari fales shogirdi anaksimandr(eramizgacha 610-546-yillarda yashagan) dunyoning asosida suv emas, cheksiz shaklga ega bo‘lgan apeyron yotadi, deb tushuntirdi. uning fikricha, hamma narsa shu apeyrondan kelib chiqqan, va yana apeyronga qaytadi. apeyron harakati esa qarama-qarshilikning kelib chiqishi asosida bo‘ladi. mavjudot anaksimandr fikricha, rivojlanish, taraqqiyot xudolarga bog'liq emas. anaksimandr birinchi bo‘lib odamning paydo bomish masalasiga qiziqadi va uni …

2 / 14

sqasi har bir faylasufo‘zicha olamdagi predmet va hodisalami tahlil qilganlar. keyinchalik, jamiyatdagi axloqiy huquqiy sohalar bilan bog`liq jihatlaming hal etilishi alohida kishi faoliyati bilan bog`liq, degan to‘xtamga keiganlar. aslida axloq, huquq, did, huzur-halovat, siyosiy, boshqaruv kabi jarayonlar haqidagi fikrlar xilma-xil. tahlili ham turlicha. shunday bo`lishidan qat’iy nazar faylasuflar bu savollarga javob topishga intilganlar. bunday-faylasuflami-sofistlar deb yuritganlar.sofistlar ko‘proq axloqiy, siyosiy, huquqiy sohalar bilan shug‘ullanishgan. sofistlarga zamonaviy jihatdan yondoshadigan bo`lsak, ular bir vaqtning o‘zida muallif, jumalist, yozuvchi, shoir umuman ziyoli kishilar bo`lganlar. ular ko‘proq bahslashishni olg‘a surib, haqiqatga erishmoqchi bo`lganlar aristotel qadimiy yunon faylasuflaridan yana biri bu aristoteidir. aristotel’(eramizgacha 384-322-yillar) fanlar klassifikatsiyasini birinchi bo‘lib tuzib berdi (falsafa, matematika, fizika). uning fikricha, falsafa borliq to‘g‘risidagi fan, matematika va fizika borliqning ba’zi xususiyatlari to‘g‘risidagi fandir. aristotel’ platonning davlat nazariyasini tanqid qildi va quldorlik tuzumini tan oldi. u falsafa fanini amaliy faoliyatdan ajratib oldi, ya’ni bilim moddiy manfaatdan yiroq bo‘lsa, ilmiyroq bo‘ladi, deydi. aristotel’ obyektiv …

3 / 14

'qnashishi natijasida turli dunyolar kelib chiqqan. bu dunyolar paydo bo‘ladi, yo‘qoladi deydi. olam haqidagi fikrida ateistik qarashlar bor, u yerda zaruriyat mavjuddir, deydi. demokrit diniy xurofotlarga qarshi tan bilan ruhning o‘lishini ko‘rsatadi. undan tashqari bilish jarayonining dialektik bosqichini materialistik asosda tushuntirdi. bilish jarayonida birinchi bosqich sezgi, deb biladi. sezgi organlarimizga ta’sir etib, ongimizda tasavvur paydo qiladi. bilim uchun tafakkur kerak, deb o‘rgatadi. demokrit materializmi ateizm tarixida ham katta rol’ o‘ynadi. uning fikricha, xudoga ishonish kishilaming tabiat kuchlari oldidagi ojizligidir. demokritning siyosiy, iqtisodiy qarashlari ham demokratik edi. falsafada ikki yo‘l “demokrit yo‘li” bilan “platon yo‘li” orasida kurash ketgan. epikur demokrit yo‘lini tutganlardan biri epikurdir (341-270). u, kishi baxtiyor bo‘lishi uchun tabiat va uning qonuniyatlarini bilishi kerak, deydi. falsafani uch qismga fizika, logika (kanonika) va etikaga bomadi. epikur fizikasida atomizm himoya qilinadi va uni rivojlantiriladi. atomlaming birlashuvini o‘ziga xos erkin irodaning oqibati, deb ko‘rsatadi. garchi bu fikr idealistik harakterga ega bo‘lsa-da, stixiyali …

4 / 14

sezgi organlarimizda ifodalangan narsalar paydo bo‘lishi va yo‘qolishi bu doimiy o'zgaruvchan emasligidir. eng oliy g‘oya bu xudo to‘g‘risidagi g‘oyadir. bu narsa idealizm bilan dinning birligini ko‘rsatadi. platon “ideal davlat” ta’limotini ma’qullab, uni uch tabaqaga: 1) davlatni idora qiluvchi faylasuflar,-dono; 2) davlatni ichki va tashqi dushmanlardan asrovchi qo‘riqchi askarlar-jasoratli; 3) jismoniy mehnat bilan shug‘ullanuvchi dehqonlar, hunarmandlar itoatkorlarga bo‘ladi. gorgiy taxminan miloddan avvalgi 483-375-yillarda yashagan va mashhur notiq edi. uning “tabiat to‘g‘risida yoki mavjud bo`lmagan narsa to‘g‘risida”, “palamedni yoqlab” asarlari bo`lgan. frasimax sokrat zamondoshidir. miloddan oldingi 470-yillar atrofida tug’ilgan, deb taxmin qilinadi. frasimax o‘zining huquq va adolat to‘g‘risidagi qarashlari bilan barchani lol qoldirgan. huquq zo‘rlarga xizmat qiladigan narsadir. huquq bu kuch qudratdir. bunday tushunchaga zid keladigan fikr ahmoqona go`llikning o‘zi xolos deya, ta’kidlagan u. gretsiya falsafasining yana bir vakili rimlik piy lukretsiy kar(99-55)dir. u epikur ta’limotini davom ettirdi. qadimgi materialistlar singari lukretsiy ham materiyaning obyektivligini ilmiy ravishda tushunish darajasiga yetmadi. lukretsiy narsalaming …

5 / 14

ida paydo bo`lgan ellinizm ta’limotida insonlar olamni tarki dunyo qilish emas, balki o‘zlarida burch va xaraktemi tarbiyalash uchun harakat qilishi lozim. shu bilan birga bu oqimning tarafdorlari xudo haqidagi xalq faoliyatini tanqid qilganlar. ksenofonning fikricha, xudoni, xalqni o‘zi yaratgan. aslida xudolar odamlami o‘zidan farq qilmaydi. ksenofon gomer va gesiodlar tomonidan xudbning tasvirlanishi bu axloqsizlik va haqiqatdan uzoqlashishdir, deb ko‘rsatdi. 1 2 3 qadimgi davr falsafasining rivojlanishi ko‘proq xristianlik dinining paydo bo‘lishi bilan bog'liq. ma’lumki, xristianlik dini birinchi asrda falastin hududida paydo bo'ldi. bu din eramizning v asrgacha rim imperiyasini geografik hududida tarqaldi. so‘ngroq esa sharqiy suriya, armaniston, efiopiya mamlakatlariga tarqaldi. ayniqsa, birinchi ming yillikning ikkinchi yarmiga kelib dunyoning ko‘pchilik mamlakatlarida ham shakllandi. gegel falsafasining asosiy yutug'i falsafiy sistemasidir. u obyektiv idealist bo'lganligi uchun materializmga qarshi edi. u moddiy dunyoni abstrakt ideyaning mujassami, uzluksiz rivojlanish jarayoni real dunyoga emas, absolyut ruhga xos deb, dunyoning asosiham, shu ruh deb bildi. gegel fikricha, …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 14 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "g'arb falsafasi"

brown black vintage old paper project history presentation falsafiy tafakkur taraqqiyoti bosqichlari:g’arb falsafasi dastlabki sivilizatsiya eramizdan oldingi vi asrda yunonistonda ham quldorlik tuzumi ancha rivojlangan edi. yunonistonning milet, efes, fokiya kabi shaharlarida hunarmandchilik, savdo-sotiq rivojlandi. natijada, osiyo, afrika, misr bilan bo'lgan madaniy va iqtisodiy aloqalaming rivojlanishi greklar madaniyatiga ta’sir etdi. g'arb falsafasi - bu qadimgi yunonistondan boshlangan va hozirgacha davom etayotgan falsafiy an'ana. u qadimgi yunon faylasuflari, shu jumladan sokrat, platon va aristotelning asarlaridan ilhomlangan. g'arb falsafasi ko'plab turli xil sohalarni o'z ichiga oladi dastlabki fikrlar fales fikricha, tabiat hodisalari asosida suv yotadi. undan tashqari fales sh...

Этот файл содержит 14 стр. в формате PPTX (18,2 МБ). Чтобы скачать "g'arb falsafasi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: g'arb falsafasi PPTX 14 стр. Бесплатная загрузка Telegram